Το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ξεκαθάρισε ότι τα δικαστήρια των κρατών-μελών μπορούν να διατάσσουν τη δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών οφειλετών σε διασυνοριακές υποθέσεις ακόμη και αν τα στοιχεία που δείχνουν κίνδυνο είσπραξης είναι παλαιότερα και όχι πρόσφατα.
Η υπόθεση ξεκίνησε από Αυστριακό παίκτη που κέρδισε δικαστικά την επιστροφή χρημάτων από τη Mr Green, εταιρεία διαδικτυακών τυχερών παιγνίων με έδρα τη Μάλτα. Παρότι υπήρχε τελεσίδικη απόφαση υπέρ του, η εταιρεία δεν πλήρωσε και ο παίκτης ζήτησε να δεσμευτούν τραπεζικοί λογαριασμοί της σε άλλα κράτη της ΕΕ.
Το βασικό ερώτημα ήταν αν ένα δικαστήριο μπορεί να λάβει υπόψη παλαιότερες ενέργειες του οφειλέτη –στη συγκεκριμένη περίπτωση κινήσεις που είχαν γίνει τρία χρόνια πριν– ή ακόμη και νόμους του κράτους όπου βρίσκεται η εταιρεία, οι οποίοι δυσκολεύουν την εκτέλεση αποφάσεων. Το ΔΕΕ απάντησε «ναι».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Με απλά λόγια, η απόφαση σημαίνει ότι το δικαστήριο δεν εξετάζει μόνο τι κάνει ο οφειλέτης σήμερα, αλλά μπορεί να δει και το ιστορικό του: αν στο παρελθόν μετέφερε χρήματα, έκλεισε λογαριασμούς, απομάκρυνε περιουσιακά στοιχεία ή γενικά έκανε κινήσεις που δυσκόλευαν πιστωτές να εισπράξουν.
Επίσης, μπορεί να λάβει υπόψη αν στο κράτος όπου βρίσκεται ο οφειλέτης υπάρχουν νόμοι που κάνουν πιο δύσκολη την εκτέλεση ξένων αποφάσεων.
Παραδείγματα εφαρμογής της απόφασης:
1. Μια εταιρεία ηλεκτρονικού εμπορίου στην Κύπρο χάνει δικαστική υπόθεση στην Ελλάδα αλλά πριν από δύο χρόνια είχε μεταφέρει τα διαθέσιμά της από ελληνική τράπεζα σε λογαριασμούς στο εξωτερικό. Το ελληνικό δικαστήριο μπορεί να θεωρήσει αυτή την παλιά κίνηση ένδειξη κινδύνου και να δεσμεύσει λογαριασμούς.
2. Πλατφόρμα online στοιχήματος με έδρα σε άλλο κράτος μέλος χάνει σειρά υποθέσεων και σταματά να συνεργάζεται με παρόχους πληρωμών σε χώρες όπου υπάρχουν απαιτήσεις πελατών. Η παλαιότερη αυτή πρακτική μπορεί να αξιοποιηθεί ως ένδειξη αποφυγής πληρωμών.
3. Επιχείρηση που οφείλει αποζημίωση μεταφέρει πριν από χρόνια τα περισσότερα περιουσιακά στοιχεία της στη χώρα έδρας της. Αν ο πιστωτής ζητήσει σήμερα δέσμευση λογαριασμών, το ιστορικό αυτό μπορεί να εξεταστεί.
4. Κράτος μέλος θεσπίζει νόμο που δυσκολεύει την αναγνώριση αποφάσεων άλλων χωρών της ΕΕ. Ένας πιστωτής μπορεί να επικαλεστεί το γεγονός αυτό για να ζητήσει έγκαιρη δέσμευση περιουσιακών στοιχείων πριν χαθεί η δυνατότητα είσπραξης.
5. Εταιρεία fintech κλείνει λογαριασμούς μέσω των οποίων γίνονταν κατασχέσεις από πιστωτές και μεταφέρει τις συναλλαγές της αλλού. Ακόμη κι αν αυτό έγινε πριν από χρόνια, το δικαστήριο μπορεί να το συνεκτιμήσει ως μέρος μιας στρατηγικής αποφυγής πληρωμών.
Η απόφαση ενισχύει ουσιαστικά τη θέση των πιστωτών στις διασυνοριακές υποθέσεις, καθώς τους επιτρέπει να χρησιμοποιούν όχι μόνο πρόσφατα γεγονότα αλλά και το «ιστορικό συμπεριφοράς» του οφειλέτη για να ζητήσουν προστασία των απαιτήσεών τους.
