Κατα την τελευταία τριετία καταγράφεται μια ραγδαία αύξηση των φορολογικών απαλλαγών και των εκπτώσεων με αποτέλεσμα να έχουν αυξηθεί και τα έσοδα που χάνει ο κρατικός προϋπολογισμός .
Μόνο την τελευταία τριετία οι φοροαπαλλαγες αυξήθηκαν σχεδόν κατα 300, καθως από τις 774 του 2019, έφτασαν στις 1.047 το 2022. Ακόμα μεγαλύτερη είναι η αύξηση αν κανεις συγκρίνει τις φετινες φοροαπαλλαγες με τις 715 του 2015 με συνολικό κόστος στον προϋπολογισμό στα 3,041 δισ. ευρώ.
Το υψηλότερο κόστος για το δημόσιο που φθάνει τα 5 δισ. ευρώ έχουν οι απαλλαγές στη φορολογία εισοδήματος και ακολουθούν οι απαλλαγές στην φορολογία κεφαλαίου με κόστος 3,8 δισ. ευρώ.
Μεταξύ άλλων οι βασικότερες κατηγορίες φοροαπαλλαγών είναι:
1. Στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων καταγράφονται 231 φοροαπαλλαγές που κοστίζουν πάνω από 5 δις. στον προϋπολογισμό με τον αριθμό των ωφελούμενων νοικοκυριών ανέρχεται σε 7.008.909. Χαρακτηριστικές περιπτώσεις είναι οι μειώσεις φόρου ανάλογα με την οικογενειακή κατάσταση (χωρίς ή με εξαρτώμενα τέκνα) για 827.515 μισθωτούς, συνταξιούχους, κατ΄επάγγελμα αγρότες οι οποίοι γλίτωσαν την πληρωμή φόρου ύψους 3,81 δις. ευρώ και οι απαλλαγές για εισοδήματα αλλά και για έκτακτες αμοιβές/αποζημιώσεις/επιχορηγήσεις/οικονομικές ενισχύσεις που χορηγήθηκαν στα πλαίσια της πανδημίας με το κόστος τους να ανέρχεται σε 1,04 δις. ευρώ και να ωφελούνται 2.356.503 φορολογούμενοι.
2. Στη φορολογία εισοδήματος των επιχειρήσεων υπάρχουν 200 φοροαπαλλαγές με κόστος 1,3 δισ. ευρώ. Κερδισμένες είναι 53.021 επιχειρήσεις.
3. Στη φορολογία κεφαλαίου (ΕΝΦΙΑ, ΕΦΑ, κληρονομιές, γονικές παροχές, δωρεές, μεταβιβάσεις κ.λπ.) υπάρχουν 152 απαλλαγές με κόστος 3,8 δις. ευρώ στα κρατικά ταμεία από 4,2 δισ. ευρώ το 2021. Ειδικά οι απαλλαγές στον ΕΝΦΙΑ ανέρχονται σε 84 εκατ. ευρώ και κάνουν χρήση 5.044.977 φορολογούμενοι, στον Ειδικό Φόρο Ακινήτων (ΕΦΑ) το ύψος των απαλλαγών για 8.499 ιδιοκτήτες φθάνει τα 3,7 δισ. ευρώ, στις μεταβιβάσεις το κόστος ανέρχεται σε 84,8 εκατ. με 28.667 φορολογούμενους να αξιοποιούν την απαλλαγή που δίνεται για την αγορά πρώτης κατοικίας.
4. Στον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας οι φοροαπαλλαγές εντοπίζονται σε 85 περιπτώσεις και κοστίζουν στον κρατικό προϋπολογισμό 854 εκατ. ευρώ. Χαρακτηριστικό παράδειγμα απαλλαγής είναι ο υπερμειωμένος συντελεστής 6% που επιβάλλεται σε φάρμακα και βιβλία, καθώς και η απαλλαγή από τον ΦΠΑ των ταχυδρομικών υπηρεσιών.
5. Στο τέλος ταξινόμησης οχημάτων υπάρχουν 25 φοροαπαλλαγές που αφαιρούν εισπράξεις121 εκατ. ευρώ. Απαλλαγή από το τέλος ταξινόμησης, μερική ή ολική, έχουν τα νοσοκομεία, οι πολύτεκνοι, οι φορολογούμενοι με τρία παιδιά, οι ξένες διπλωματικές υπηρεσίες και οι κάτοχοι υβριδικών - ηλεκτρικών αυτοκινήτων.
6. Στους ειδικούς φόρους κατανάλωσης, που στερούν από τον προϋπολογισμό 1,1 δις. ευρώ καταγράφονται 44 απαλλαγές. Οι εκπτώσεις στα ενεργειακά προϊόντα ανέρχονται σε 589,6 εκατ. ευρώ ενώ σε ανάλογα επίπεδα κυμαίνεται το κόστος στην αιθυλική αλκοόλη και τα αλκοολούχα ποτά ( 580,4 εκατ. ευρώ). Επίσης οι εκπτώσεις στον φόρο κατανάλωσης καφέ ξεπερνούν τα 540.000 ευρώ.
7. Στα τέλη κυκλοφορίας οχημάτων υπάρχουν 28 απαλλαγές που κοστίζουν 11,8 εκατ. ευρώ.
8. Στα τέλη χαρτοσήμου καταγράφονται 76 απαλλαγές συνολικού κόστους 73 εκατ. ευρώ.
9. Στον φόρο συγκέντρωσης κεφαλαίου υφίστανται 19 φοροαπαλλαγές, που κοστίζουν 17 εκατ. ευρώ.
10. Στον φόρο ασφαλίστρων υπάρχουν 5 απαλλαγές που μειώνουν κατά 421 εκατ. ευρώ τα έσοδα στον κρατικό προϋπολογισμό.
