Ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ δεσμεύτηκε την Τετάρτη να αντισταθεί στον εμπορικό προστατευτισμό, ενώ ο ρώσος ομόλογός του Βλαντίμιρ Πούτιν επέκρινε δριμύτατα τις δυτικές κυρώσεις, προετοιμάζοντας έτσι το έδαφος για μια τριμερή συνάντηση υψηλού διακυβεύματος με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Οι δύο ηγέτες εκφώνησαν τις ομιλίες τους στη σύνοδο κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), στον τεχνολογικό κόμβο της Σεντζέν στη νότια Κίνα, λίγο πριν από την άφιξη του αμερικανού προέδρου από τη Μανίλα, όπου είχε επαφές με βασικούς συμμάχους των ΗΠΑ στην περιοχή.
Οι τρεις ηγέτες αναμένεται να συναντηθούν στο περιθώριο της συνόδου την Πέμπτη, με πιθανή ατζέντα τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία και την αμερικανική στρατιωτική εμπλοκή στο Ιράν, καθώς και άλλα κρίσιμα μέτωπα, όπως το εμπόριο, τη τεχνητή νοημοσύνη και τα πυρηνικά όπλα.
Η επικείμενη συνάντηση έχει ήδη πυροδοτήσει συγκρίσεις με τη Διάσκεψη της Γιάλτας του 1945 μεταξύ ΗΠΑ, Βρετανίας και Σοβιετικής Ένωσης - μια σύνοδο που χάραξε σφαίρες επιρροής, διαμόρφωσε τη μεταπολεμική τάξη πραγμάτων και έμεινε στην ιστορία ως σύμβολο συμφωνιών μεταξύ μεγάλων δυνάμεων ερήμην των μικρότερων κρατών.
Παράλληλα, έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στους ηγέτες μικρότερων οικονομιών, κυρίως στην Ευρώπη και την Ασία, οι οποίοι φοβούνται ότι οι ισχυρότερες στρατιωτικές δυνάμεις του πλανήτη θα παραβλέψουν τα δικά τους συμφέροντα.
Στην εναρκτήρια ομιλία του, ο Σι κάλεσε σε στήριξη του «ελεύθερου και ανοιχτού εμπορίου», επιχειρώντας να προβάλει την Κίνα ως έναν αξιόπιστο και σταθερό παγκόσμιο εταίρο - σε ευθεία αντιδιαστολή με τον βασικό οικονομικό της αντίπαλο, τις Ηνωμένες Πολιτείες, οι οποίες επί προεδρίας Τραμπ έχουν αυξήσει τους δασμούς και ακολουθούν μια πιο επιθετική εξωτερική πολιτική.
Το Πεκίνο υψώνει ανάστημα στον προστατευτισμό
Οι τοποθετήσεις του Σι ήρθαν αμέσως μετά την ανακοίνωση νέων αμερικανικών περιορισμών στην πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένα μικροτσίπ τεχνητής νοημοσύνης εταιρειών όπως η Nvidia - μια κίνηση που απειλεί να τινάξει στον αέρα την εύθραυστη εμπορική εκεχειρία με το Πεκίνο, το οποίο έχει ήδη προειδοποιήσει με αντίποινα.
«Οφείλουμε να υπερασπιστούμε σθεναρά το πολυμερές εμπορικό σύστημα κανόνων με πυρήνα τον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου, να στηρίξουμε το ελεύθερο και ανοιχτό εμπόριο και τις επενδύσεις, και να διασφαλίσουμε τη σταθερότητα και την ομαλή λειτουργία των παγκόσμιων βιομηχανικών αλυσίδων και των αλυσίδων εφοδιασμού», τόνισε ο Σι μπροστά σε ακροατήριο επιχειρηματικών στελεχών.
Οι δυτικοί εμπορικοί εταίροι κατηγορούν συστηματικά την Κίνα ότι συσσωρεύει εμπορικά πλεονάσματα που ξεπερνούν το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια, επιδοτώντας τη μεταποίηση εις βάρος της εγχώριας κατανάλωσης. Από την πλευρά του, το Πεκίνο υποστηρίζει ότι το αναπτυξιακό του μοντέλο αρμόζει σε μια οικονομία που καλύπτει ακόμη το χαμένο έδαφος έναντι των πλουσιότερων χωρών, ακόμη κι αν Ουάσινγκτον και Βρυξέλλες προειδοποιούν ότι η κινεζική κυριαρχία στις εφοδιαστικές αλυσίδες μετατρέπεται σε γεωπολιτικό μοχλό πίεσης και απειλεί τις δικές τους βιομηχανίες και θέσεις εργασίας.
