Μια συγκεκριμένη συμπεριφορά ξεχωρίζει τους πιο ευφυείς ανθρώπους όταν βρίσκονται με άλλους: η προθυμία τους να αλλάζουν γνώμη, μπροστά στους άλλους, όταν συνειδητοποιήσουν ότι αυτό που πίστευαν ήταν λάθος.
Οι περισσότεροι άνθρωποι δυσκολεύονται να αλλάξουν γνώμη δημόσια. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα ψυχολογικά δεδομένα, οι πιο ευφυείς άνθρωποι το κάνουν πολύ πιο συχνά από τους υπόλοιπους. Αυτό δεν συμβαίνει γιατί τους ενδιαφέρει λιγότερο να έχουν δίκιο – φυσικά και τους ενδιαφέρει. Απλά, εκείνη τη στιγμή, επεξεργάζονται τι είναι αληθές και δεν τους απασχολεί αν φανούν σωστοί ή λάθος στους άλλους. Υπάρχει διαχωρισμός αυτών των δύο αναγκών.
Οι δύο ανάγκες που φαίνονται σαν μία
Η πρώτη ανάγκη είναι κάποιος να είναι πραγματικά σωστός, με κριτική σκέψη, επιχειρήματα, γνώση κ.λπ.
Η δεύτερη ανάγκη είναι να φαίνεται σωστός. Αυτή συντονίζεται με τις εντυπώσεις που δημιουργεί κάποιος στους άλλους.
Οι δύο αυτές ανάγκες είναι, στους περισσότερους ενήλικες, συγχωνευμένες. Αυτό προκαλεί αμφισβητούμενες συζητήσεις και δυσκολία στην αλλαγή γνώμης δημόσια. Η αλλαγή γνώμης, όταν έχει ήδη εκφραστεί μια θέση, απαιτεί δημόσια παραδοχή του λάθους.
Στους πιο ευφυείς ανθρώπους, αυτές οι δύο ανάγκες έχουν αποσυνδεθεί. Δηλαδή, η αξία της αλήθειας είναι ξεχωριστή από την ανάγκη της εικόνας. Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να πουν δημόσια ότι αλλάζουν γνώμη τη στιγμή που αντιλαμβάνονται ότι υπάρχει καλύτερο επιχείρημα ή νέα πληροφορία, χωρίς να νιώθουν ότι αυτό απειλεί την ταυτότητά τους ή την αξιοπιστία τους. Δεν τους ενδιαφέρει να διατηρήσουν την εικόνα της σταθερότητας, αλλά να πλησιάσουν όσο γίνεται περισσότερο στην αλήθεια.
Αυτός ο διαχωρισμός έχει άμεσο αποτέλεσμα στη συμπεριφορά: όταν ένας ευφυής άνθρωπος αντιληφθεί ότι η θέση του είναι λάθος, δεν προσπαθεί να τη «σώσει» για να μη χάσει την εικόνα του, αλλά την αλλάζει επιτόπου, ακόμη και μπροστά σε άλλους. Η δημόσια αναγνώριση του λάθους δεν βιώνεται ως απειλή, αλλά ως φυσικό μέρος της διαδικασίας της σκέψης.
Το συμπέρασμα είναι ότι η ευφυΐα δεν συνδέεται κυρίως με βεβαιότητα και σταθερές θέσεις, αλλά με προσαρμοζόμενες απαντήσεις και προθυμία αναθεώρησης.
Οι δομές της κοινωνίας που επιβραβεύουν την αυτοπεποίθηση και τιμωρούν την αναθεώρηση τείνουν να παράγουν υπερπληθυσμό ανθρώπων που φαίνονται σίγουροι αλλά είναι συχνά λάθος και υποπληθυσμό ανθρώπων με πνευματική ταπεινότητα.
Με πληροφορίες από spacedaily.com
