Μετά τη δημοσίευση της νέας Ευρωπαϊκής Οδηγίας, πλέον η Ελλάδα μπορεί να εφαρμόζει στους νομούς Λέσβου, Χίου, Σάμου, Δωδεκανήσου και Κυκλάδων και στα νησιά της Θάσου, των Βόρειων Σποράδων, της Σαμοθράκης και της Σκύρου συντελεστές έως 30% χαμηλότερους από τους αντίστοιχους συντελεστές που εφαρμόζονται στην ηπειρωτική Ελλάδα.
Αυτό σημαίνει ότι κατοχυρώνεται σε μόνιμη βάση τη δυνατότητα της Ελλάδας για εφαρμογή ειδικών, μειωμένων κατά έως 30% συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου. Οι μειωμένοι συντελεστές είναι 17% αντί 24% ή 9% αντί 13% ή 4% αντί 6% .
Η εφαρμογή των μειωμένων συντελεστών θα γίνει για συγκεκριμένους στόχους κοινωνικής πολιτικής, με στόχο να διασφαλιστεί η ίδια μεταχείρισης, όσον αφορά τους συντελεστές ΦΠΑ, για ενοικιάσεις ή χρηματοδοτικές μισθώσεις και την παράδοση ορισμένων αγαθών.
Η απόφαση είναι αποτέλεσμα πολυετούς προσπάθεια προκειμένου να συγκρατηθεί η τελική τιμή εξαιτίας του υψηλού κόστους μεταφοράς αγαθών και υπηρεσιών στα νησιά. Είναι ενδεικτικό ότι οι θαλάσσιες μεταφορές επιβαρύνουν το τελικό κόστος των προϊόντων κατά 10-15% περίπου.
Η Ευρωπαϊκή οδηγία ανοίγει το δρόμο για μειωμένο ΦΠΑ και σε άλλες κατηγορίες από το 2025.
Συγκεκριμένα:
1. Σύμφωνα με την οδηγία η Ελλάδα μπορεί να διαπραγματευτεί και να πετύχει τη διατήρηση της αναστολής του ΦΠΑ 24% στις μεταβιβάσεις νεόδμητων ακινήτων έως το τέλος του 2024 ενώ από την 1η Ιανουαρίου 2025 ανάλογα με τις δημοσιονομικές συνθήκες θα υπάρχει η δυνατότητα εφαρμογής μειωμένου συντελεστή 13% ή ακόμη και μηδενικού στις μεταβιβάσεις νέων οικοδομών, όπως ισχύει σε άλλες χώρες της ΕΕ .
2. Με αρχή το 2025 θα επιτρέπεται η εφαρμογή μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ 13% από 24% στα αγροτικά μηχανήματα, όπως και στο βαμβάκι, στα φυτοφάρμακα και λιπάσματα. Ειδικά για τα λιπάσματα η κυβέρνηση έχει προχωρήσει ήδη στη μείωση του ΦΠΑ στο 6%.
3. Δίνεται δυνατότητα εφαρμογής μειωμένων συντελεστών σε ηλιακά πάνελ, βρεφικές πάνες, μάσκες χειρουργικές, υπηρεσίες live streaming θεαμάτων, καθώς και απαλλαγή ΦΠΑ σε είδη και υπηρεσίες πρώτης ανάγκης, καθώς και ιατρικό εξοπλισμό και αναπηρικά είδη.
4. Σε περιπτώσεις κρίσεων, φυσικών καταστροφών ή πανδημιών η κυβέρνηση έχει τη δυνατότητα να αποφασίζει για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα την απαλλαγή συγκεκριμένων προϊόντων και υπηρεσιών από τον ΦΠΑ.
Ειδικότερα οι τρεις συντελεστές ΦΠΑ που ισχύουν στην Ελλάδα είναι οι εξής:
α) Ο κανονικός συντελεστής ο οποίος ορίζεται σε 24% επί της φορολογητέας αξίας.
Σε αυτόν το συντελεστή εντάσσονται τα παρασκευάσματα με βάση το βούτυρο ή άλλα λίπη ή έλαια που προέρχονται από το γάλα και χρησιμοποιούνται, για παράδειγμα, στα προϊόντα αρτοποιίας.
Επίσης, οι πολτοί με βάση τη ζάχαρη, που περιέχουν πρόσθετες λιπαρές ουσίες σε σχετικά μεγάλη αναλογία και, μερικές φορές, γάλα ή φουντούκια που δεν είναι κατάλληλοι να μεταποιηθούν απευθείας σε ζαχαρώδη προϊόντα αλλά χρησιμοποιούνται για το γέμισμα ή τη διακόσμηση π.χ. σοκολάτας, πτιφούρ, τούρτας, κέικ, κ.λπ.
Το φυσικό μέλι που είναι εμπλουτισμένο με βασιλικό πολτό ή με άλλες ουσίες όπως π.χ. κανέλα, ξηρούς καρπούς, κλπ.
β) Ο μειωμένος συντελεστής που είναι 13% επί της φορολογητέας αξίας.
Στο μεσαίο συντελεστή περιλαμβάνονται βασικά προϊόντα ευρείας κατανάλωσης όπως ψωμί, γάλα, κρέας, ψάρια, ελαιόλαδο, τυριά, ζυμαρικά, άλευρα, δημητριακά, λαχανικά, καφές, τσάι, αλάτι, ξύδι, διάφορα παρασκευάσματα διατροφής με βάση τα δημητριακά, τα αλεύρια, τα άμυλα, ζώντα ζώα, είδη για εξυπηρέτηση ατόμων με ειδικές ανάγκες, αγροτικά εφόδια, παιδικά καθίσματα αυτοκινήτου, πάνες για βρέφη, κράνη δικυκλιστών κ.λπ., αλλά υπηρεσίες όπως διαμονή σε τουριστικά καταλύματα, παροχή υπηρεσιών κατ’ οίκον φροντίδας παιδιών, ηλικιωμένων, ασθενών κ.λπ., την εκμετάλλευση εστιατορίων, καφενείων, ζαχαροπλαστείων και συναφών επιχειρήσεων κ.λπ..
γ) Ο υπερμειωμένος συντελεστής που ορίζεται σε 6% επί της φορολογητέας αξίας.
Σε αυτόν εμπεριέχονται φάρμακα, βιβλία, εφημερίδες, περιοδικά, εισιτήρια θεατρικών παραστάσεων και συναυλιών, ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο κ.λπ.
