Στην ταχύτερη εκκαθάριση του αποθέματος των ληξιπρόθεσμων 44.500 επικουρικών συντάξεων και των 10.000 εφάπαξ προχωράει η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης.
Ο αρμόδιος υπουργός Άδωνις Γεωργιάδης αναμένεται να παρουσιάσει την Τετάρτη 11 Οκτωβρίου, εκτός απροόπτου, το νέο ασφαλιστικό νομοσχέδιο που θα καταθέσει στη Βουλή στο τέλος Οκτωβρίου. Ειδικότερα θα περιλαμβάνει διάταξη για την έκδοση και των επικουρικών συντάξεων του δημοσίου με διαδικασίες fast track, προκειμένου το 50% των ληξιπρόθεσμων αιτήσεων να διεκπεραιωθεί έως το τέλος της χρονιάς αυτόματα.
Η διάταξη θα επιτρέπει στους ασφαλισμένους να λαμβάνουν επικουρική σύνταξη μέσω fast track διαδικασίας, θέτοντας ως ελάχιστο όριο την συμπλήρωση 4.500 ενσήμων (15ετιας), κάτι που σήμερα ισχύει μόνο για το πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.
Το όριο της 15ετίας θα ισχύει είτε πρόκειται για ασφαλισμένους με ένα φορέα απασχόλησης, είτε για περιπτώσεις διαδοχικής ασφάλισης. Η απονομή του συνόλου των επικουρικών συντάξεων θα μπορεί να πραγματοποιηθεί μέσω της fast track διαδικασίας, ακόμα και για συνταξιούχους με χρέη προς τον ΕΦΚΑ. Σημειώνεται ότι απαραίτητη προϋπόθεση για την έκδοση επικουρικής σύνταξης είναι η έκδοση της κύριας σύνταξης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει το Dnews οι ληξιπρόθεσμες αιτήσεις επικουρικών συντάξεων του δημοσίου τομέα ανέρχονται σε 14.014 και του ιδιωτικού σε 30.498, ενώ οι ληξιπρόθεσμες αιτήσεις για τη λήψη εφάπαξ είναι 10.000 εκ των οποίων τα 4.000 εφάπαξ δεν μπορούν να αποδοθούν, καθώς οι ασφαλισμένοι δεν έχουν ασφαλιστική ενημερότητα. Όσον αφορά την ταχύτερη έκδοση των εφάπαξ, η διοίκηση του e-ΕΦΚΑ προχώρησε στην υποβολή μόνο ηλεκτρονικά νέων αιτήσεων από τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα και τους αυτοαπασχολούμενους.
Την ίδια στιγμή, οι εκκρεμείς κύριες συντάξεις ανέρχονται σε 32.000 και έως το τέλος του έτους θα περιοριστούν στις 25.000. Από αυτές περίπου 5.000 δεν μπορούν να αποδοθούν, καθώς οι ασφαλισμένοι έχουν οφειλές ή εκκρεμούν δικαστικές αποφάσεις για υποθέσεις του δημοσίου.
Ταχύτερη έκδοση επικουρικών
Η διάταξη που βρίσκεται υπό την τελική επεξεργασία του αρμόδιου υφυπουργού Πάνου Τσακλόγλου θα έχει ως στόχο τα εξής:
- Την κατάργηση των επιπλέον προϋποθέσεων που υπάρχουν σε κάποια ταμεία και τίθενται ενιαίες προϋποθέσεις
- Την απονομή επικουρικής σύνταξης σε 3 μήνες μετά από την απονομή κυρίας ή
- Την απονομή σε έξι μήνες από την ημερομηνία αίτησης αν αυτή υποβλήθηκε μεταγενέστερα.
Σύμφωνα με πληροφορίες η διάταξη θα αναφέρει «Καθιερώνεται προθεσμία τριών μηνών για την έκδοση επικουρικής σύνταξης, η οποία ξεκινά με την έκδοση της κύριας σύνταξης, καθώς και προθεσμία έξι μηνών για τη χορήγηση εφάπαξ, με αφετηρία την ημερομηνία υποβολής του σχετικού αιτήματος. Οι πράξεις απονομής συντάξεων που εκδόθηκαν με ταχείες διαδικασίες ελέγχονται εντός τριών ετών από την έκδοσή τους και σε κάθε περίπτωση, έως την πάροδο πέντε ετών από την έκδοση.
