Αλγεινή εντύπωση προκαλούν οι κινήσεις τραπεζών και services που επιχειρούν να αγνοήσουν ή να ερμηνεύσουν με έναν δικό τους τρόπο την απόφαση του Αρείου Πάγου για τα δάνεια του νόμου Κατσέλη. Το Dnews με σειρά ρεπορτάζ άνοιξε τον φάκελο για τις πρακτικές των τραπεζών και των services, αποκαλύπτοντας όλα όσα σχεδιάζονται πίσω από τις κλειστές πόρτες. Η κυβέρνηση και το υπουργείο Οικονομικών καλούνται να λάβουν θέση μπροστά στην κυοφορούμενη μεθόδευση.
Ήδη πάντως η κυβέρνηση δείχνει τις προθέσεις της μέσω του υπουργού Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη. Ο υπουργός Οικονομικών, αναφερόμενος στην πρόσφατη απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου για τον ν. 3869/2010, δήλωσε πως: «Οι υπηρεσίες του ΥΠΟΙΚ μελετούν την απόφαση, δεν παράγει αυτόματα αποτελέσματα για το σύνολο. Διεκδικούμε την ισορροπία: από τη μια η προστασία των πολιτών και από την άλλη η ευστάθεια του συστήματος και η προστασία του δημοσίου συμφέροντος. Θα αναζητηθεί η χρυσή τομή ανάμεσα στα δύο και αναλόγως θα κρίνουμε την παρέμβασή μας».
Η ιστορική απόφαση 6/2026 της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου, που έκρινε αμετάκλητα ότι οι τόκοι των ρυθμισμένων δανείων του νόμου Κατσέλη υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου, δεν έφερε ησυχία στους χιλιάδες υπερχρεωμένους δανειολήπτες που για χρόνια αγωνίζονται στα δικαστήρια. Οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων — οι λεγόμενοι servicers, όπως οι CEPAL, Intrum και η doValue — αρνούνται να αποδεχτούν την ουσία της απόφασης και ετοιμάζονται για νέα αντεπίθεση, οπλισμένοι με μια ερμηνεία που, σύμφωνα με νομικούς από την πλευρά των δανειοληπτών, βρίσκεται σε ευθεία αντίθεση με το πνεύμα του Ανώτατου Δικαστηρίου.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Όπως έγραψε ο Θανάσης Κουκάκης στο Dnews το κεντρικό ερώτημα επί του οποίου αποφάσισε η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου ήταν απλό στη διατύπωση, αλλά καθοριστικό στις επιπτώσεις του: τι σημαίνει «τόκος επί της δόσης»; Ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι, όταν δικαστήριο επεμβαίνει και καθορίζει τον αριθμό των δόσεων και τον χρόνο καταβολής τους, «διασπά το κεφάλαιο σε περισσότερα επιμέρους κεφάλαια», με αποτέλεσμα ο τόκος να μη μπορεί να υπολογίζεται πλέον επί της συνολικής οφειλής. Η λογική είναι σαφής: η δικαστική ρύθμιση δεν είναι μια τραπεζική αναδιάρθρωση, αλλά μια νέα έννομη σχέση, εντελώς αποκομμένη από τις συνήθεις συμβατικές μεθόδους εκτοκισμού. Με απλά λόγια η δόση που καθορίζει το δικαστήριο, κατά τον Άρειο Πάγο, είναι η οροφή και όχι μια βάση υπολογισμού, δυνάμενη να επιβαρυνθεί ουσιωδώς με τον συνυπολογισμό υπέρογκων τόκων.
