Η Defence, Security and Resilience Bank (DSRB) είναι μια νέα πολυμερής αναπτυξιακή τράπεζα που δημιουργείται με αποκλειστικό σκοπό τη χρηματοδότηση επενδύσεων στους τομείς της άμυνας, της ασφάλειας και της ανθεκτικότητας των κρατών. Πρόκειται για την πρώτη διεθνή τράπεζα που επικεντρώνεται αποκλειστικά στη χρηματοδότηση αμυντικών και στρατηγικών υποδομών, σε μια περίοδο κατά την οποία οι χώρες του ΝΑΤΟ αυξάνουν τις αμυντικές τους δαπάνες.
Η ένταξη της Ελλάδας ως ιδρυτικού μέλους της DSRB παρουσιάστηκε από την κυβέρνηση ως μια σημαντική γεωπολιτική και οικονομική επιτυχία, με προοπτικές για νέες επενδύσεις στην άμυνα, την τεχνολογία και τις κρίσιμες υποδομές. Ωστόσο, ήδη διατυπώνονται σοβαρές αμφιβολίες για το κατά πόσο η νέα τράπεζα μπορεί πράγματι να αποτελέσει ένα ουσιαστικό εργαλείο για την Ελλάδα ή εάν πρόκειται περισσότερο για ένα εγχείρημα με περιορισμένη πρακτική αξία και αβέβαιες προοπτικές.
Αναλυτές επισημαίνουν ότι το βασικό πρόβλημα της ευρωπαϊκής άμυνας δεν είναι τόσο η έλλειψη κεφαλαίων όσο η απουσία συντονισμένης και κοινής ζήτησης για αμυντικά συστήματα. Παρά τις αυξανόμενες αμυντικές δαπάνες των ευρωπαϊκών χωρών, η αγορά παραμένει κατακερματισμένη, με εθνικές προμήθειες, περιορισμένες παραγγελίες και έντονη προτίμηση στις εγχώριες βιομηχανίες, γεγονός που οδηγεί σε υψηλότερο κόστος και χαμηλή παραγωγική κλίμακα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Σύμφωνα με εκτιμήσεις, οι ευρωπαϊκές αμυντικές επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν χρηματοδοτικό κενό περίπου 4 δισ. ευρώ, εκ των οποίων τα μισά αφορούν ίδια κεφάλαια και τα υπόλοιπα δανεισμό. Σε αυτό το πεδίο, η DSRB θα μπορούσε να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, προσελκύοντας ιδιωτικά κεφάλαια και στηρίζοντας επενδύσεις σε τομείς όπως οι τεχνολογίες διπλής χρήσης, η κυβερνοασφάλεια, τα μη επανδρωμένα συστήματα και τα ηλεκτρονικά.
Ωστόσο, ειδικοί προειδοποιούν ότι χωρίς ένα κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο προμηθειών, η νέα τράπεζα κινδυνεύει να χρηματοδοτήσει περαιτέρω τον κατακερματισμό της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας. Εάν οι πόροι της διοχετευθούν σε εθνικά προγράμματα και προστατευμένες εγχώριες βιομηχανίες, η DSRB ενδέχεται να εξελιχθεί σε έναν ακόμη μηχανισμό που θα αναπαράγει τις σημερινές αδυναμίες αντί να τις αντιμετωπίσει.
4+1 αλήθειες
1. Η Ελλάδα βρίσκεται στο τραπέζι των αποφάσεων, αλλά όχι σε έναν ώριμο θεσμό.
Η συμμετοχή της Αθήνας ως ιδρυτικού μέλους δίνει στη χώρα λόγο στη διαμόρφωση ενός νέου διεθνούς χρηματοδοτικού οργανισμού για την άμυνα και την ασφάλεια. Ωστόσο, η DSRB βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο, χωρίς να έχει διαμορφώσει πλήρως το επιχειρησιακό και χρηματοδοτικό της μοντέλο.
2. Τα υποσχόμενα 100 δισ. στερλίνες δεν είναι διαθέσιμα κεφάλαια.
Η τράπεζα φιλοδοξεί να κινητοποιήσει έως και 100 δισ. στερλίνες μέσω της μόχλευσης ιδιωτικών και δημόσιων κεφαλαίων, όχι να τα διαθέτει εξαρχής στο ταμείο της. Η επιτυχία του εγχειρήματος εξαρτάται από την προσέλκυση επενδυτών, νέων κρατών-μελών και την απόκτηση ισχυρής πιστοληπτικής αξιολόγησης.
3. Η Ελλάδα μπορεί να αποκτήσει νέες πηγές χρηματοδότησης, αλλά δεν είναι βέβαιο ότι θα είναι από τους μεγάλους κερδισμένους.
Η ελληνική αμυντική βιομηχανία θα μπορούσε να επωφεληθεί από νέα δάνεια, εγγυήσεις και επενδυτικά εργαλεία, ιδιαίτερα στους τομείς των drones, της κυβερνοασφάλειας και των τεχνολογιών διττής χρήσης. Ωστόσο, χώρες με μεγαλύτερη βιομηχανική βάση και πιο ανεπτυγμένα αμυντικά οικοσυστήματα ενδέχεται να απορροφήσουν το μεγαλύτερο μέρος των διαθέσιμων κεφαλαίων.
4. Η απουσία των μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών περιορίζει το ειδικό βάρος της τράπεζας.
Η Γερμανία, η Γαλλία, η Ιταλία και το Ηνωμένο Βασίλειο δεν συμμετέχουν μέχρι στιγμής ως ιδρυτικά μέλη. Αυτό δημιουργεί αμφιβολίες για το κατά πόσο η DSRB μπορεί να εξελιχθεί σε έναν πραγματικά ισχυρό διεθνή χρηματοδοτικό θεσμό και μειώνει τις άμεσες προσδοκίες για την Ελλάδα.
+1. Η Τουρκία ίσως έχει περισσότερα να κερδίσει από την Ελλάδα.
Η Τουρκία συμμετέχει επίσης ως ιδρυτικό μέλος και διαθέτει ήδη μια ισχυρή, εξαγωγική αμυντική βιομηχανία, με σημαντική παρουσία στους τομείς των μη επανδρωμένων συστημάτων και της αμυντικής τεχνολογίας. Εάν η DSRB εξελιχθεί σε σημαντική πηγή χρηματοδότησης, η τουρκική βιομηχανία ενδέχεται να αξιοποιήσει αποτελεσματικότερα τα διαθέσιμα εργαλεία, γεγονός που σημαίνει ότι η ελληνική συμμετοχή δεν συνιστά από μόνη της γεωπολιτικό ή οικονομικό πλεονέκτημα έναντι της Άγκυρας.
