Τεράστια νίκη, χαρακτηρίζει την απόφαση του Αρείου Πάγου υπέρ των οφειλετών, που έχουν υπαχθεί στον νόμο 3869/2010, τον λεγόμενο νόμο Καστέλη, ο δικηγόρος Δημήτρης Αναστασόπουλος, καθώς όπως εξηγεί κρίθηκε ότι «ο τόκος δεν θα υπολογίζεται επί της οφειλής του κεφαλαίου που προκύπτει βάσει της δικαστικής απόφασης αλλά επί της μηνιαίας δόσης».
Ο κ. Αναστασόπουλος, επισημαίνει πως «αυτό αλλάζει δραματικά τη μηνιαία υποχρέωση του νοικοκυριού αφού σε πολλές περιπτώσεις η δόση πέφτει στο μισό ή και περισσότερο. Επί της ουσίας δεν μειώνεται μόνο η υποχρέωση του νοικοκυριού σαν δόση για τη διάσωση κατοικίας αλλά και το βιωτικό επίπεδο».
Όπως εξηγεί, δεν είναι γνωστό ακόμα αν θα έχει αναδρομική ισχύ, κάτι το οποίο αλλάζει σημαντικά τα πράγματα για πολλούς οφειλέτες. Ξεκαθαρίζει ωστόσο ότι «μένει επίσης ένα άλλο αγκάθι για οφειλέτες που είχαν χάσει την κατοικία τους επειδή δεν μπορούσαν να πληρώνουν τη μηνιαία απόφαση, το πώς δηλαδή αυτοί οι άνθρωποι θα μπορέσουν ενδεχομένως σε κάποιες περιπτώσεις να ακυρώσουν τους πλειστηριασμούς.
Εξηγεί πως «αυτοί, οι οποίοι έχουν φροντίσει να ασκήσουν τις προβλεπόμενες ανακοπές (αφορούν κατασχέσεις και πλειστηριασμούς) και έχουν υποβάλει τον λόγο της τοκογονίας στα δικόγραφά τους, θα έχουν μία σοβαρή ικανότητα να διεκδικήσουν την κατοικία τους πίσω και να ακυρώσουν τους πλειστηριασμούς».
Ως συμβουλή προτείνει οι οφειλέτες να μην εγκαταλείπουν και να εξαντλούν τα δικαιώματά τους γιατί ό,τι κάνουν σήμερα, όπως λέει χαρακτηριστικά, «θα το βρουν στο μέλλον και ενώ για πολλούς το παιχνίδι φαινόταν χαμένο γιατί οι δόσεις είχαν γιγαντωθεί, έστω και μετά από πάρα πολλά χρόνια φαίνεται φως στον ορίζοντα.
Και αυτό το οποίο θα κερδίσουν δεν είναι μόνο η κατοικία τους αλλά μια καλύτερη ζωή και ένα ακίνητο, το οποίο έχει σίγουρα μεγαλύτερη εμπορική αξία από την υποχρέωση που έχει ορίσει η απόφαση του ν. 3869.».
{https://www.facebook.com/watch?v=976161348106933}
Δικαίωση στο Άρειο Πάγο
Υπενθυμίζεται πως η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου (σε διάσκεψη), με μεγάλη πλειοψηφία, δικαίωσε τους δανειολήπτες που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη για τον τρόπο υπολογισμού των τόκων. Έτσι, ο υπολογισμός των οφειλόμενων τόκων για τα κόκκινα δάνεια θα υπολογίζεται πλέον στη μηνιαία δόση τους και όχι στο σύνολο του ποσού.
Να σημειωθεί ότι οι εταιρείες διαχείρισης – funds επιδίωκαν ο υπολογισμός των τόκων των δανείων να γίνεται στο σύνολο του οφειλόμενου ποσού, κάτι το οποίο επιβάρυνε σημαντικά τους δανειολήπτες.
Σύμφωνα με πληροφορίες, από τη διάσκεψη προέκυψε ότι 35 δικαστές τάχθηκαν υπέρ των δανειοληπτών που υπάχθηκαν στο νόμο Κατσέλη και ακόμη 12 υπέρ των funds. Αυτό σημαίνει ότι πλέον οι τόκοι δανειοληπτών θα υπολογίζονται με βάση τη μηνιαία δόση και όχι το συνολικό χρέος. Αναμένεται πλέον η καθαρογραφή της απόφασης προκειμένου να γίνει γνωστό το σκεπτικό των δικαστών.
