Τις λεπτομέρειες για το νέο αποταμιευτικό και επενδυτικό λογαριασμό για παιδιά έως δύο ετών, τον λεγόμενο «Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά», στον οποίο το Δημόσιο θα προσθέτει ένα ευρώ για κάθε ευρώ που καταθέτει η οικογένεια, προβλέπει το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση έως την 1η Νοεμβρίου.
Ο νέος θεσμός ονομάζεται επίσημα Ατομικός Επενδυτικός Λογαριασμός Ανηλίκων (ΑΕΛΑ) και περιγράφεται στα άρθρα 29 έως 46 του νομοσχεδίου. Στόχος είναι η δημιουργία ενός κεφαλαίου που θα μπορεί να αξιοποιήσει το παιδί όταν συμπληρώσει τα 18 του χρόνια, για σπουδές, στέγαση ή οποιαδήποτε άλλη προσωπική ανάγκη. Η βασική διαφορά από έναν συνηθισμένο παιδικό αποταμιευτικό λογαριασμό είναι ότι τα χρήματα δεν θα παραμένουν απλώς σε κατάθεση. Θα επενδύονται, με συγκεκριμένους κανόνες, σε χρηματοοικονομικά προϊόντα.
Σύμφωνα με το άρθρο 32, ο λογαριασμός θα ανοίγεται από γονέα ή πρόσωπο που ασκεί τη γονική μέριμνα ή την επιμέλεια, εφόσον είναι φορολογικός κάτοικος Ελλάδας. Η αίτηση πρέπει να υποβληθεί πριν το παιδί συμπληρώσει τα δύο του χρόνια. Πρόκειται για κρίσιμη προϋπόθεση, καθώς το νομοσχέδιο δεν προβλέπει γενική δυνατότητα ανοίγματος του συγκεκριμένου λογαριασμού για μεγαλύτερα παιδιά. Κάθε παιδί θα μπορεί να διαθέτει έναν μόνο ΑΕΛΑ, ενώ γονείς με περισσότερα παιδιά θα μπορούν να διαχειρίζονται ξεχωριστό λογαριασμό για καθένα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πώς διπλασιάζονται οι καταθέσεις
Το σημαντικότερο κίνητρο είναι η κρατική συνεισφορά. Για κάθε 100 ευρώ που καταβάλλονται στον λογαριασμό, το Δημόσιο θα προσθέτει άλλα 100 ευρώ, με ανώτατο όριο κρατικής ενίσχυσης τα 1.200 ευρώ ετησίως. Έτσι, εάν μια οικογένεια αποταμιεύει 100 ευρώ τον μήνα, στο τέλος του έτους θα έχει καταθέσει 1.200 ευρώ, ενώ το κράτος θα έχει προσθέσει άλλα 1.200 ευρώ. Το συνολικό κεφάλαιο θα ανέρχεται σε 2.400 ευρώ, πριν υπολογιστούν επενδυτικές αποδόσεις και χρεώσεις. Σε ορίζοντα 18 ετών, εφόσον πραγματοποιούνται οι ίδιες ετήσιες καταβολές, το άθροισμα των οικογενειακών εισφορών και της κρατικής ενίσχυσης θα ανέλθει τουλάχιστον τα 43.200 ευρώ, χωρίς να υπολογίζεται η προβλεπόμενη αύξηση του ανώτατου κρατικού ποσού κατά 10% ανά πενταετία.
Οι συνολικές ιδιωτικές εισφορές μπορούν να φθάνουν τις 10.000 ευρώ ετησίως. Κάθε παιδί θα δικαιούται έναν λογαριασμό, ενώ το συνολικό ύψος των ιδιωτικών εισφορών θα μπορεί να φθάνει τις 10.000 ευρώ ετησίως.
