Η γονεϊκότητα συχνά φαίνεται απλή στη θεωρία, αλλά στην πράξη κάθε επιλογή κρύβει παγίδες. Πολλοί γονείς προσπαθούν να μην επαναλάβουν τα λάθη των δικών τους γονιών, αλλά η αντίδραση στο παρελθόν και όσα έχουν ζήσει, δεν είναι πάντα η λύση.
Η εμπειρία της Ολίβια, ως γονιός, της δίδαξε ότι ακόμη και οι καλύτερες προθέσεις μπορούν να δημιουργήσουν νέες προκλήσεις, αν δεν υπάρχει σαφήνεια και σταθερότητα στο σπίτι.
Η εξομολόγηση μίας της Ολίβια για την ανατροφή των παιδιών της
Μεγάλωσα σε ένα σπίτι όπου υπήρχε αγάπη, αλλά υπό όρους. Επαινούσαν μόνο όταν τα πήγαινες καλά, έμενες ήσυχος και διευκόλυνες τους ενήλικες. Η πειθαρχία ήταν αυστηρή, οι κανόνες επιβάλλονταν χωρίς εξήγηση και η απογοήτευση έπρεπε να αντιμετωπίζεται σιωπηλά.
Από μικρή έμαθα να διαβάζω τις προσδοκίες των άλλων και να προσαρμόζομαι, αλλά μέσα μου υπήρχε πάντα μια χαμηλή, συνεχής πίεση να τα καταφέρω, μια πίεση που δεν φώναζε απλά.
Η γονεϊκότητα σε αντίθεση με το παρελθόν
Όταν έγινα γονιός, ήθελα τα παιδιά μου να μεγαλώσουν σε ένα περιβάλλον ασφαλές και συναισθηματικά ανοιχτό. Υποσχέθηκα να είμαι ο ήρεμος, ευέλικτος γονιός που δεν τιμωρεί υπερβολικά και δεν απαιτεί να καταπιέσουν τα συναισθήματά τους.
Αντί να αντιδρώ στην πίεση, προσπαθούσα να προσεγγίζω με υπομονή και περιέργεια. Έμοιαζε σαν να θεραπεύω το παρελθόν μέσω του παρόντος.
Ωστόσο, σύντομα συνειδητοποίησα ότι η υπερβολική ευελιξία μπορεί να προκαλέσει προβλήματα, και η υπερβολική ανεκτικότητα, χωρίς σαφήνεια, αφήνει τα παιδιά να μαντεύουν τι περιμένουμε από αυτά, ακριβώς όπως συνέβαινε σε εμένα.
Όταν η ευελιξία γίνεται αοριστία
Η επιθυμία μου να δίνω χώρο στα παιδιά με έκανε συχνά ασαφή. Θεωρούσα ότι τα αφήνω να επιλέγουν και σέβομαι την αυτονομία τους, αλλά στην πραγματικότητα δεν έθετα σαφείς προσδοκίες.
Η ασαφής καθοδήγηση προκαλεί άγχος και μπερδεύει τα παιδιά. Όταν τα όρια δεν είναι σαφή, δοκιμάζουν συνεχώς τα όρια, όχι για να χειραγωγήσουν, αλλά για να καταλάβουν πώς λειτουργεί ο κόσμος.
Η σαφήνεια και τα όρια δεν περιορίζουν τα παιδιά, είναι μέσο ασφάλειας. Διδάσκουν στα παιδιά ότι δεν χρειάζεται να μαντεύουν και ότι το σύστημα στο σπίτι έχει νόημα.
Η παγίδα του «χαλαρού γονιού»
Η ιδέα ότι πρέπει να είμαι «χαλαρή» με οδήγησε να αποφεύγω τη δυσφορία και την αντίσταση. Άθελά μου, έμαθα στα παιδιά μου ότι η αντίσταση μπορεί να αλλάξει το αποτέλεσμα και ότι η δυσφορία είναι κάτι που πρέπει να αποφεύγεται.
Η ανάπτυξη της αυτοπεποίθησης, ήταν λοιπόν ένας δύσκολος δρόμος και χωρίς αυτήν, τα παιδιά γίνονται ευάλωτα.
Τι χρειάζονται πραγματικά τα παιδιά
Η σύγχρονη έρευνα δείχνει ότι τα παιδιά χρειάζονται ζεστασιά και δομή μαζί.
Ζεστασιά χωρίς δομή οδηγεί σε χαοτικό περιβάλλον
Δομή χωρίς ζεστασιά οδηγεί σε ψυχρό περιβάλλον
Τα όρια είναι πράξη φροντίδας και δίνουν ασφάλεια, όχι φόβο.
Μαθαίνοντας να ηγούμαι αντί να αποφεύγω
Η αλλαγή που έκανα δεν ήταν να γίνω πιο αυστηρή, αλλά πιο σαφής. Έθετα προσδοκίες από την αρχή και επέτρεπα στα παιδιά να απογοητεύονται χωρίς να νιώθουν ότι έχουν αποτύχει.
Σκοπός είναι να καθοδηγείς, να μένεις σταθερός και να δείχνεις συνέπεια με αγάπη. Δεν σημαίνει τιμωρία ή καταπίεση, αλλά παρουσία και κατεύθυνση.
Η γονεϊκότητα δεν είναι κάτι που γίνεται σωστά μια φορά. Είναι μια συνεχής διαδικασία επαναξιολόγησης.
Ο στόχος δεν είναι να μεγαλώσεις παιδιά που ποτέ δεν αγχώνονται ή δυσκολεύονται, αλλά παιδιά που εμπιστεύονται τον εαυτό τους όταν αντιμετωπίζουν δυσκολίες.
Αυτό απαιτεί:
- Όρια χωρίς ντροπή
- Σαφήνεια χωρίς αυταρχισμό
- Αγάπη χωρίς όρους
- Ευθύνη