Ωστόσο, τράπεζες και servicers δεν είδαν στην απόφαση μια ήττα, αλλά ένα κενό για εκμετάλλευση. «Η απόφαση της Ολομέλειας πρέπει να εφαρμοστεί γενικά και καθολικά σε όλες τις αντίστοιχες αποφάσεις του ν. 3869/2010. Δεν μπορεί κάθε δανειολήπτης να αναγκάζεται να ξεκινήσει νέο δικαστικό αγώνα για να εφαρμοστεί μια κρίση της Πλήρους Ολομέλειας. Οι πιστωτές και οι servicers οφείλουν να προχωρήσουν σε επανεκκαθάριση των ρυθμίσεων, διόρθωση των δόσεων, αντιλογισμό των παράνομων χρεώσεων και συμμόρφωση με τη βάση εκτοκισμού που όρισε ο Άρειος Πάγος», τονίζει ο Ο Δημήτριος Α. Λυρίτσης, παραστάς δικηγόρος στη δίκη.
Οι αιτιάσεις των πιστωτών για το περιεχόμενο της απόφασης είναι έωλες και εσφαλμένες
Ο Δημήτριος Α. Λυρίτσης, παραστάς δικηγόρος στη δίκη με που δικαίωσε τους δανειολήπτες τονίζει με άρθρο του στο Dnews:Η υπ’ αριθ. 6/2026 απόφαση της Πλήρους Ολομέλειας του Αρείου Πάγου είναι απόφαση με καθαρό νομικό, κοινωνικό, οικονομικό και πολιτικό αποτύπωμα. Με αυτήν, η Ολομέλεια έκρινε ότι στις δικαστικές αποφάσεις υπαγωγής στον ν. 3869/2010 ο τόκος υπολογίζεται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου της ρυθμιζόμενης οφειλής.
Οι αιτιάσεις των πιστωτών για το περιεχόμενο της απόφασης είναι έωλες και εσφαλμένες.
Πρώτον, δεν υπάρχει ζήτημα «αναδρομικότητας» με την έννοια που παρουσιάζεται στη δημόσια συζήτηση. Είναι αυτονόητη η εφαρμογή της απόφασης από την πρώτη δόση που όφειλε να καταβάλει ο οφειλέτης. Και τούτο διότι η Ολομέλεια δεν θέσπισε νέο κανόνα δικαίου, ούτε εισήγαγε μεταβατική ρύθμιση. Ερμήνευσε το ήδη ισχύον δίκαιο και αποσαφήνισε ποιος ήταν εξαρχής ο νόμιμος τρόπος εφαρμογής των αποφάσεων του ν. 3869/2010.
Δεύτερον, δεν υπάρχει διαφορετικό καθεστώς ανάμεσα σε σταθερό και κυμαινόμενο επιτόκιο ως προς τη βάση εκτοκισμού. Η διάκριση αυτή αφορά αποκλειστικά τον τρόπο προσδιορισμού του ποσοστού του επιτοκίου. Άλλο το ποσοστό και άλλο η βάση εφαρμογής του. Η βάση, κατά την Ολομέλεια, είναι η μηνιαία δόση.
Τρίτον, δεν μπορεί να επανέλθει έμμεσα η τραπεζική τοκοφορία με νέα διατύπωση. Η ΟλΑΠ 6/2026 δεν απέκλεισε μόνο την κλασική τοκοχρεωλυτική μέθοδο, όπου η δόση αποτελεί σύνθετο άθροισμα κεφαλαίου και τόκου επί υπολοίπου. Απέκλεισε και κάθε χρεολυτική ή παραλλαγμένη μέθοδο που, ενώ εμφανίζεται ως υπολογισμός επί δόσης, στην πράξη υπολογίζει τόκο επί του κεφαλαίου ή του υπολοίπου του. Ο τόκος αφορά το μηνιαίο ποσό απόσβεσης που όρισε το δικαστήριο και όχι τη χρήση κεφαλαίου από την έναρξη της ρύθμισης έως τον χρόνο καταβολής κάθε δόσης. Διαφορετικά θα καταλήγαμε στο ίδιο αποτέλεσμα που η Ολομέλεια απέρριψε, δηλαδή τη μετατροπή της δικαστικής ρύθμισης σε τραπεζική αποπληρωμή.
