Σε νέα αναπροσαρμογή των αντικειμενικών αξιών των ακινήτων θα προχωρήσει το υπουργείο Οικονομικών στο τέλος του τρέχοντος έτους, ώστε από την 1η-1-2017 να υπάρχει πλήρης εναρμόνισή τους με τις πραγματικές τιμές της αγοράς, όπως επιτάσσει το Μνημόνιο ΙΙΙ, που υπέγραψε η κυβέρνηση τον Αύγουστο του 2015.
Αυτό σημαίνει ότι μέχρι το τέλος Οκτωβρίου θα πρέπει να έχει ετοιμαστεί ο κατάλογος με τις νέες αντικειμενικές αξίες ακινήτων, οι οποίες θα είναι αισθητά χαμηλότερες σε σχέση με τις υφιστάμενες σε αρκετές περιοχές. Θα υπάρξουν, βέβαια, και περιοχές όπου θα γίνουν αυξήσεις αντικειμενικών αξιών.
Η νέα αυτή αναπροσαρμογή θα έχει όμως ως συνέπεια να αυξηθούν σημαντικά, κατά ποσοστά της τάξεως του 25% - 50%, οι αντικειμενικές αξίες των ακινήτων σε πολλούς δήμους της χώρας που δεν έχουν σημαντική οικονομική δραστηριότητα, δηλαδή σε υποβαθμισμένες «λαϊκές» συνοικίες, στις οποίες κατοικούν πολίτες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα, αλλά και σε χιλιάδες κωμοπόλεις, χωριά και οικισμούς.
Στις περιοχές αυτές σήμερα οι αντικειμενικές τιμές ανέρχονται στα επίπεδα των 500-600 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο και εξακολουθούν να βρίσκονται σε επίπεδα χαμηλότερα των αγοραίων τιμών, με δεδομένο ότι σύμφωνα με στοιχεία του υπουργείου Οικονομικών η μέση τιμή κατασκευής κατοικιών σε περιοχές χαμηλού κόστους ανέρχεται στο επίπεδο των 750 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Δηλαδή στις περιοχές αυτές η εναρμόνιση των αντικειμενικών τιμών με τις αγοραίες θα έχει ως συνέπεια οι αντικειμενικές αξίες να αυξηθούν από τα επίπεδα των 500-600 ευρώ ανά τ.μ. στο επίπεδο των 750 ευρώ ανά τ.μ.
Στον αντίποδα, η πλήρης εναρμόνιση των αντικειμενικών με τις αγοραίες τιμές των ακινήτων θα σημάνει την πτώση των αντικειμενικών τιμών κατά ποσοστά έως και 50% στις λεγόμενες «ακριβές» περιοχές της χώρας, όπου σήμερα οι αντικειμενικές υπερβαίνουν τις 3.000-4.000 ευρώ ανά τ.μ., δηλαδή σε περιοχές που βρίσκονται σε δήμους όπως η Κηφισιά, η Νέα Ερυθραία, η Φιλοθέη, το Ψυχικό, η Γλυφάδα, η Βούλα, η Βουλιαγμένη, το ιστορικό Κέντρο της Αθήνας, το Πανόραμα Θεσσαλονίκης, στην κοινότητα της Εκάλης κ.λπ.
Παράλληλα αναμένεται να αυξηθούν σημαντικά από το 2017 οι φορολογικές επιβαρύνσεις στις γονικές παροχές, τις κληρονομιές, τις αγορές και τη χρήση ακινήτων στις περιοχές όπου σήμερα οι αντικειμενικές αξίες είναι πάρα πολύ χαμηλές και αντιστοίχως να μειωθούν σημαντικά οι επιβαρύνσεις αυτές στις λεγόμενες «ακριβές» περιοχές.
Τι δείχνουν τα στοιχεία:
-Στις ακριβές περιοχές της χώρας (Σαντορίνη, Μύκονος, α’ διαμέρισμα Δήμου Αθηναίων, Ψυχικό, Φιλοθέη) οι αντικειμενικές αξίες δεν μειώθηκαν κατά την τελευταία αναπροσαρμογή. Πρακτικά, δεν υπήρξε καμία αλλαγή σε όλες τις περιοχές με τιμή ζώνης άνω των 4.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο. Ετσι, σε αυτές τις περιοχές η απόσταση των αντικειμενικών αξιών από τις πραγματικές παραμένει πολύ μεγάλη. Στην Γλυφάδα, ακόμα και νεόδμητο ακίνητο δεν πωλείται πλέον προς 4.600 ευρώ/τ.μ., ενώ και στην Εκάλη η τιμή των 4.550 ευρώ/τ.μ. φαντάζει ακραία με βάση τα πραγματικά δεδομένα της αγοράς. Στη Φιλοθέη, το υπουργείο Οικονομικών επιμένει ότι ένα τετραγωνικό μέτρο έχει 5.250 ευρώ/τ.μ., όπως και ότι στο Ψυχικό υπάρχουν διαμερίσματα που πωλούνται προς 6.250 ευρώ/τ.μ. Για να υπάρξει εξίσωση με τις πραγματικές αξίες σε αυτές τις περιοχές, οι τιμές της Εφορίας θα πρέπει να περιοριστούν ακόμα και πάνω από 20%-25%.