Αν προκύψει ότι το ασφαλιστικό ιστορικό που λήφθηκε υπόψη για την έκδοσή τους ήταν λανθασμένο, οι πράξεις μεταρρυθμίζονται ή ανακαλούνται κατά περίπτωση. Τα αποτελέσματα του ελέγχου δεν μπορούν να οδηγήσουν σε καταλογισμούς εις βάρος του συνταξιούχου που εκτείνονται χρονικά πέραν της τριετία».
Ένας από τους λόγους της μεγάλης καθυστέρησης είναι η αναζήτηση των ενσήμων σε καρτέλες (που μπορεί να έχουν χαθεί) καθώς σε πολλά πρώην επικουρικά η διαδικασία της έκδοσης είναι ακόμη χειρόγραφη, όπως στο επικουρικό ταμείο της ΔΕΗ με την καταμέτρηση να γίνεται από τους υπαλλήλους του e-ΕΦΚΑ. Ωστόσο, με την εφαρμογή της διάταξης θα δίνεται αυτόματα η επικουρική σύνταξη για τον ασφαλισμένο με 4.500 ένσημα, η οποία θα ανέρχεται σε περίπου 60 ευρώ μηνιαίως.
Και στη συνέχεια εάν ο ασφαλισμένος έχει περισσότερα ένσημα θα ολοκληρώνεται σε δεύτερη φάση η καταβολή της. Το ύψος της σημερινής επικουρικής σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης ΗΛΙΟΣ ανέρχεται κατά μέσο όρο σε 195,67 ευρώ και οι δικαιούχοι σε 1.234.863. Με βάση το νόμο που είχε ενεργοποιηθεί πέρυσι, αν ο εισηγητής δεν εκδώσει την επικουρική εντός τριμήνου από την έκδοση της κύριας, τότε ενεργοποιείται η fast track διαδικασία.
Τι περιλαμβάνει το ασφαλιστικό νομοσχέδιο
Στο ασφαλιστικό νομοσχέδιο θα περιλαμβάνεται διάταξη για την φορολόγηση του εφάπαξ και των συντάξεων που καταβάλλουν τα επαγγελματικά ταμεία, αλλά και θετικές διατάξεις για χιλιάδες ασφαλισμένους, συνταξιούχους που εργάζονται, ή έχουν χρέη και δεν μπορούν να βγουν στη σύνταξη. Ωστόσο, θα περιλαμβάνεται διάταξη για την περικοπή των συντάξεων χηρείας και στον ιδιωτικό τομέα, όπως ισχύει στο δημόσιο, χωρίς αναδρομική ισχύ.
Αναλυτικότερα, μεταξύ των διατάξεων που θα περιλαμβάνει το νομοσχέδιο είναι:
- Αλλαγές στην Επαγγελματική Ασφάλιση. Η διάταξη, σύμφωνα με το προσχέδιο, θα προβλέπει τη φορολόγηση των εφάπαξ παροχών, με ποσοστό κοντά στο 15% που δίνουν τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης, ενώ χαμηλότερη θα είναι η φορολόγηση 10% των ποσών στην περίπτωση καταβολής σύνταξης Παράλληλα, θα θεσπιστούν ενιαίο καταστατικό για όλα τα ΤΕΑ και θα υπάρξει ένας φορέας εποπτείας. Επίσης, θα δίδεται η δυνατότητα δημιουργίας πολυεργοδοτικών ταμείων επαγγελματικής ασφάλισης.