Ο κινέζος πρόεδρος διαβεβαίωσε ότι η χώρα του θα συνεχίσει να επενδύει στη βιομηχανική της βάση και να αναπτύσσει νέες τεχνολογίες προς όφελος και των άλλων κρατών, προσθέτοντας ότι η δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου θα μειώσει περαιτέρω τους δασμούς και θα ανοίξει τις αγορές της, αντιστεκόμενη στον προστατευτισμό και τις μονομερείς ενέργειες.
«Το μήνυμα του Σι είναι πολύ πιθανό να βρει πρόσφορο έδαφος σε πολλές χώρες του Παγκόσμιου Νότου και ενισχύει την προσπάθεια του Πεκίνου να αντιπαραβάλει τη δική του τεχνολογική στρατηγική απέναντι σε εκείνη της Ουάσινγκτον», σχολίασε ο Τζορτζ Τσεν, εταίρος και επικεφαλής ψηφιακής στρατηγικής στον συμβουλευτικό όμιλο The Asia Group.
Το ταξίδι του Τραμπ στην Ασία είναι το πρώτο μετά την ήττα των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές, ενώ το κλίμα επιβαρύνεται περαιτέρω από καταγγελίες που εμπλέκουν τον ιδρυτή της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, με μια ύποπτη Κινέζα κατάσκοπο. Παρ' όλα αυτά, οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι Ουάσινγκτον και Πεκίνο θα διατηρήσουν μια σχετική ισορροπία, καθώς Τραμπ και Σι αναμένεται να συναντηθούν εκ νέου τον Δεκέμβριο - για τέταρτη φορά φέτος - στη σύνοδο της G20 στο Μαϊάμι.
Ιστορική συνάντηση υψηλού διακυβεύματος
Ανεβαίνοντας στο βήμα αμέσως μετά τον Σι - και στον απόηχο της καταστροφής από τις ουκρανικές δυνάμεις της στρατηγικής σημασίας οδικής γέφυρας του Κερτς που συνδέει την Κριμαία με τη Ρωσία, ενός σοβαρού πλήγματος στον τετραετή πόλεμο - ο Βλαντίμιρ Πούτιν χαρακτήρισε τις δυτικές δυνάμεις «πρώην ηγεμόνες».
Ο ρώσος πρόεδρος υποστήριξε ότι η Ευρώπη βιώνει μια «ταπεινωτική παρακμή» και ότι οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν στη Μόσχα μετά την εισβολή στην Ουκρανία γύρισαν μπούμερανγκ, καθιστώντας τελικά τη Ρωσία ισχυρότερη.
«Η εμπειρία απέδειξε ότι τα παραδοσιακά εργαλεία οικονομικής κυριαρχίας και έμμεσου εξαναγκασμού έχουν πλέον εξαντλήσει τα όριά τους, χάνοντας μεγάλο μέρος της αποτρεπτικής τους ισχύος», δήλωσε ο Πούτιν. «Μπορεί οι κυρώσεις, οι δασμοί και οι περιορισμοί στις εξαγωγές να εξακολουθούν να λειτουργούν εν μέρει ανασχετικά, είναι όμως ανίκανοι να ανακόψουν την ανάπτυξη - πολλώ δε μάλλον να γονατίσουν τις οικονομίες των ανταγωνιστών».
Το Κρεμλίνο απέρριψε νωρίτερα αυτή την εβδομάδα τις αναφορές περί «νέας Γιάλτας» ως «παιχνίδια πολιτικών επιστημόνων», αναγνωρίζοντας ωστόσο ότι η συνάντηση θα έχει βαρύνουσα σημασία για τις διεθνείς εξελίξεις. Από την πλευρά του, το Πεκίνο χαρακτήρισε την τριμερή σύνοδο «ιστορικής σημασίας» που θα συμβάλει στην παγκόσμια ειρήνη.
Την ίδια ώρα, ο Ντόναλντ Τραμπ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο μιας συνάντησης με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας Κιμ Γιονγκ Ουν, χωρίς ωστόσο να υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση, ενώ την Τρίτη η Ταϊβάν και η Ιαπωνία κατήγγειλαν παραβιάσεις του εναέριου χώρου τους από ρωσικά αεροσκάφη.
Κλείνοντας, ο Πούτιν περιέγραψε το διεθνές περιβάλλον ως «ταραγμένο» και «χαρακτηριζόμενο από μια κατακερματισμένη παγκόσμια οικονομία και αυξανόμενους στρατιωτικοπολιτικούς κινδύνους», υπογράμμισε όμως ότι οι διαφορές μεταξύ των κρατών λύνονται μόνο «στο τραπέζι του διαλόγου».
«Ως εκ τούτου, προσβλέπω σε σημαντικά απτά οφέλη από την επικείμενη τριμερή συνάντηση των ηγετών της Ρωσίας, της Κίνας και των Ηνωμένων Πολιτειών», κατέληξε.
Πηγή: Reuters

























