Την 1η Ιουλίου 2019 και έξι μέρες πριν τις εθνικές εκλογές, προκηρύχθηκε διαγωνισμός από την Κεντρική Ένωση Επιμελητηρίων, για «Ενέργειες Συμβουλευτικής, Κατάρτισης & Πιστοποίησης Ψηφιακών δεξιοτήτων» για 15.000 εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα.
Το έργο, που θεωρείται πολύ μεγάλο σε μέγεθος για τα ελληνικά δεδομένα και την αντίστοιχη αγορά των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στις οποίες απευθύνεται, καθιστούσε δυσχερή τη συμμετοχή της συντριπτικής πλειοψηφίας αυτών, αφού απαιτεί για τους υποψήφιους αναδόχους, την ύπαρξη κύκλου εργασιών 3ετίας, αντίστοιχου ύψους με τον προϋπολογισμό του.
Αυτό έχει την σημασία του όταν, κατά την τελευταία 3ετία δεν είχαν προκηρυχθεί και υλοποιηθεί έργα αντίστοιχου προϋπολογισμού και περιεχομένου, ενώ και στα ελάχιστα που προκηρύχθηκαν και υλοποιήθηκαν με προϋπολογισμούς που έφθαναν στο 20 έως 30 % του έργου για το οποίο γίνεται λόγος, ελάχιστες επιχειρήσεις του κλάδου συμμετείχαν σε αυτά.
Ο πολύ μεγάλος προϋπολογισμός αυτού του έργου σε πρώτη ανάγνωση «δικαιολογείται» από το νόμο, καθώς ο υποψήφιος ανάδοχος είναι αναγκαίο να έχει επαρκή χρηματοοικονομική ικανότητα και εμπειρία παρόμοιων έργων, ισάξια με το προκείμενο.
Αυτό που ελέγχεται όμως είναι ότι αυτές οι προϋποθέσεις και αρκετές άλλες που περιλαμβάνονται στο έργο έπρεπε να είναι έτοιμα τον Αύγουστο και μάλιστα σε μόλις 33 ημέρες, δηλαδή ως την ημέρα κατάθεσης των προσφορών.
Τι έπρεπε δηλαδή να είναι έτοιμο; Tο σύνολο των υποδομών και του εκπαιδευτικού υλικού που θα χρησιμοποιηθούν στο έργο. Συγκεκριμένα: τρία Ολοκληρωμένα Πληροφοριακά Συστήματα σε θέση λειτουργίας, συμβατικό εκπαιδευτικό υλικό σε 63 θεματικές ενότητες, κατάλληλα δομημένο που να αριθμεί κατ’ ελάχιστον 5.000 σελίδες, ψηφιακό υλικό τηλεκατάρτισης κατάλληλα δομημένο και διαδραστικό που να αριθμεί κατ’ ελάχιστον 11.000 οθόνες με φυσική αφήγηση και videos & tests αυτοαξιολόγησης και πολλά ακόμη, που η παράλληλη προετοιμασία τους απαιτεί κατ’ ελάχιστον 8-12 μήνες, με τη συμμετοχή ειδικών σε διαφορετικά γνωστικά πεδία, όπως σχολιάζουν παράγοντες της αγοράς που έχουν την σχετική εμπειρία.
Η εν λόγω προκήρυξη, που απαιτεί περίπου «θαύματα» σε 33 ημέρες, εξαιρεί από την υποχρέωση του νόμου για την εξασφάλιση της ποιότητας του έργου, την υποχρέωση όπως όλα τα μέλη της Ένωσης του υποψήφιου αναδόχου να διαθέτουν ISO 9001:2015. Αρκεί ένας από αυτούς να διαθέτει το σχετικό πρότυπο.
