Στη δημιουργία ενός μόνιμου μηχανισμού ανάκτησης χρημάτων που καταβλήθηκαν χωρίς να πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις προχωρά το υπουργείο Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης. Η σχετική διάταξη ενσωματώνεται στο νομοσχέδιο για τη διασφάλιση της ίσης αμοιβής μεταξύ ανδρών και γυναικών που λήγει σήμερα η διαβούλευση του και κατατίθεται στη Βουλή.
Η νέα ρύθμιση αφορά περιπτώσεις κατά τις οποίες ασφαλισμένοι ή συνταξιούχοι έλαβαν συντάξεις, επιδόματα ή άλλες ασφαλιστικές παροχές μεγαλύτερες από αυτές που δικαιούνταν. Στόχος του υπουργείου είναι να δημιουργηθεί ένα σαφές και προβλέψιμο πλαίσιο διαχείρισης των συγκεκριμένων υποθέσεων, καθώς μέχρι σήμερα εφαρμόζονταν διαφορετικές πρακτικές ανάλογα με το πρώην ασφαλιστικό ταμείο ή τη φύση της υπόθεσης.
Σύμφωνα με τη διάταξη, όταν διαπιστώνεται ότι έχουν καταβληθεί ποσά χωρίς νόμιμη αιτία, ο e-ΕΦΚΑ θα εκδίδει απόφαση καταλογισμού της οφειλής και θα προχωρά στην ανάκτησή της μέσω παρακράτησης από τις μελλοντικές συντάξεις του δικαιούχου. Η παρακράτηση θα γίνεται σε ισόποσες μηνιαίες δόσεις και θα αντιστοιχεί στο 10% της καθαρής μηνιαίας σύνταξης, μετά την αφαίρεση των νόμιμων κρατήσεων.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παράλληλα, θεσπίζεται κατώτατο όριο παρακράτησης ύψους 50 ευρώ τον μήνα. Αυτό σημαίνει ότι ακόμη και στις περιπτώσεις όπου το 10% της σύνταξης αντιστοιχεί σε μικρότερο ποσό, η μηνιαία παρακράτηση δεν θα μπορεί να είναι χαμηλότερη από τα 50 ευρώ.
Οι αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές μπορεί να προκύψουν από διάφορες αιτίες. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται λάθη στον υπολογισμό των συντάξεων, μεταβολές στην οικογενειακή ή ασφαλιστική κατάσταση που δεν δηλώθηκαν εγκαίρως, καθυστερήσεις στις διασταυρώσεις στοιχείων μεταξύ υπηρεσιών ή ακόμη και διοικητικά και μηχανογραφικά σφάλματα που οδηγούν στην καταβολή υψηλότερων ποσών από τα προβλεπόμενα.
Ιδιαίτερη πρόβλεψη υπάρχει και για τις περιπτώσεις αναδρομικών. Όταν ένας συνταξιούχος δικαιούται αναδρομικά ποσά από σύνταξη ή άλλη παροχή και ταυτόχρονα έχει οφειλή προς τον e-ΕΦΚΑ από αχρεωστήτως καταβληθείσες παροχές, θα μπορεί να πραγματοποιείται συμψηφισμός. Με τον τρόπο αυτό θα μειώνεται ή θα εξαλείφεται το χρέος χωρίς να απαιτείται ξεχωριστή διαδικασία επιστροφής χρημάτων.
Εφόσον μετά τον συμψηφισμό εξακολουθεί να υπάρχει ανεξόφλητο υπόλοιπο, η αποπληρωμή θα συνεχίζεται μέσω των μηνιαίων παρακρατήσεων από τη σύνταξη. Σε περίπτωση διακοπής της συνταξιοδοτικής παροχής πριν ολοκληρωθεί η εξόφληση, το υπόλοιπο της οφειλής θα αναζητείται σύμφωνα με τις διατάξεις του Κώδικα Είσπραξης Δημοσίων Εσόδων.
Παραδείγματα
- Στην περίπτωση συνταξιούχου που λαμβάνει καθαρή σύνταξη 1.000 ευρώ και διαπιστώνεται ότι έχει λάβει αχρεωστήτως 1.200 ευρώ λόγω λανθασμένου υπολογισμού της σύνταξης, η μηνιαία παρακράτηση θα ανέρχεται σε 100 ευρώ, δηλαδή στο 10% της σύνταξης. Έτσι, η οφειλή θα εξοφληθεί σε διάστημα ενός έτους.
- Αντίστοιχα, συνταξιούχος με καθαρή σύνταξη 450 ευρώ και οφειλή 600 ευρώ από αχρεωστήτως καταβληθέν επίδομα θα υπόκειται σε παρακράτηση 50 ευρώ τον μήνα. Παρότι το 10% της σύνταξης αντιστοιχεί σε 45 ευρώ, εφαρμόζεται το κατώτατο όριο που προβλέπει η διάταξη.
- Σε άλλη περίπτωση, συνταξιούχος που δεν δήλωσε εγκαίρως μεταβολή στην οικογενειακή του κατάσταση και εισέπραξε επιπλέον 3.000 ευρώ, θα κληθεί να επιστρέψει το ποσό μέσω μηνιαίων παρακρατήσεων. Εάν η σύνταξή του ανέρχεται σε 900 ευρώ, θα παρακρατούνται 90 ευρώ κάθε μήνα μέχρι την πλήρη εξόφληση.
- Χαρακτηριστικό είναι και το παράδειγμα συμψηφισμού αναδρομικών. Εάν ένας δικαιούχος πρόκειται να λάβει αναδρομικά ύψους 2.500 ευρώ, αλλά ταυτόχρονα διαπιστωθεί ότι οφείλει 1.000 ευρώ στον e-ΕΦΚΑ, θα πραγματοποιηθεί συμψηφισμός και ο συνταξιούχος θα λάβει τελικά 1.500 ευρώ.
