Ο Ντόναλντ Τραμπ κήρυξε κι επίσημα τον εμπορικό πόλεμο στην ΕΕ στις 12 Μαρτίου ενεργοποιώντας δασμούς 25% στις εισαγωγές χάλυβα και αλουμινίου.
Η ΕΕ απάντησε αμέσως σε αυτό που αποκάλεσε «αδικαιολόγητη» εμπορική επίθεση, ανακοινώνοντας αντίμετρα σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 26 δισεκατομμυρίων ευρώ - συμπεριλαμβανομένων δασμών σε σκάφη, μπέρμπον και μοτοσικλέτες.
Τα μέτρα, τα οποία πρόκειται να τεθούν σε ισχύ τον Απρίλιο, χαρακτηρίστηκαν από την Κομισιόν «γρήγορα και αναλογικά», ωστόσο προκάλεσαν την οργή του Τραμπ που απείλησε με δασμούς 200% στο ευρωπαϊκό αλκοόλ.
Πριν καν τις τελευταίες απειλές του Αμερικανού προέδου, η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είχε μιλήσει για τους δασμούς σημειώνοντας ότι «είναι κακοί για τις επιχειρήσεις και ακόμη χειρότεροι για τους καταναλωτές».
Το Euronews επιχειρεί να αποσαφηνίσει το γιατί:
Με έδρα τις Βρυξέλλες, ο οικονομολόγος Βασίλειος Ψαρράς, εμπειρογνώμονας της DeHavilland Europe, υποστηρίζει ότι με βάση την οικονομική ορθοδοξία οι δασμοί δεν θα είναι ποτέ κερδοφόροι.
«Οποιαδήποτε δασμολογική πολιτική επηρεάζει τα μέσα παραγωγής δεν μπορεί παρά να είναι κοστοβόρα. Έτσι, όταν μιλάμε για φυσικά αποθέματα όπως ο χάλυβας και το αλουμίνιο, οι δασμοί έχουν σημαντικό αντίκτυπο στην παραγωγική μηχανή της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
«Ωστόσο, δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι για το εάν αυτοί οι συγκεκριμένοι δασμοί θα τεθούν σε ισχύ μαζί με κάποιες έκτακτες πολιτικές από τα θεσμικά όργανα της ΕΕ και αν εντέλει αυτή η απάντηση των 26 δισεκατομμυρίων σε δασμούς από την ΕΕ θα δημιουργήσει πληθωριστικό αντίκτυπο για τους Ευρωπαίους πολίτες».
Η πιο πρόσφατη έρευνα του γερμανικού think tank «Kiel Institute» δείχνει ότι οι δασμοί που επιβάλλουν οι ΗΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα πλήξουν πρωτίστως την Αμερική όσον αφορά τον πληθωρισμό, τα επίπεδα απασχόλησης και το επίπεδο ανάπτυξης.
«Ο αντίκτυπος στους Ευρωπαίους είναι κάτι που δεν μπορώ να προβλέψω αυτή τη στιγμή, διότι υπάρχουν διαφορετικά σενάρια για το πώς οι δασμοί θα μπορούσαν τελικά να επηρεάσουν τους πολίτες», δηλώνει ο Β. Ψαρράς, προσθέτοντας ότι οι Ευρωπαίοι ενδέχεται να στραφούν σε εγχώρια προϊόντα όταν δουν τις τιμές στα εισαγόμενα να ανεβαίνουν.
Οι δύο σοβαρές προκλήσεις για τους Ευρωπαίους
«Ωστόσο, έχουμε επίσης δύο πολύ σοβαρά προβλήματα που πρέπει να σκεφτούμε, τα οποία είναι η νομισματική αντίδραση και οι αντιδράσεις των χρηματοπιστωτικών αγορών».
Ο Β. Ψαρράς πιστεύει ότι η ΕΕ μπορεί να αντικαταστήσει, αν όχι όλα, τουλάχιστον τα περισσότερα αμερικανικά προϊόντα, όπως τα ηλεκτρικά οχήματα.
«Είδαμε τις πωλήσεις της Tesla να πέφτουν κατακόρυφα, αλλά και ένα από τα πιο δημοφιλή εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, το ChatGPT, να αντικαθίσταται από το γαλλικό Mistral AI. Νομίζω ότι ακόμη και αν εξετάσουμε μερικά από τα πιο ευρέως χρησιμοποιούμενα προϊόντα - ίσως με εξαίρεση την Google - η συντριπτική πλειοψηφία θα μπορούσε στην πραγματικότητα να αντικατασταθεί».
«Αυτό που δεν μπορούμε να αντικαταστήσουμε είναι η κυριαρχία των ΗΠΑ στο χρηματοπιστωτικό σύστημα, και ιδίως στις κεφαλαιαγορές».
Σύμφωνα με τον αναλυτή, η ΕΕ παραμένει εξαρτημένη από το χρηματοπιστωτικό σύστημα των ΗΠΑ. Μια πιθανή ύφεση στις ΗΠΑ θα μπορούσε να επηρεάσει την ευρωπαϊκή οικονομία, διότι η ΕΕ δεν θα είναι απρόσβλητη από τις συνέπειες.
Ο Ψαρράς δεν αποκλείει το σενάριο μιας ύφεσης στις ΗΠΑ με παγκόσμιες επιπτώσεις.
«Είμαστε ακόμη αβέβαιοι για το τι πρόκειται να συμβεί στις ΗΠΑ και κατά συνέπεια στη διεθνή ανάπτυξη. Διότι τώρα όλο και περισσότεροι αναλυτές συζητούν τις προοπτικές μιας ύφεσης στις ΗΠΑ. Ακόμη και ο Ντόναλντ Τραμπ, σε πρόσφατη ομιλία του, ανέφερε ότι τα πράγματα μπορεί να χειροτερέψουν πριν βελτιωθούν».
Ο Β. Ψαρράς εξηγεί ότι αν και η ΕΕ έχει αντιδράσει πιο αποτελεσματικά στις παγκόσμιες κρίσεις στο παρελθόν, εξακολουθεί να είναι αρκετά απροετοίμαστη για μια εκτεταμένη παγκόσμια ύφεση.