Κι ενώ περιλαμβάνει βαθμολογίες κριτηρίων που περιέχουν επιμέρους κριτήρια, φαίνεται πως «ξεχνά» να προσδιορίσει συντελεστές βαρύτητας στα επιμέρους κριτήρια, αφήνοντας σε μεγάλο και ανεπίτρεπτο βαθμό τη διακριτική ευχέρεια στην αναθέτουσα αρχή να αποφασίσει όπως νομίζει. Έτσι, ενώ ο διαγωνισμός απαιτεί ετοιμότητα για 8 σχήματα Πιστοποίησης ειδικοτήτων, σε προσφυγή που έχει γίνει περιγράφεται μια διαδικασία ως να υπάρχει μία και μόνη κατ’αποκλειστικότητα Εταιρεία Πιστοποίησης προσώπων που διαθέτει όλες τις πιστοποιήσεις και επομένως, «χτυπάει» τον διαγωνισμό όποιος υποψήφιος ανάδοχος πάει μαζί της,καθώς από την προκήρυξη απαγορεύεται ενδεχόμενη συμμετοχή της εταιρείας, έστω ως υπεργολάβου, σε πάνω από μία προσφορά.
Επίσης, το μεγάλο αυτό έργο, θα μπορούσε με βάση το νόμο να σπάσει σε περισσότερες παρτίδες, δηλαδή σε μικρότερα έργα που θα προκηρύσσονταν ξεχωριστά, καθώς περιλαμβάνει διαφορετικού τύπου υπηρεσίες (Συμβουλευτική & Κατάρτιση –Πιστοποίηση), όμως η ΚΕΕΕ δεν προχώρησε σε τέτοια επιλογή.
Με αυτόν τον τρόπο πάντως είναι εμφανές ότι περιορίστηκε ο ανταγωνισμός. Αυτός είναι και ο λόγος που έγινε προσφυγή, καθώς με αυτούς τους όρους αλλά και με άλλους που περιλαμβάνει η εν λόγω διακήρυξη, φαίνεται να υπάρχει δυνατότητα υποβολών παραδεκτών και ανταγωνιστικών προσφορών από ελάχιστους. Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι πρόκειται για μια προκήρυξη κομμένη και ραμμένη στα μέτρα εκείνου του υποψηφίου σχήματος, που θα μπορούσε να έχει από καιρό όλο το υλικό έτοιμο, σαν επιμελώς κατεργασμένο …ζαφείρι.
Για τις διαδικασίες και τον τρόπο που χειρίστηκε τέτοια ζητήματα γίνεται λόγος και σε πρόσφατη ανακοίνωση που έκανε ο Ελληνικός Σύνδεσμος Εταιρειών Κέντρων Επαγγελματικής Κατάρτισης με καταγγελίες για αδιαφανείς διαδικασίες που ακολουθήθηκαν σχετικά με τα προγράμματα κατάρτισης.
Οι ευθύνη για το θέμα αυτό δεν βαρύνει μόνο την ΚΕΕΕ, αλλά κατά κύριο λόγο την πρώην ηγεσία του Υπουργείου Οικονομίας & Ανάπτυξης, που είναι ο χρηματοδότης του έργου και εποπτεύει την ΚΕΕΕ ως αναθέτουσα αρχή, καθώς είχε υποχρέωση, όπως ήδη έκανε σε άλλα έργα, να ελέγξει τη συγκεκριμένη προκήρυξη και να υπαγορεύσει τις απαιτούμενες προσαρμογές από το νόμο και τα ήθη περί εφαρμογής κανόνων υγιούς ανταγωνισμού.
Το θέμα είναι πια γνωστό στις αρμόδιες υπηρεσίες και αναμένεται με ενδιαφέρον ο τρόπος χειρισμού του από τη νέα κυβέρνηση αφού με τέτοιες διαδικασίες δημιουργείται πρόβλημα στη λειτουργία της Αγοράς, ιδίως της μικρομεσαίας αγοράς, που παρά τους Ευρωπαϊκούς και Εθνικούς νόμους και τις κατευθυντήριες οδηγίες που της επιτρέπουν να αναπτυχθεί, εντούτοις παρατηρούνται δυνατότητες αποκλεισμού της, και καταγγελίες ότι βγαίνουν διαγωνισμοί μόνο για εκλεκτούς.
Δείτε ΕΔΩ την προσφυγή.
