Ο πόλεμος συνεχίζεται για 6η μέρα, και το Bloomberg σημειώνει ότι συστάσεις προς τους πολίτες εξέδωσε η κεντρική τράπεζα της Σουηδίας, καλώντας τους να έχουν μετρητά στο σπίτι που να καλύπτουν τις ανάγκες μίας εβδομάδας.
Σύμφωνα με το Bloomberg, τα μετρητά χρειάζεται να καλύπτουν αγορές τροφίμων, φαρμάκων και άλλων ειδών πρώτης ανάγκης σε περίπτωση πολέμου ή άλλης κρίσης.
Εκτός από τις 1.000 κορόνες (110 δολάρια) ανά ενήλικα, οι Σουηδοί θα πρέπει επίσης να έχουν τραπεζικές κάρτες από διάφορες τράπεζες και να χρησιμοποιούν την τοπική υπηρεσία ηλεκτρονικών πληρωμών Swish, δήλωσε η Riksbank την Τετάρτη στην πρώτη της οδηγία σχετικά με τις πληρωμές που απευθύνεται απευθείας στους πολίτες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Το ευρύ κοινό αποτελεί σημαντικό μέρος της συνολικής άμυνας της Σουηδίας και είναι κεντρικής σημασίας για την ενίσχυση της εθνικής ετοιμότητας», δήλωσε η κεντρική τράπεζα. «Η πρόσβαση σε διαφορετικές μεθόδους πληρωμών βελτιώνει την ικανότητα του κοινού να πραγματοποιεί πληρωμές σε περίπτωση προσωρινών διαταραχών, κρίσεων και, στη χειρότερη περίπτωση, πολέμου».
Οι συστάσεις αυτές αποτελούν την τελευταία προσπάθεια των σουηδικών αρχών να προετοιμάσουν την κοινωνία για τις επιπτώσεις μιας στρατιωτικής επίθεσης ή μιας κυβερνοεπίθεσης εν μέσω των αυξανόμενων απειλών από τη γειτονική Ρωσία και, σε μικρότερο βαθμό, από το Ιράν. Η κυβέρνηση έχει ήδη στείλει σε κάθε νοικοκυριό ένα φυλλάδιο που ενημερώνει τους Σουηδούς, μεταξύ άλλων, για την ποσότητα πόσιμου νερού που πρέπει να αποθηκεύσουν και τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να έχουν πρόσβαση στις ειδήσεις κατά τη διάρκεια μιας διακοπής ρεύματος.
Το σύστημα πληρωμών της Σουηδίας θεωρείται ιδιαίτερα ευάλωτο, καθώς είναι σε μεγάλο βαθμό ψηφιοποιημένο, με μόνο μία στις δέκα πληρωμές να πραγματοποιείται με μετρητά.
Η Riksbank έχει ζητήσει τη θέσπιση νέου νόμου για την προστασία του καθεστώτος των μετρητών, αλλά η σχετική νομοθεσία δεν έχει ακόμη εισαχθεί.
Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έχει δώσει οδηγίες και έχει σημειώσει ότι τα μετρητά στο σπίτι δεν είναι μόνο για καθημερινές αγορές, αλλά κρίσιμο εργαλείο επιβίωσης σε περιόδους κρίσης. Ένα μικρό απόθεμα μπορεί να προστατεύσει τα νοικοκυριά όταν οι ψηφιακές πληρωμές ή τα τραπεζικά συστήματα παρουσιάσουν προβλήματα.
Χώρες όπως η Ολλανδία, η Φινλανδία και η Αυστρία συνιστούν 70-100 ευρώ ανά άτομο για έκτακτες ανάγκες, ενώ αντίστοιχα προγράμματα έχουν η Σουηδία και η Νορβηγία. Η σύσταση εντάσσεται σε ευρύτερες οδηγίες για αποθήκευση τροφίμων, νερού και φαρμάκων, ώστε τα νοικοκυριά να αντέξουν 72 ώρες σε διακοπή υπηρεσιών, με αφορμή πόλεμο, πανδημία ή φυσικές καταστροφές.
Η ΕΚΤ επισημαίνει ότι τα μετρητά είναι «κρίσιμο στοιχείο της εθνικής ετοιμότητας για κρίσεις» και συμβάλλουν στην ευρύτερη συστημική ανθεκτικότητα. Η ζήτησή τους αυξάνεται όταν η εμπιστοσύνη στα ψηφιακά ή χρηματοοικονομικά συστήματα κλονίζεται, όπως φάνηκε για παράδειγμα κατά το black-out στην Ιβηρική. Τότε, τα μετρητά κατέστησαν το μόνο λειτουργικό μέσο πληρωμής, με τις αναλήψεις να εκτοξεύονται μόλις αποκαταστάθηκαν οι υπηρεσίες.
Παρά την κυριαρχία των ψηφιακών πληρωμών και τη μείωση ΑΤΜ και τραπεζικών καταστημάτων, η ΕΚΤ τονίζει ότι τα χαρτονομίσματα είναι η «ρεζέρβα» του συστήματος πληρωμών. Τα συστήματα μετρητών πρέπει να αντέχουν σε σπάνιες αλλά ακραίες κρίσεις, ενώ οι κεντρικές τράπεζες εξετάζουν να διερευνούν τη χρήση «ανθεκτικών σε διακοπές» ΑΤΜ, όπως γίνεται ήδη στη Φιλανδία, για να διασφαλίσουν την πρόσβαση σε περίπτωση ψηφιακών βλαβών.
Στην πανδημία, στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, στο μπλακ άουτ της Ιβηρικής το 2025, αλλά και στη «δική» μας, την ελληνική κρίση χρέους, οι πολίτες έσπευσαν στα ΑΤΜ και στα ταμεία να σηκώσουν ρευστό. Ο λόγος απλός: όταν πέφτει το ρεύμα, όταν μπλοκάρουν τα δίκτυα ή όταν οι τράπεζες περιορίζουν τις αναλήψεις, το μόνο που λειτουργεί σίγουρα είναι τα μετρητά. Η ΕΚΤ, λοιπόν, συμβουλεύει κάθε νοικοκυριό να έχει στην άκρη ένα μικρό απόθεμα για τρεις μέρες –μικρά χαρτονομίσματα και κέρματα–, ώστε να μπορεί να καλύψει βασικές ανάγκες χωρίς πανικό.
