Η παγκόσμια ενεργειακή κρίση που προκλήθηκε από τη μεγάλη διαταραχή στις αγορές καυσίμων λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή έχει οδηγήσει κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο να λάβουν έκτακτα μέτρα για εξοικονόμηση ενέργειας και στήριξη των πολιτών. Σύμφωνα με στοιχεία του Διεθνούς Οργανισμού Ενέργειας (IEA), πρόκειται για τη μεγαλύτερη διαταραχή στην προσφορά καυσίμων στην ιστορία, με τις χώρες να εφαρμόζουν πολιτικές που επηρεάζουν την καθημερινότητα εκατομμυρίων ανθρώπων.
Οι κυβερνήσεις κινούνται σε δύο βασικούς άξονες: μείωση της κατανάλωσης ενέργειας και οικονομική στήριξη πολιτών και επιχειρήσεων για να αντιμετωπίσουν τις αυξημένες τιμές καυσίμων και ενέργειας.
Στον τομέα της εξοικονόμησης ενέργειας, πολλές χώρες έχουν επαναφέρει μέτρα που θυμίζουν περιόδους κρίσεων πετρελαίου. Ένα από τα πιο διαδεδομένα μέτρα είναι η τηλεργασία στον δημόσιο τομέα. Σε χώρες της Ασίας και της Αφρικής, όπως η Ινδονησία, η Μαλαισία και η Μιανμάρ, οι δημόσιοι υπάλληλοι εργάζονται εξ αποστάσεως συγκεκριμένες ημέρες της εβδομάδας, μειώνοντας τις μετακινήσεις και την κατανάλωση καυσίμων. Σε άλλες χώρες εφαρμόζονται τετραήμερες εβδομάδες εργασίας για το δημόσιο, με στόχο τη μείωση της ενεργειακής κατανάλωσης στα δημόσια κτίρια και στις μεταφορές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παράλληλα, αρκετές κυβερνήσεις έχουν θέσει όρια στη χρήση κλιματιστικών. Σε δημόσια κτίρια και γραφεία, η θερμοκρασία δεν επιτρέπεται να πέφτει κάτω από 24 έως 26 βαθμούς Κελσίου, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις επιβάλλεται καθημερινή διακοπή λειτουργίας ηλεκτρικών συσκευών για συγκεκριμένες ώρες. Πρόκειται για μέτρα που στοχεύουν στη μείωση της κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας, ιδιαίτερα σε χώρες με υψηλές θερμοκρασίες.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα μέτρα είναι ακόμη πιο αυστηρά. Στη Σρι Λάνκα, για παράδειγμα, δημόσια γραφεία και σχολεία κλείνουν συγκεκριμένες ημέρες της εβδομάδας για εξοικονόμηση ενέργειας, ενώ σε άλλες χώρες μειώνονται οι ώρες λειτουργίας δημόσιων υπηρεσιών ή περιορίζονται τα ταξίδια των δημοσίων υπαλλήλων. Ορισμένα κράτη περιορίζουν ακόμη και τη χρήση κυβερνητικών οχημάτων ή ενθαρρύνουν τη χρήση δημόσιων μεταφορών αντί ιδιωτικών αυτοκινήτων.
Την ίδια στιγμή, οι περισσότερες κυβερνήσεις προσπαθούν να προστατεύσουν τους πολίτες από τις αυξήσεις στις τιμές καυσίμων και ενέργειας. Ένα από τα πιο συνηθισμένα μέτρα είναι η επιβολή πλαφόν στις τιμές καυσίμων. Χώρες όπως η Πολωνία, η Ουγγαρία, η Κροατία, η Σερβία και η Νότια Κορέα έχουν θέσει ανώτατες τιμές στη βενζίνη και το ντίζελ, ώστε να περιορίσουν την άνοδο των τιμών για τους καταναλωτές.
Άλλες χώρες επιδοτούν απευθείας τα καύσιμα. Η Ινδονησία αύξησε τον κρατικό προϋπολογισμό για επιδοτήσεις καυσίμων, ενώ οι Φιλιππίνες παρέχουν επιδοτήσεις σε οδηγούς ταξί, λεωφορείων και μεταφορών, καθώς και σε αγρότες και αλιείς για καύσιμα και λιπάσματα. Αντίστοιχα, η Γαλλία προσφέρει στοχευμένη οικονομική στήριξη σε τομείς όπως οι μεταφορές, η αλιεία και η γεωργία, που πλήττονται ιδιαίτερα από την αύξηση του κόστους ενέργειας.
Πολύ συνηθισμένο μέτρο είναι επίσης η μείωση φόρων στα καύσιμα. Πολλές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία, η Ιρλανδία και η Σουηδία, έχουν μειώσει τον ΦΠΑ ή τους ειδικούς φόρους κατανάλωσης στα καύσιμα για να συγκρατήσουν τις τιμές. Παρόμοια μέτρα έχουν ληφθεί και σε χώρες της Αφρικής και της Ασίας, όπου μειώθηκαν οι φόροι ή οι εισαγωγικοί δασμοί στα καύσιμα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, τα κράτη προχώρησαν σε πιο στοχευμένες πολιτικές στήριξης. Το Ηνωμένο Βασίλειο, για παράδειγμα, παρέχει οικονομική βοήθεια για θέρμανση σε ευάλωτα νοικοκυριά, ενώ άλλες χώρες προσφέρουν επιδόματα καυσίμων ή επιδοτήσεις ηλεκτρικής ενέργειας σε χαμηλά εισοδήματα.
