Υπάρχει ένα είδος ανθεκτικότητας που, σύμφωνα με μια ευρύτερη κοινωνική παρατήρηση και την ψυχολογία που φαίνεται να έχει περιοριστεί σημαντικά στους ενήλικες κάτω των 50 ετών, ενώ εμφανίζεται σχεδόν καθολικά σε όσους μεγάλωσαν στις δεκαετίες του 1960 και του 1970.
Όπως αναφέρει το artfulparent, δεν πρόκειται για σκληρότητα ή επιμονή με τη στενή έννοια, αλλά για μια βαθύτερη εσωτερική ικανότητα: έναν τρόπο λειτουργίας που διαμορφώθηκε μέσα από μια παιδική ηλικία όπου η άμεση παρέμβαση των ενηλίκων δεν αποτελούσε την προεπιλεγμένη αντίδραση στη δυσκολία.
Στις προηγούμενες δεκαετίες, πολλές καθημερινές δυσκολίες των παιδιών αντιμετωπίζονταν αρχικά από τα ίδια τα παιδιά.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ένα παιδί που έπεφτε από το ποδήλατο, στις περισσότερες περιπτώσεις, σηκωνόταν και συνέχιζε χωρίς άμεση παρέμβαση ενηλίκου. Ένας μικρός τραυματισμός αξιολογούνταν από το ίδιο το παιδί, με βάση ένα προσωπικό όριο για το τι θεωρείται σοβαρό.
Αντίστοιχα, κοινωνικές δυσκολίες όπως ο αποκλεισμός από μια ομάδα στο σχολείο, σπάνια οδηγούσαν σε παρέμβαση γονέων ή εκπαιδευτικών. Το παιδί επεξεργαζόταν την εμπειρία μόνο του και δοκίμαζε ξανά την επόμενη μέρα.
Η λογική ήταν απλή: η δυσκολία δεν «εξαφανιζόταν», αλλά έπρεπε να αντιμετωπιστεί.
Η επανάληψη που διαμόρφωνε χαρακτήρα
Αυτή η συνεχής έκθεση σε μικρές καθημερινές προκλήσεις θεωρείται ότι δημιουργούσε ένα σταθερό εσωτερικό μοτίβο αντίδρασης.
Με την πάροδο του χρόνου, το παιδί μάθαινε ότι η πρώτη αντίδραση απέναντι σε ένα πρόβλημα είναι η προσπάθεια επίλυσής του. Η επανάληψη αυτής της διαδικασίας χιλιάδες φορές διαμόρφωνε μια εσωτερική φωνή που λειτουργούσε ως αυτόματος μηχανισμός διαχείρισης δυσκολιών στην ενήλικη ζωή.
Τι αλλάζει σήμερα
Στα σύγχρονα πρότυπα ανατροφής, η παρέμβαση ενηλίκων αποτελεί πολύ πιο συχνά την πρώτη αντίδραση σε μια δυσκολία.
Η αλλαγή αυτή συνδέεται με καλύτερη προστασία των παιδιών και μεγαλύτερη ευαισθησία σε θέματα ασφάλειας και ψυχολογικής υποστήριξης. Ωστόσο, σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, έχει αλλάξει και η φύση της εμπειρίας του παιδιού.
Το σύγχρονο παιδί εκπαιδεύεται πιο συχνά να αναζητά εξωτερική βοήθεια παρά να επιλύει μόνο του το πρόβλημα. Αυτό, με τη σειρά του, επηρεάζει τη μετέπειτα ενήλικη αντίδραση απέναντι στη δυσκολία.
Όταν η ανθεκτικότητα δεν είναι «αρετή»
Η συγκεκριμένη μορφή ανθεκτικότητας δεν περιγράφεται ως ηρωισμός ή ιδιαίτερη δύναμη χαρακτήρα.
Αντίθετα, θεωρείται προϊόν συγκεκριμένων συνθηκών παιδικής ηλικίας. Έχει πρακτικά πλεονεκτήματα, καθώς βοηθά στην αυτόνομη αντιμετώπιση δυσκολιών, αλλά και κόστος: σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να μειώνει την τάση αναζήτησης βοήθειας ακόμα και όταν αυτή είναι απαραίτητη.
Ένα διαφορετικό κοινωνικό περιβάλλον
Οι συνθήκες που διαμόρφωσαν αυτή την εσωτερική ικανότητα δεν υπάρχουν πλέον με τον ίδιο τρόπο.
Το σύγχρονο περιβάλλον είναι πιο προστατευτικό και πιο παρεμβατικό, με στόχο την ασφάλεια και την ψυχολογική υποστήριξη των παιδιών. Αυτό έχει αλλάξει τη «βαθμονόμηση» της αντίδρασης στη δυσκολία, τόσο στην παιδική όσο και στην ενήλικη ζωή.
Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με αυτή την οπτική, είναι δύο διαφορετικά μοντέλα εσωτερικής λειτουργίας: το ένα πιο αυτόνομο στην αντιμετώπιση προβλημάτων, το άλλο πιο προσανατολισμένο στην αναζήτηση υποστήριξης.
