Το ΔΝΤ απαιτεί ακόμη να μπει "πλαφόν" στον αριθμό των συμβασιούχων, να περικοπούν δεκάδες κοινωνικά επιδόματα, να απελευθερωθούν οι ομαδικές απολύσεις, να περιοριστούν τα δικαιώματα απεργίας των εργαζομένων και να μην γίνει επαναφορά της μετενέργειας και των ευνοϊκών ρυθμίσεων για τις συλλογικές συμβάσεις μετά τη λήξη του προγράμματος, τον Αύγουστο του 2018.
Την εφαρμογή του μέτρου που προβλέπει τη μείωση των αφορολογήτων ορίων εισοδήματος για τους μισθωτούς, τους συνταξιούχους και τους κατ’ επάγγελμα αγρότες από το 2019, ταυτόχρονα με τις περικοπές στις συντάξεις, προαναγγέλλει το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο στην έκθεσή του με την οποία συνοδεύει την έγκριση του προληπτικού προγράμματος δανειοδότησης της χώρας μας με 1,6 δισ. ευρώ.
Σύμφωνα με τα όσα επισημαίνουν οι συντάκτες της έκθεσης, η μείωση κατά 650 ευρώ της ετήσιας έκπτωσης φόρου εισοδήματος που δικαιούνται οι μισθωτοί, οι συνταξιούχοι και οι κατ’ επάγγελμα αγρότες, η οποία αναμένεται να αποδώσει έσοδα ύψους 1% του ΑΕΠ ή 1,8 δισ. ευρώ, νομοθετήθηκε για να τεθεί σε ισχύ το 2020, όμως η εφαρμογή της μπορεί να γίνει το 2019, δηλαδή ένα χρόνο νωρίτερα, εάν μια μελλοντική αξιολόγηση οδηγήσει το Ταμείο στο να θεωρήσει ότι κάτι τέτοιο είναι απαραίτητο προκειμένου να επιτευχθεί ο συμφωνημένος στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ το 2019. Στη συνέχεια δε τονίζουν ότι, στην πραγματικότητα, όλο το προσωπικό των εμπειρογνωμόνων του Ταμείου αναμένει ότι η μείωση αυτή στην έκπτωση φόρου θα εφαρμοστεί πλήρως το 2019.
Η μείωση της έκπτωσης φόρου εισοδήματος των 1.900-2.100 ευρώ κατά 650 ευρώ την οποία συμφώνησε η κυβέρνηση της … Αριστεράς με τους δανειστές στο επικαιροποιημένο Μνημόνιο και η οποία αναμένεται να τεθεί σε πλήρη ισχύ από την 1η-1-2019, αντί από την 1η-1-2020, όπως εκτιμούν ήδη οι εμπειρογνώμονες του ΔΝΤ θα πλήξει περισσότερους από 5,8 εκατομμύρια μισθωτούς, συνταξιούχους και κατ' επάγγελμα αγρότες.
Η περικοπή της έκπτωσης κατά 650 ευρώ ισοδυναμεί με μείωση του ετησίου αφορολογήτου ορίου εισοδήματος κατά 2.955 ευρώ, από τα επίπεδα των 8.636-9.545 ευρώ στα επίπεδα των 5.681-6.591 ευρώ. Από τη μείωση αυτή θα προκύψουν για πρώτη φορά επιβαρύνσεις ακόμη και για όσους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα αμείβονται με λίγο περισσότερα από 405 ευρώ το μήνα, καθώς επίσης και για τους δημοσίους υπαλλήλους και τους συνταξιούχους με αποδοχές λίγο μεγαλύτερες από 473 ευρώ το μήνα!
Ωστόσο, ακόμη και όσοι μισθωτοί και συνταξιούχοι λαμβάνουν μηνιαία εισοδήματα χαμηλότερα από τα παραπάνω όρια, δηλαδή ζουν με ετήσια εισοδήματα χαμηλότερα από τα νέα μειωμένα αφορολόγητα όρια των 5.681-6.591 ευρώ θα κληθούν κι αυτοί να πληρώσουν υπέρογκους φόρους εισοδήματος, καθώς η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων θα προσδιορίσει τα τελικά φορολογητέα εισοδήματά τους σε επίπεδα πολύ υψηλότερα των νέων χαμηλών αυτών αφορολογήτων ποσών, εφαρμόζοντας τα τεκμήρια διαβίωσης για τις κατοικίες στις οποίες διαμένουν και τα ΙΧ αυτοκίνητα που τυχόν χρησιμοποιούν. Κάτι αντίστοιχο θα συμβεί και στους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, οι περισσότεροι από τους οποίους δηλώνουν ετήσια εισοδήματα κάτω από τα επίπεδα των νέων μειωμένων αφορολογήτων ορίων, όμως τα τεκμήρια διαβίωσης για τα σπίτια και τα ΙΧ αυτοκίνητά τους ανεβάζουν τα τελικά φορολογητέα εισοδήματά τους σε επίπεδα πολύ πιο υψηλά.