Τι έγραφε το Dnews
Στο επίκεντρο της κρίσης βρέθηκε η ερμηνεία του άρθρου 9, παράγραφος 2 του Ν. 3869/2010, το οποίο ρυθμίζει το καθεστώς προστασίας της κύριας κατοικίας και τον τρόπο αποπληρωμής των οφειλών υπερχρεωμένων φυσικών προσώπων. Η διάταξη προβλέπει ότι η εξυπηρέτηση της ρυθμισμένης οφειλής γίνεται με επιτόκιο που δεν υπερβαίνει εκείνο της ενήμερης οφειλής ή το μέσο επιτόκιο στεγαστικών δανείων, χωρίς ανατοκισμό. Παράλληλα, ορίζει ρητά ότι «για τον προσδιορισμό της περιόδου τοκοχρεολυτικής εξόφλησης της οριζόμενης συνολικής οφειλής λαμβάνεται υπόψη το συνολικό ύψος της οφειλής και η οικονομική δυνατότητα του οφειλέτη», ενώ θέτει ανώτατα όρια στη διάρκεια αποπληρωμής, έως 20 έτη, με δυνατότητα επέκτασης έως 35 έτη σε ειδικές περιπτώσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου και εισηγητής της υπόθεσης, Σωτήρης Πλαστήρας, φέρεται να υποστηρίζει την άποψη ότι οι τόκοι θα πρέπει να υπολογίζονται επί των μηνιαίων καταβολών και όχι επί του συνολικού κεφαλαίου με τον κλασικό τοκοχρεολυτικό τρόπο. Η προσέγγιση αυτή έχει υιοθετηθεί από μέρος της νομολογίας των δικαστηρίων της ουσίας, οδηγώντας όμως σε διαφορετικές αποφάσεις για παρόμοιες υποθέσεις και καθιστώντας αναγκαία την παρέμβαση της Ολομέλειας.
Αντίθετη θέση διατυπώνουν τραπεζικά στελέχη, τα οποία υπογραμμίζουν ότι το ίδιο το άρθρο 9, παράγραφος 2 παραπέμπει ρητά σε «τοκοχρεολυτική εξόφληση της συνολικής οφειλής». Κατά την άποψή τους, η διατύπωση αυτή προϋποθέτει τον υπολογισμό των τόκων επί του συνολικού κεφαλαίου και όχι μόνο επί της μηνιαίας δόσης, όπως συμβαίνει στη διεθνή τραπεζική πρακτική. Επισημαίνουν ότι διαφορετική ερμηνεία οδηγεί ουσιαστικά σε άτοκη ή σχεδόν άτοκη αποπληρωμή των συγκεκριμένων δανείων, κάτι που, όπως τονίζουν, δεν συνάδει ούτε με το γράμμα ούτε με το πνεύμα του νόμου, ο οποίος επιδιώκει την προστασία της κύριας κατοικίας χωρίς όμως να φέρνει τους πιστωτές σε χειρότερη θέση από εκείνη της αναγκαστικής εκτέλεσης.
Παραδείγματα
Παράδειγμα 1: Στεγαστικό δάνειο με μεγάλη οφειλή
Δανειολήπτης έχει στεγαστικό δάνειο με συνολική οφειλή 120.000 ευρώ και έχει υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη. Το δικαστήριο έχει ορίσει μηνιαία δόση 300 ευρώ για 20 χρόνια.
• Παλαιός τρόπος υπολογισμού:
Οι τόκοι υπολογίζονταν επί του συνολικού ποσού των 120.000 ευρώ. Αυτό σήμαινε ότι, παρά τη χαμηλή δόση, το δάνειο συνέχιζε να «γεννά» υψηλούς τόκους, αυξάνοντας σημαντικά το τελικό ποσό αποπληρωμής και καθιστώντας τη ρύθμιση οριακά βιώσιμη.
• Νέος τρόπος (μετά την απόφαση):
Οι τόκοι υπολογίζονται πλέον μόνο επί της μηνιαίας δόσης των 300 ευρώ. Έτσι, η συνολική επιβάρυνση από τόκους μειώνεται δραστικά και ο δανειολήπτης γνωρίζει ότι, εφόσον τηρεί τη ρύθμιση, το χρέος του αποπληρώνεται πραγματικά και δεν διογκώνεται.
Παράδειγμα 2: Δάνειο σε καθυστέρηση με fund
Δανειολήπτρια έχει καταναλωτικό δάνειο 40.000 ευρώ, το οποίο έχει μεταβιβαστεί σε εταιρεία διαχείρισης (fund). Έχει ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη και πληρώνει μηνιαία δόση 150 ευρώ.
• Πριν την απόφαση:
Το fund απαιτούσε τόκους με βάση το σύνολο της οφειλής, υποστηρίζοντας ότι η τοκοχρεολυτική μέθοδος είναι η «κανονική τραπεζική πρακτική». Η δανειολήπτρια αντιμετώπιζε συνεχείς πιέσεις και αβεβαιότητα για το αν η οφειλή της πράγματι μειώνεται.
• Μετά την απόφαση της Ολομέλειας:
Η ερμηνεία του Αρείου Πάγου δεσμεύει και τους servicers. Οι τόκοι υπολογίζονται πλέον στη μηνιαία δόση, περιορίζοντας δραστικά τις απαιτήσεις του fund και ενισχύοντας τη διαπραγματευτική και νομική θέση της δανειολήπτριας.