Τέταρτον, οι οικονομικές συνέπειες για funds, servicers ή τιτλοποιήσεις δεν αποτελούν νομικό επιχείρημα. Όποιος απέκτησε ή διαχειρίζεται απαιτήσεις που έχουν υπαχθεί στον ν. 3869/2010 τις απέκτησε με το περιεχόμενο που αυτές είχαν κατά νόμο και κατά δικαστική απόφαση. Η αρχιτεκτονική μιας τιτλοποίησης δεν μπορεί να μεταβάλει το περιεχόμενο της δικαστικής ρύθμισης».
Ένα παράδειγμα που αποκαλύπτει τα πάντα
Ας υποθέσουμε μια ρύθμιση με κεφάλαιο 100.000 ευρώ, διάρκεια 240 μηνών (20 χρόνια) και ετήσιο επιτόκιο 3%. Για να αποπληρωθεί το κεφάλαιο σε βάθος εικοσαετίας, η μηνιαία δόση αντιστοιχεί σε 416,67 ευρώ, χωρίς να συνυπολογίζονται οι τόκοι.
Αν ο τόκος υπολογίζεται κάθε μήνα αποκλειστικά επί της εκάστοτε δόσης των 416,67 ευρώ —δηλαδή για έναν μόνο μήνα σε κάθε καταβολή— τότε η μηνιαία επιβάρυνση ανέρχεται σε μόλις 1,04 ευρώ. Σε ορίζοντα 240 μηνών οι συνολικοί τόκοι διαμορφώνονται περίπου στα 250 ευρώ, με αποτέλεσμα ο οφειλέτης να καταβάλει συνολικά 100.250 ευρώ. Στην πράξη, η ρύθμιση λειτουργεί σχεδόν ως άτοκη. Αυτή είναι η «καθαρή» ανάγνωση της απόφασης του Αρείου Πάγου.
Με την ερμηνεία που υιοθετούν οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων (servicers), η εικόνα αλλάζει αισθητά. Η πρώτη δόση επιβαρύνεται με τόκο μόλις 1,04 ευρώ, όμως ο τόκος αυξάνεται προοδευτικά κάθε μήνα. Στην 100ή δόση ανέρχεται σε περίπου 104 ευρώ, στην 200ή σε περίπου 208 ευρώ, ενώ στην τελευταία, 240ή δόση φθάνει τα 250 ευρώ. Έτσι, η τελική μηνιαία καταβολή διαμορφώνεται στα 666,67 ευρώ, αντί των 416,67 ευρώ που προκύπτουν από τη δικαστική ρύθμιση.
Με αυτή τη μέθοδο, οι συνολικοί τόκοι της εικοσαετίας εκτοξεύονται στις 30.125 ευρώ, οδηγώντας το συνολικό ποσό αποπληρωμής στις 130.125 ευρώ. Πρόκειται για επιβάρυνση που είναι περίπου 120 φορές μεγαλύτερη από εκείνη που προκύπτει από την καθαρή εφαρμογή της δικαστικής απόφασης, καθώς οι τόκοι αυξάνονται κατά περίπου 11.950%.
Τα αριθμητικά δεδομένα αναδεικνύουν με σαφήνεια το μέγεθος της διαφοράς. Ενώ η «καθαρή» εφαρμογή της απόφασης οδηγεί σε συνολική επιβάρυνση μόλις 250 ευρώ, η ερμηνεία των servicers προσθέτει πάνω από 30.000 ευρώ τόκους, μεταβάλλοντας ουσιωδώς το οικονομικό αποτέλεσμα της ρύθμισης. Παράλληλα, η μηνιαία καταβολή αυξάνεται σταδιακά έως και κατά 60% σε σχέση με το ποσό που προκύπτει από τη δικαστική απόφαση, γεγονός που θέτει ζήτημα συμβατότητας με τη λογική προστασίας του οφειλέτη που επιδίωξε να διασφαλίσει ο νομοθέτης και επιβεβαίωσε ο Άρειος Πάγος.
