Σφοδρή κριτική στην εφαρμογή της καταβολής επιδομάτων ανεργίας μέσω προπληρωμένων καρτών ασκεί ο Πανελλήνιος Σύλλογος Υπαλλήλων ΟΑΕΔ–τ.ΟΕΕ–τ.ΟΕΚ (ΠΑΝΣΥΠΟ), κάνοντας λόγο για μια κεντρική πολιτική επιλογή της Διοίκησης της ΔΥΠΑ και της κυβέρνησης που «απέτυχε παταγωδώς στην πράξη» και μετέτρεψε το δικαίωμα στο επίδομα ανεργίας σε παράγοντα κοινωνικής ανασφάλειας και αποκλεισμού.
Σύμφωνα με τον Σύλλογο, η εφαρμογή του μέτρου δεν αποτέλεσε απλώς ένα τεχνικό εγχείρημα με προβλήματα, αλλά ανέδειξε μια βαθιά προβληματική αντίληψη για την κοινωνική προστασία, τη λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης και την αξιοπρέπεια των ανέργων. Χιλιάδες δικαιούχοι, όπως καταγγέλλεται, στερήθηκαν την έγκαιρη πρόσβαση στο μοναδικό τους εισόδημα, ακόμη και σε κρίσιμες χρονικές περιόδους, όπως τα Χριστούγεννα.
Ο ΠΑΝΣΥΠΟ επισημαίνει ότι δημιουργήθηκε ένα επικίνδυνο χάσμα μεταξύ της διοικητικής έγκρισης των επιδομάτων και της πραγματικής δυνατότητας είσπραξής τους. Η καταβολή των παροχών παραδόθηκε σε έναν κατακερματισμένο μηχανισμό τρίτων φορέων – τραπεζών, ταχυδρομικών υπηρεσιών και εταιρειών διανομής – χωρίς σαφές πλαίσιο ευθύνης και χωρίς επαρκείς ασφαλιστικές δικλείδες. Το αποτέλεσμα, σύμφωνα με την ανακοίνωση, ήταν καθυστερήσεις, έλλειψη συντονισμού, μετακύλιση ευθυνών και έντονη κοινωνική ανασφάλεια για τους ανέργους.
Την ίδια ώρα, οι εργαζόμενοι της ΔΥΠΑ βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή διαχείρισης της αγανάκτησης και της απόγνωσης των πολιτών, χωρίς να διαθέτουν τα απαραίτητα θεσμικά εργαλεία και χωρίς να ευθύνονται για τις πολιτικές αποφάσεις που εφαρμόστηκαν.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στη φιλοσοφία της προπληρωμένης κάρτας, την οποία ο Σύλλογος χαρακτηρίζει «βαθιά προβληματική». Όπως τονίζει, η κάρτα δεν αποτελεί ουδέτερο τεχνικό μέσο, αλλά στιγματίζει τους ανέργους, τους διαφοροποιεί από το σύνολο των πολιτών και ενισχύει την αίσθηση επιτήρησης και ελέγχου, οδηγώντας σε κοινωνική περιθωριοποίηση. «Η ανεργία είναι κοινωνικός κίνδυνος που απαιτεί προστασία και σεβασμό, όχι εργαλεία συμμόρφωσης», σημειώνεται χαρακτηριστικά.
Ο ΠΑΝΣΥΠΟ επικαλείται και τις επισημάνσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, σύμφωνα με τις οποίες ο τρόπος καταβολής των κοινωνικών παροχών δεν μπορεί να παρεμποδίζει την άσκηση του ίδιου του δικαιώματος. Όταν η πρόσβαση στο επίδομα καθυστερεί ή καθίσταται αδύνατη, πλήττεται ο πυρήνας της αξιοπρεπούς διαβίωσης και ακυρώνεται ο κοινωνικός ρόλος του κράτους.
Με βάση τα παραπάνω, ο Σύλλογος δηλώνει ξεκάθαρα ότι τάσσεται υπέρ της κατάργησης της προπληρωμένης κάρτας και υπέρ της απευθείας πίστωσης των επιδομάτων ανεργίας στους τραπεζικούς λογαριασμούς των δικαιούχων. Όπως υπογραμμίζει, πρόκειται για κοινωνική αναγκαιότητα και όχι για ιδεολογική επιλογή.
Παράλληλα, καταθέτει συγκεκριμένες προτάσεις για όσο διάστημα το ισχύον πλαίσιο παραμένει σε εφαρμογή, προκειμένου να αποτραπούν παρόμοια φαινόμενα στο μέλλον. Μεταξύ άλλων, προτείνει την αρχική καταβολή των επιδομάτων μέσω ψηφιακής (virtual) κάρτας, τη ρητή πρόβλεψη ότι η μη έκδοση ή ενεργοποίηση κάρτας δεν μπορεί να καθυστερεί την πληρωμή, τη θέσπιση εφεδρικού μηχανισμού άμεσης πίστωσης σε IBAN, τον καθορισμό δεσμευτικών προθεσμιών για όλες τις τεχνικές διαδικασίες και την πλήρη ανάληψη ευθύνης από τη ΔΥΠΑ, ανεξαρτήτως εμπλοκής τρίτων φορέων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στο ζήτημα της υποστελέχωσης των υπηρεσιών της ΔΥΠΑ. Ο Σύλλογος επισημαίνει ότι η χρόνια έλλειψη προσωπικού, σε συνδυασμό με τη συνεχή αύξηση αρμοδιοτήτων, έχει οδηγήσει το σύστημα στα όριά του, υπονομεύοντας την έγκαιρη καταβολή των επιδομάτων και την εξυπηρέτηση των πολιτών.
«Η κοινωνική προστασία δεν είναι τεχνική λεπτομέρεια ούτε επικοινωνιακό εργαλείο», τονίζει ο ΠΑΝΣΥΠΟ, καλώντας την Πολιτεία να αλλάξει άμεσα κατεύθυνση και να επαναθεμελιώσει την κοινωνική πολιτική με σεβασμό στην ανθρώπινη αξιοπρέπεια, την κοινωνική συνοχή και την αξιοπιστία των δημόσιων θεσμών.