-Μεσίτες και συμβολαιογράφοι εξακολουθούν να καταγράφουν εκατοντάδες αγοραπωλησίες ακινήτων στις οποίες το πραγματικό τίμημα είναι πολύ χαμηλότερο από την αντικειμενική αξία. Για παράδειγμα, διαμερίσματα στο 6ο και στο 7ο διαμέρισμα του Δήμου Αθηναίων, στα Σπάτα, στον Χολαργό, στη Γλυφάδα, στην Αίγινα ή στη Σαρωνίδα εξακολουθούν να πωλούνται σε τιμές 30%-50% χαμηλότερες σε σχέση με τις «ανανεωμένες» αντικειμενικές αξίες.
-Υπάρχουν αναβαθμισμένες περιοχές στο λεκανοπέδιο οι οποίες στα χαρτιά της Εφορίας εμφανίζονται να έχουν χαμηλές τιμές ανά τετραγωνικό μέτρο ακόμα και για τα σημερινά δεδομένα της αγοράς. Για παράδειγμα, μετά την πρόσφατη μείωση, ένα τετραγωνικό μέτρο στα Μελίσσια εμφανίζεται να αξίζει από 1.250 έως 1.650 ευρώ/τ.μ., ενώ και στην Πεύκη οι τιμές κυμαίνονται από 1.250 έως 1.600 ευρώ/τ.μ. Στη Νέα Πεντέλη το εύρος κυμαίνεται από τα 1.250 έως τα 1.900 ευρώ/τ.μ., ενώ στα Βριλήσσια οι τιμές «παίζουν» πλέον από τα 1.250 έως τα 1.700 ευρώ (σ.σ.: να σημειωθεί ότι οι τιμές ζώνης παραπέμπουν κατά βάση στην αξία των νεόδμητων ακινήτων). Από 1.200 έως 1.700 ευρώ/τ.μ. παίζουν οι τιμές και στην Αγία Παρασκευή. Είναι προφανές ότι σε πολλές από αυτές τις περιοχές το υπουργείο Οικονομικών θα πρέπει να προχωρήσει και σε αυξήσεις αντικειμενικών αξιών.
Οι πονοκέφαλοι του υπουργείου Οικονομικών
Οι αρμόδιες επιτροπές του ΥΠΟΙΚ θα έχουν τις ακόλουθες υποχρεώσεις για το επόμενο διάστημα:
-Σε συνεργασία ακόμα και με την Τράπεζα της Ελλάδος, η οποία έχει καταρτίσει τον δείκτη τιμών ακινήτων, θα πρέπει να προετοιμαστούν οι καινούργιες τιμές ζώνης, αυξημένες ή μειωμένες.
-Μετά τον προσδιορισμό των αντικειμενικών αξιών, θα πρέπει να προσδιοριστεί η επίπτωση στα έσοδα του ΕΝΦΙΑ. Αν επιβεβαιωθεί η εκτίμηση ότι θα απαιτηθεί μεσοσταθμική μείωση των αντικειμενικών αξιών κατά 20%, θα «χαθεί» φορολογητέα ύλη τουλάχιστον 100 δισ. ευρώ. Αυτό θα επηρεάσει τα έσοδα του ΕΝΦΙΑ κατά τουλάχιστον 300 εκατ. ευρώ.
-Θα πρέπει να προγραμματιστούν νέες αυξήσεις των συντελεστών του ΕΝΦΙΑ, καθώς η υποχρέωση διατήρησης των εσόδων στα 2,65 δισ. ευρώ θα ισχύσει και για το 2017. Το πιθανότερο είναι ότι το υπουργείο Οικονομικών θα επιχειρήσει να αντλήσει τα περισσότερα έσοδα και πάλι από τον συμπληρωματικό φόρο.
-Στο μικροσκόπιο θα μπουν τα αφορολόγητα των γονικών παροχών, καθώς θα θεωρηθούν πολύ υψηλά με δεδομένες τις νέες αντικειμενικές αξίες των ακινήτων. Υπενθυμίζεται ότι για κληρονομιές, γονικές παροχές και δωρεές υπάρχει αφορολόγητο 150.000 ευρώ, το οποίο προσαυξάνεται ακόμα και στα 300.000 ευρώ, αν πρόκειται για κύρια κατοικία.