- Κατάργηση του πέναλτι -30% στις συντάξεις όσων συνεχίζουν να απασχολούνται, από 1η Ιανουαρίου 2024. Πλέον οι συνταξιούχοι μισθωτοί που θα συνεχίσουν να εργάζονται θα καταβάλλουν ειδική εισφορά που θα φθάνει στο 10% του ετήσιου εισοδήματος από την εργασία. Για τους ελεύθερους επαγγελματίες, η κράτηση θα ανέρχεται στο 50% επί της ασφαλιστικής κλάσης που έχουν επιλέξει για κύρια σύνταξη. Στους αυτοαπασχολούμενους με υποχρέωση επικουρικής ασφάλισης (δικηγόροι, γιατροί, μηχανικοί), η εισφορά θα φθάνει το 40% επί της ασφαλιστικής κλάσης που έχουν επιλέξει για κύρια ασφάλιση, ενώ ανάλογη κράτηση θα προβλέπεται και για την επικουρική ασφάλιση. Ο πρόσθετος χρόνος ασφάλισης που θα προκύψει για τους συνταξιούχους που επιλέγουν να εργαστούν, θα οδηγεί σε προσαύξηση της σύνταξης.
- Καμία περικοπή σύνταξης για ΑμεΑ. Όσοι ΑμεΑ εργάζονται δεν θα έχουν περικοπή της σύνταξης, αλλά θα τη λαμβάνουν ολόκληρη. Σημαντικό είναι ότι η διάταξη επεκτείνεται και στους συνταξιούχους με αναπηρία. Σήμερα οι συνταξιούχοι με αναπηρία δεν είχαν δικαίωμα για εργασία χωρίς να διακόπτεται η αναπηρική σύνταξη και το επίδομα με εξαίρεση τους ασθενείς με ψυχιατρικά προβλήματα η νοητική υστέρηση.
- Αύξηση ορίου οφειλών. Αυξάνεται το όριο των οφειλών για όσους επιθυμούν να συνταξιοδοτηθούν. Έτσι, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενοι με οφειλές έως 30.000 ευρώ, θα μπορούν να υποβάλλουν αίτηση συνταξιοδότησης. Η απόφαση θα εκδίδεται και μέχρι το χρέος να υποχωρήσει έως τις 20.000 ευρώ, θα λαμβάνουν μόνο το 50% της σύνταξης που δικαιούνται. Το υπόλοιπο ποσό θα αξιοποιείται για τη μείωση του χρέους τους. Εφόσον καλυφθεί η διαφορά, τότε θα εντάσσονται στην ισχύουσα ρύθμιση που προβλέπει αποπληρωμή του συνόλου της οφειλής σε 60 μηνιαίες δόσεις, με παρακράτηση του ανάλογου ποσού από τη σύνταξή τους. Παράλληλα, όμως, θα αίρεται το τραπεζικό απόρρητο και δεν θα πρέπει ο εν δυνάμει συνταξιούχος να διαθέτει καταθέσεις άνω των 15.000 ευρώ. Για τους αγρότες, το όριο της οφειλής θα ανέλθει στις 10.000 ευρώ.
- Περικοπή συντάξεων χηρείας. Επεκτείνεται και στον ιδιωτικό τομέα η ρύθμιση που ισχύει για το Δημόσιο, σχετικά με την περικοπή της σύνταξης χηρείας στο μισό, στην περίπτωση απασχόλησης ή συνταξιοδότησης του δικαιούχου. Στην πράξη, οι αποδοχές θα περιορίζονται στο 35% της σύνταξης του θανόντος, καθώς η περικοπή του 50% που ορίζει ο νόμος αναφέρεται στο 70% της σύνταξης του άμεσα ασφαλισμένου, που λαμβάνει ο/η χήρος/α. Βάσει του αρχικού σχεδιασμού, η περικοπή θα πρέπει να επιβληθεί σε όλες τις συντάξεις χηρείας (ανδρών και γυναικών) που δόθηκαν πριν την 1η Οκτωβρίου 2020 και σήμερα ο δικαιούχος εργάζεται ή συνταξιοδοτείται. Ωστόσο, θα υπάρχει ρήτρα, ώστε ο συνταξιούχος να μπορεί να επιλέξει ποια από τις δύο συντάξεις θα περιοριστεί στο 50%.
- Περικοπή της δεύτερης Εθνικής σύνταξης, σε περίπτωση που δικαιούχος λαμβάνει περισσότερες από δύο συντάξεις.