Η έκθεση του ΔΝΤ αναφέρεται και στα λοιπά μέτρα που έχει ήδη υιοθετήσει η Ελληνική πλευρά και διατυπώνει ορισμένες παρατηρήσεις.
Συγκεκριμένα:
1) Όσον αφορά στην περικοπή των συντάξεων που έχει ψηφιστεί για το 2019 τονίζεται ότι ο στόχος του μέτρου είναι η μείωση της δαπάνης για καταβολή συντάξεων κατά 1% του ΑΕΠ για το 2019 και το 2020. Έχοντας υπόψη δικαστικές αποφάσεις που έθεταν θέμα αντισυνταγματικότητας παλαιότερων περικοπών το ΔΝΤ ζήτησε και εξασφάλισε νομική γνώμη από το επιστημονικό συμβούλιο της Βουλής για την συνταγματικότητα του μέτρου της περικοπής των συντάξεων από το 2019.
2) Για τη μείωση του κόστους του δημόσιου τομέα το Ταμείο γνωστοποιεί ότι περιμένει μια νέα νομοθετική ρύθμιση που θα θέτει ανώτατο όριο στον αριθμό των συμβασιούχων ο οποίος, όπως τονίζεται, αυξήθηκε σημαντικά το 2016. Στόχος του μέτρου αυτού είναι το Ελληνικό Δημόσιο να παραμείνει εντός των προβλεπόμενων στόχων στο μισθολογικό κονδύλι για την περίοδο 2017 -2018
3) Το Ελληνικό Δημόσιο θα πρέπει να αποπληρώσει 7 δισ. ευρώ ληξιπρόθεσμες οφειλές προς ιδιώτες μέχρι και τον Αύγουστο του 2018, όταν θα τελειώσει το ισχύον πρόγραμμα οικονομικής προσαρμογής. Το Ταμείο τονίζει ότι για το 2016 η Ελλάδα δανείστηκε 3,5 δισ. ευρώ για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου, αλλά το ανεξόφλητο υπόλοιπο των οφειλών αυτών μειώθηκε πολύ λιγότερο, καθώς συσσωρεύτηκε σημαντικού ύψους νέες οφειλές.
4) Το οικονομικό επιτελείο θα πρέπει να βάλει στον κοινό λογαριασμό διαχείρισης της Τράπεζας της Ελλάδος όλα τα τραπεζικά διαθέσιμα των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης μέχρι και τον Ιούνιο του 2018. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να δεσμεύσει και τα αποθέματα των δήμων των δημόσιων νοσοκομείων αλλά και των υπολοίπων ασφαλιστικών ταμείων. 5) Θα πρέπει μέχρι και το τέλος του 2017 να ολοκληρωθεί ο επανυπολογισμός των συντάξεων με βάση το νόμο 4387/2016 («νόμο Κατρούγκαλου»).
6) Στον τομέα της κοινωνικής πρόνοιας χαιρετίζεται η λειτουργία του θεσμού του Κοινωνικού Εισοδήματος Αλληλεγγύης αλλά τονίζεται ότι ακόμη και τώρα ο χώρος των κοινωνικών επιδομάτων είναι κατακερματισμένος. Σε αυτή την κατεύθυνση θα πρέπει, σύμφωνα με το Ταμείο, η Κυβέρνηση να αναθεωρήσει την πολιτική των κοινωνικών επιδομάτων μέχρι και το τέλος του Ιουνίου του 2018, δίνοντας λιγότερα και πιο στοχευμένα επιδόματα σε αυτούς που πραγματικά τα χρειάζονται και περικόπτοντας τα επιδόματα για όλους τους υπόλοιπους σημερινούς δικαιούχους.
7) Στην φορολογία των ακινήτων θα πρέπει, σύμφωνα με το Ταμείο, να εκπληρωθεί η αναληφθείσα υποχρέωση να προσαρμοστούν οι αντικειμενικές αξίες των ακινήτων με τις πραγματικές τιμές της κτηματαγοράς.
