Παρά τα σενάρια που κυκλοφόρησαν τις προηγούμενες εβδομάδες ότι το νέο σύστημα επιδότησης της ανεργίας θα ξεκινούσε να εφαρμόζεται άμεσα, ακόμη και από τις αρχές Απριλίου του 2026, οι τελευταίες πληροφορίες δείχνουν ότι κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί στο άμεσο μέλλον. Μάλιστα σύμφωνα με πληροφορίες του Dnews, στελέχη του υπουργείου Εργασίας εκτιμούν οτι ίσως να μην γίνει φέτος η καθολική εφαρμογή, γιατί ακόμη δεν έχουν αξιολογήσει την αποτελεσματικότητα του.
Έτσι το νέο επίδομα παραμένει σε πιλοτική φάση εφαρμογής αν και είχαν πει κυβερνητικά στελέχη για καθολική εφαρμογή μετά από έναν χρόνο.
Η αρχική πρόθεση της κυβέρνησης ήταν το νέο σύστημα να αντικαταστήσει σταδιακά το υφιστάμενο επίδομα ανεργίας και να προσφέρει υψηλότερες παροχές στους πρώτους μήνες της ανεργίας, λειτουργώντας με πιο δυναμικό και ανταποδοτικό τρόπο. Ωστόσο, η μετάβαση αυτή φαίνεται πως θα καθυστερήσει, καθώς απαιτείται πρώτα η ολοκλήρωση της πιλοτικής εφαρμογής και η συνολική αποτίμηση των αποτελεσμάτων της.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Το νέο μοντέλο επιδότησης χαρακτηρίστηκε ως «εμπροσθοβαρές», καθώς προβλέπει υψηλότερη οικονομική στήριξη κατά τους πρώτους μήνες ανεργίας και σταδιακή μείωση του ποσού στη συνέχεια. Η λογική του συστήματος είναι να στηρίζει περισσότερο τον άνεργο στην αρχή της περιόδου ανεργίας, όταν οι οικονομικές ανάγκες είναι συνήθως μεγαλύτερες, ενώ παράλληλα να ενισχύει τα κίνητρα για ταχύτερη επανένταξη στην αγορά εργασίας.
Στο πλαίσιο του νέου σχεδιασμού, το επίδομα ανεργίας διαμορφώνεται μέσα από τρία βασικά μέρη. Το πρώτο είναι το σταθερό τμήμα, το οποίο χορηγείται σε όλους τους δικαιούχους ανεξαρτήτως προϋπηρεσίας ή προηγούμενων αποδοχών. Το δεύτερο είναι ένα μεταβλητό μέρος που συνδέεται με τα χρόνια ασφάλισης και εργασιακής εμπειρίας του ανέργου. Το τρίτο αφορά ένα επιπλέον μεταβλητό ποσό που προκύπτει από τον μέσο όρο των αποδοχών που είχε ο εργαζόμενος πριν χάσει τη δουλειά του.
Παράλληλα, το ύψος της επιδότησης μειώνεται προοδευτικά κατά τη διάρκεια του πρώτου έτους επιδότησης. Κατά το πρώτο τρίμηνο προβλέπεται ποσό που αντιστοιχεί περίπου στο 70% του κατώτατου ημερομισθίου, το οποίο μειώνεται στο 60% το δεύτερο τρίμηνο, στο 50% το τρίτο και στο 40% το τέταρτο τρίμηνο. Με αυτόν τον τρόπο επιχειρείται να δημιουργηθεί ένα σύστημα πιο ευέλικτο, που λαμβάνει υπόψη τόσο τις ανάγκες των ανέργων όσο και τη δημοσιονομική δυνατότητα του κράτους.
Ωστόσο, παρά τις αλλαγές που σχεδιάζονται, το ανώτατο όριο του επιδόματος παραμένει στα 1.295 ευρώ και δεν επηρεάζεται από την πρόσφατη αύξηση του κατώτατου μισθού στα 920 ευρώ μικτά από την 1η Απριλίου 2026.
Ένα ακόμη στοιχείο που διαφοροποιεί το νέο σύστημα αφορά τον τρόπο καταβολής του επιδόματος. Το ποσό θα πιστώνεται σε προπληρωμένη κάρτα, μέσω της οποίας οι δικαιούχοι θα μπορούν να κάνουν ανάληψη μετρητών έως το 50% του επιδόματος, ενώ το υπόλοιπο ποσό θα πρέπει να δαπανάται μέσω ηλεκτρονικών συναλλαγών για αγορές προϊόντων ή υπηρεσιών στην Ελλάδα ή σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Από τις συναλλαγές αυτές εξαιρούνται συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως η αγορά όπλων και τα τυχερά παιχνίδια.
Παράλληλα, το επίδομα θα δηλώνεται κανονικά στη φορολογική δήλωση, ωστόσο προβλέπεται απαλλαγή από τον φόρο εισοδήματος υπό προϋποθέσεις. Συγκεκριμένα, το ποσό της επιδότησης δεν φορολογείται εφόσον τα υπόλοιπα εισοδήματα του δικαιούχου δεν ξεπερνούν τις 10.000 ευρώ σε ετήσια βάση.
Παρά το γεγονός ότι το νέο επίδομα ανεργίας παρουσιάστηκε ως μια σημαντική μεταρρύθμιση στο σύστημα κοινωνικής προστασίας, η καθολική εφαρμογή του φαίνεται πως μετατίθεται για αργότερα. Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν μετά την ολοκλήρωση της πιλοτικής φάσης και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων της, κάτι που σημαίνει ότι για την ώρα το νέο σύστημα παραμένει περισσότερο ένας σχεδιασμός για το μέλλον παρά μια άμεση πραγματικότητα για τους ανέργους της χώρας.
