Παρότι οι τιμές του πετρελαίου έχουν υποχωρήσει εκ νέου στη ζώνη των 85 δολαρίων το βαρέλι, σημαντικά χαμηλότερα από τα 119 δολάρια που καταγράφηκαν μόλις πριν από 48 ώρες, η ελληνική κυβέρνηση προχωρά στην επαναφορά ενός βασικού μηχανισμού ελέγχου της αγοράς. Συγκεκριμένα ενεργοποιείται εκ νέου το πλαφόν στο περιθώριο κέρδους για καύσιμα, τρόφιμα και βασικά καταναλωτικά προϊόντα, με στόχο να δημιουργηθεί ένα προστατευτικό «δίχτυ» για νοικοκυριά και επιχειρήσεις πριν οι αυξήσεις στην ενέργεια μεταφερθούν στο κόστος παραγωγής και τελικά στις τιμές των προϊόντων.
Το πακέτο μέτρων συζητήθηκε σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Δευτέρας στο Μέγαρο Μαξίμου υπό τον πρωθυπουργό. Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, οι βασικές παρεμβάσεις έχουν ουσιαστικά οριστικοποιηθεί, καθώς «τα πρώτα μέτρα για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων στην οικονομία έχουν κλειδώσει κατά 90%», ενώ απομένουν μόνο ορισμένες τεχνικές λεπτομέρειες. Οι τελικές αποφάσεις αναμένεται να ληφθούν μετά την επιστροφή του πρωθυπουργού από το Παρίσι, όπου συμμετέχει σε διεθνή συνδιάσκεψη για την πυρηνική ενέργεια.
Κεντρικός άξονας της παρέμβασης είναι η επαναφορά του πλαφόν στο περιθώριο μεικτού κέρδους, μέτρο που είχε καταργηθεί την 1η Ιουλίου 2025 έπειτα από σχεδόν πέντε χρόνια εφαρμογής. Η νέα εκδοχή του μέτρου θα είναι τροποποιημένη, καθώς επιχειρείται να διορθωθούν στρεβλώσεις που είχαν εντοπιστεί κατά την προηγούμενη εφαρμογή του.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη βάση υπολογισμού του επιτρεπόμενου περιθωρίου κέρδους. Στο προηγούμενο καθεστώς το πλαφόν υπολογιζόταν με σημείο αναφοράς την 31η Δεκεμβρίου 2021, γεγονός που είχε προκαλέσει αντιδράσεις από επιχειρήσεις λιανεμπορίου. Όπως υποστήριζαν, η επιλογή μιας συγκεκριμένης ημερομηνίας αλλοίωνε τον ανταγωνισμό, καθώς επιχειρήσεις με χαμηλά περιθώρια εκείνη τη στιγμή εγκλωβίζονταν σε στενά όρια, ενώ άλλες διατηρούσαν μεγαλύτερη ευελιξία. Στη νέα μορφή του μέτρου, η σύγκριση θα γίνεται με βάση τον μέσο όρο περιθωρίου κέρδους για ολόκληρο το 2025, κάτι που θεωρείται πιο αντιπροσωπευτικό.
Παράλληλα, το πλαφόν αναμένεται να καλύψει περίπου 50 έως 60 κατηγορίες βασικών αγαθών, οι οποίες σχετίζονται με τη διατροφή και την καθημερινή διαβίωση των καταναλωτών. Η λίστα βασίζεται στο «καλάθι του νοικοκυριού» και περιλαμβάνει βασικά τρόφιμα όπως αμυλούχα προϊόντα, κρέας, γαλακτοκομικά, έλαια, όσπρια και κατεψυγμένα, καθώς και είδη προσωπικής υγιεινής και καθαριότητας.
Στην αγορά λιανεμπορίου πάντως εκφράζονται επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα του μέτρου, καθώς υποστηρίζεται ότι η προηγούμενη εφαρμογή του δεν είχε ουσιαστική επίδραση στον πληθωρισμό τροφίμων. Ταυτόχρονα, οι πιέσεις στις τιμές παραμένουν έντονες, καθώς μόνο στις πρώτες έξι εβδομάδες του 2026 καταγράφηκαν ανατιμήσεις σε περισσότερους από 5.000 κωδικούς προϊόντων στα σούπερ μάρκετ.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η παρέμβαση στα καύσιμα, όπου εξετάζεται η επιβολή πλαφόν στην τελική ανώτατη τιμή πώλησης. Η τιμή θα προκύπτει από την τιμή διυλιστηρίου, στην οποία θα προστίθενται το κόστος διανομής και ένα προκαθορισμένο περιθώριο κέρδους για τα πρατήρια, ενώ θα προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για τα νησιά λόγω αυξημένου μεταφορικού κόστους.
Η κυβέρνηση δεν εξετάζει προς το παρόν νέα επιδότηση τύπου fuel pass, προκρίνοντας πρώτα μέτρα ελέγχου της αγοράς. Το σχετικό νομοθετικό πλαίσιο αναμένεται να παρουσιαστεί άμεσα και το πλαφόν σχεδιάζεται να ισχύσει έως τις 30 Ιουνίου, με ανοιχτό το ενδεχόμενο παράτασης εφόσον οι συνθήκες στις διεθνείς αγορές παραμείνουν ασταθείς.