Καταθέσεις από πρόσωπα εκτός οικογένειας
Μια «ενδιαφέρουσα» πρόβλεψη του νομοσχεδίου είναι ότι στον παιδικό «κουμπαρά» δεν θα μπορούν να συνεισφέρουν μόνο οι γονείς, οι παππούδες ή οι υπόλοιποι συγγενείς. Το άρθρο 34 επιτρέπει καταβολές από οποιοδήποτε φυσικό πρόσωπο, ακόμη και χωρίς συγγενική σχέση με το παιδί. Η δυνατότητα αυτή αποκτά μεγαλύτερη σημασία σε συνδυασμό με το άρθρο 41, το οποίο προβλέπει απαλλαγή των εισφορών από τον φόρο δωρεάς και γονικών παροχών, καθώς και εξαίρεσή τους από τα φορολογικά τεκμήρια.
Πρόκειται ουσιαστικά για έναν νέο τρόπο αφορολόγητης μεταφοράς κεφαλαίων προς ανηλίκους, που δημιουργεί, ωστόσο, ερωτήματα σχετικά με τον έλεγχο της προέλευσης των χρημάτων.
Το νομοσχέδιο δεν εξειδικεύει ειδική διαδικασία διασταύρωσης των εισφορών τρίτων προσώπων με τα δηλωθέντα εισοδήματά τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι καταργούνται οι υφιστάμενοι έλεγχοι για το ξέπλυμα χρήματος ή οι υποχρεώσεις «πόθεν έσχες».
Παραμένει, όμως, ανοιχτό το ερώτημα εάν μέχρι την κατάθεση του νομοσχεδίου στη Βουλή θα προβλεφθούν πρόσθετες δικλίδες ασφαλείας, ώστε οι φορολογικές απαλλαγές να μην αξιοποιούνται για μεταφορές κεφαλαίων αμφίβολης προέλευσης.
Πού θα πηγαίνουν τα χρήματα
Οι γονείς θα έχουν τη δυνατότητα να επιλέξουν ανάμεσα σε τέσσερα επενδυτικά προφίλ: συντηρητικό, ισορροπημένο, αναπτυξιακό και δυναμικό. Οι επιλογές θα περιλαμβάνουν ομόλογα, μετοχές, αμοιβαία κεφάλαια και ETF, με διαφορετικό βαθμό έκθεσης στις διακυμάνσεις των αγορών. Αντίθετα, θα αποκλείονται τα κρυπτονομίσματα, τα προϊόντα μόχλευσης και άλλες επενδύσεις υψηλού κινδύνου.
Εάν οι γονείς δεν επιλέξουν επενδυτική στρατηγική, τα χρήματα θα κατευθύνονται αυτομάτως σε συντηρητικό προϊόν με εγγύηση κεφαλαίου. Για τη συγκεκριμένη προεπιλεγμένη λύση, το συνολικό ετήσιο κόστος δεν θα μπορεί να υπερβαίνει το 0,50% της αξίας του λογαριασμού.
Το σημαντικότερο είναι ότι ο «κουμπαράς» δεν θα λειτουργεί ως λογαριασμός έκτακτης ανάγκης. Τα χρήματα θα παραμένουν δεσμευμένα μέχρι την ενηλικίωση του παιδιού, με περιορισμένες εξαιρέσεις για ιδιαίτερα σοβαρές περιστάσεις.
Παράλληλα, η κρατική ενίσχυση δεν εξασφαλίζει ότι όλες οι επενδύσεις θα έχουν θετική απόδοση. Όσοι επιλέξουν προϊόντα χωρίς εγγύηση κεφαλαίου θα αναλαμβάνουν τον αντίστοιχο επενδυτικό κίνδυνο. Προσοχή απαιτείται και στις προμήθειες διαχείρισης, συναλλαγών και θεματοφυλακής, καθώς μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά το τελικό ποσό σε βάθος χρόνου. Επιπλέον, η αλλαγή επενδυτικού προφίλ θα επιτρέπεται έως δύο φορές, με χρονική απόσταση τουλάχιστον πέντε ετών.
Όταν το παιδί συμπληρώσει τα 18 χρόνια, θα αποκτά τον πλήρη έλεγχο του λογαριασμού και θα μπορεί να αναλάβει τα χρήματα ή να τα διατηρήσει σε τραπεζικά και επενδυτικά προϊόντα.