«Οι τράπεζες χρειάζονται περισσότερα από 10 δις. ευρώ»
Στην έκθεση του ΔΝΤ τονίζεται για άλλη μια φορά ότι το εξαιρετικά υψηλό ποσοστό των μη εξυπηρετούμενων δανείων καθιστά τις εμπορικές τράπεζες ευάλωτες σε μελλοντικούς κλυδωνισμούς. Στην κατεύθυνση αυτή επισημαίνεται ότι θα πρέπει να υπάρξει σύντομα ένα μαξιλάρι ρευστότητας πάνω από 10 δισ. ευρώ ώστε οι ελληνικές τράπεζες να μπορούν να αντιμετωπίσουν όλες τις μελλοντικές προκλήσεις
Σημειώνεται συγκεκριμένα ότι οι εποπτικές αρχές πρέπει να λάβουν πρόσθετα μέτρα, συμπεριλαμβανομένης της αναθεώρησης της ποιότητας των στοιχείων ενεργητικού και της προσομοίωσης ακραίων καταστάσεων, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι τράπεζες κεφαλαιοποιούνται επαρκώς πριν από το τέλος του προγράμματος.
Τονίζεται επίσης ότι με την διασφάλιση της βιωσιμότητας των τραπεζών θα πρέπει οι Ελληνικές αρχές να μείνουν προσηλωμένες στο σχέδιο που έχουν εκπονήσει για την πλήρη άρση των capital controls, την οποία το Ταμείο δεν βλέπει να συμβαίνει πριν το τέλος του Αυγούστου του 2018.
«Μεταρρυθμίσεις»
Στο κεφάλαιο των λεγόμενων «διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων» το ΔΝΤ, μέσω των παρατηρήσεων που διατυπώνει στην έκθεσή του, ζητά:
* Την ολοκλήρωση της απελευθέρωσης της αγοράς εργασίας με την εφαρμογή της νομοθεσίας για τις ομαδικές απολύσεις και την αλλαγή του συνδικαλιστικού νόμου για την κήρυξη απεργιών. Το Ταμείο ασκεί έντονη κριτική στην Κυβέρνηση για την επιμονή της να επαναφέρει μετά το τέλος του ισχύοντος προγράμματος οικονομικής προσαρμογής, την μετενέργεια και της αρχή της επικράτησης της ευνοϊκότερης ρύθμισης των μισθολογικών αμοιβών στο πλαίσιο λειτουργίας των συλλογικών συμβάσεων εργασίας, ισχυριζόμενο ότι κάτι τέτοιο θα μειώσει την παραγωγικότητα και θα δημιουργήσει στρεβλώσεις στην αγορά μισθών ανάμεσα σε διαφορετικές κατηγορίες επιχειρήσεων!
* Την εφαρμογή του μέτρου του ανοίγματος των καταστημάτων τις Κυριακές που, σύμφωνα με τους συντάκτες της έκθεσης, θα βελτιώσει τις επιδόσεις των λιανικών πωλήσεων και θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας
* Την άρση όλων των γραφειοκρατικών εμποδίων για την ίδρυση επιχείρησης και γενικότερα την αδειοδότηση μέχρι και το τέλος Ιουνίου του 2018
* Την συνέχιση της προσπάθειας για άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων
* Την υιοθέτηση των εργαλειοθηκών του ΟΟΣΑ.
Εύθραυστη ανάκαμψη
Στην έκθεση τονίζεται ότι:
«Η μεταβολή του ΑΕΠ τα τελευταία τρία χρόνια ήταν επίπεδη . Η οικονομία σταθεροποιήθηκε μετά από μια κρίση εμπιστοσύνης το 2015, αλλά η οικονομική αβεβαιότητα, η περιορισμένη πρόσβαση στη χρηματοδότηση, τα μη καταγεγραμμένα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και οι υπόλοιποι κεφαλαιακοί έλεγχοι συγκρατούν τις επενδύσεις».
Σύμφωνα με τις προβλέψεις του ΔΝΤ για την πλήρη εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων που προαναφέρθηκαν, η παραγωγή αναμένεται να ανακάμψει έντονα μεσοπρόθεσμα. Προβλέπεται να αυξηθεί κατά 2,1% φέτος και 2,6% το επόμενο έτος, λόγω της συνεχούς ανθεκτικής ιδιωτικής κατανάλωσης και της ανάκαμψης των επενδύσεων από χαμηλά επίπεδα, με τη στήριξη των κονδυλίων της ΕΕ και τη βελτίωση της εμπιστοσύνης. Μακροπρόθεσμα, η ανάπτυξη αναμένεται να συγκλίνει στο δυνητικό σταθερό ποσοστό του 1%, λόγω των συνεπειών των συνεχιζόμενων διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των αρνητικών επιπτώσεων της δημογραφικής γήρανσης.
Σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο το ΔΝΤ βλέπει ανάπτυξη 1,9% του ΑΕΠ για το 2019 το 2020 και το 2021.
