Νέα ένταση στις σχέσεις Ουάσιγκτον και Κιέβου προκαλεί η απόφαση του Ντόναλντ Τραμπ να προχωρήσει σε συμφωνία με τον Βλαντίμιρ Πούτιν για το ρωσικό πετρέλαιο και τις εξαγωγές ντίζελ. Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Axios, ο Αμερικανός πρόεδρος έλαβε την απόφαση αφού ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι αγνόησε επανειλημμένα τα αιτήματα των ΗΠΑ να σταματήσουν οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια.
Όπως αναφέρει το αμερικανικό μέσο, επικαλούμενο αξιωματούχο των ΗΠΑ με άμεση γνώση των συνομιλιών, η κυβέρνηση Τραμπ είχε ζητήσει τουλάχιστον έξι φορές από την ουκρανική ηγεσία να σταματήσει τα πλήγματα στις ρωσικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, θεωρώντας ότι οι επιθέσεις επηρεάζουν αρνητικά τις διεθνείς αγορές καυσίμων και επιβαρύνουν τους Αμερικανούς καταναλωτές.
Η απόφαση του Λευκού Οίκου να συνεννοηθεί απευθείας με τη Μόσχα προκάλεσε την αντίδραση του Ζελένσκι, ο οποίος υποστήριξε ότι αιφνιδιάστηκε από τη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την «άδικη και ανέντιμη», αλλά και αδικαιολόγητο δώρο προς τον Ρώσο πρόεδρο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Οι ουκρανικές επιθέσεις εναντίον ρωσικών διυλιστηρίων τους τελευταίους μήνες είχαν σημαντικές επιπτώσεις στην παραγωγή καυσίμων της Ρωσίας, συμβάλλοντας στην ενεργειακή κρίση που αντιμετωπίζει η χώρα. Η Μόσχα προχώρησε σε απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ, γεγονός που αύξησε περαιτέρω τις πιέσεις στις διεθνείς αγορές, οι οποίες είχαν ήδη επηρεαστεί από τον πόλεμο στο Ιράν.
Ο Ζελένσκι είχε προτείνει στον Τραμπ, αλλά και στους Αμερικανούς διαμεσολαβητές Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, μια αμοιβαία συμφωνία για τον περιορισμό των επιθέσεων στις ενεργειακές υποδομές. Συγκεκριμένα, η Ουκρανία εμφανιζόταν διατεθειμένη να σταματήσει τα χτυπήματα στα ρωσικά διυλιστήρια, υπό την προϋπόθεση ότι η Ρωσία θα διέκοπτε τις επιθέσεις στους ουκρανικούς σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.
Ωστόσο, σύμφωνα με τον Αμερικανό αξιωματούχο, ο Τραμπ ζητούσε μονομερή παύση των ουκρανικών επιθέσεων, καθώς θεωρούσε ότι αυτές συνέβαλλαν στην αύξηση των τιμών των καυσίμων στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Μάλιστα, ο ίδιος αξιωματούχος υποστήριξε ότι ο Αμερικανός πρόεδρος δεν αντιμετώπιζε ως ισοδύναμες τις ουκρανικές επιθέσεις στα ρωσικά διυλιστήρια και τα ρωσικά πλήγματα στο ηλεκτρικό δίκτυο της Ουκρανίας.
Οι συνομιλίες στο Μαϊάμι και οι καταγγελίες για πιέσεις
Κατά τη διάρκεια οκτάωρων διαπραγματεύσεων στο Μαϊάμι την Παρασκευή (9/10), οι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ ενημέρωσαν την ουκρανική αντιπροσωπεία ότι ο Ντόναλντ Τραμπ επρόκειτο να επικοινωνήσει με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και να προχωρήσει στην άρση κυρώσεων που αφορούσαν τις ρωσικές εξαγωγές ντίζελ.
Σύμφωνα με Ουκρανό αξιωματούχο, οι δύο Αμερικανοί διαμεσολαβητές φέρονται να προειδοποίησαν ότι η Ουάσιγκτον θα μπορούσε ακόμη και να διακόψει την παροχή πληροφοριών των αμερικανικών υπηρεσιών προς την Ουκρανία, εφόσον το Κίεβο συνέχιζε να αγνοεί τα αιτήματα του Τραμπ.
Ωστόσο, Αμερικανός αξιωματούχος διέψευσε ότι διατυπώθηκε τέτοια απειλή, υποστηρίζοντας πως οι Γουίτκοφ και Κούσνερ απλώς υπενθύμισαν στην ουκρανική πλευρά ότι οι ΗΠΑ παραμένουν σημαντικός σύμμαχος, παρέχοντας στρατιωτικό εξοπλισμό και πληροφορίες.
Παράλληλα, υπογράμμισαν ότι η Ουκρανία δεν θα πρέπει να προχωρά σε ενέργειες που προκαλούν οικονομικές επιπτώσεις στους Αμερικανούς πολίτες. Παρά τη νέα διπλωματική ένταση, οι συνομιλίες στο Μαϊάμι περιλάμβαναν και σημαντικές συζητήσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.
Στο επίκεντρο βρέθηκαν οι εγγυήσεις ασφαλείας που θα μπορούσαν να προσφέρουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ευρώπη και το ΝΑΤΟ στο Κίεβο, στο πλαίσιο μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας. Παράλληλα, εξετάστηκαν νέες προτάσεις για την αντιμετώπιση των εδαφικών διαφορών μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας.
Οι Αμερικανοί διαμεσολαβητές παρουσίασαν επίσης ένα πακέτο μεταπολεμικής στήριξης, το οποίο περιλάμβανε χρηματοδότηση για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, ανασυγκρότηση των ενόπλων δυνάμεών της και μέτρα για την αντιμετώπιση των δημοσιονομικών ελλειμμάτων που έχει προκαλέσει ο πόλεμος.
Συζητήθηκε ακόμη ένας οδικός χάρτης για την ένταξη της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και η μελλοντική σχέση της χώρας με το ΝΑΤΟ. Στο τραπέζι τέθηκε και η προοπτική ενός νέου πλαισίου ασφαλείας μεταξύ Ευρώπης και Ρωσίας μετά τον πόλεμο.
Πιθανές επισκέψεις σε Μόσχα και Κίεβο
Σύμφωνα με το Axios, οι Γουίτκοφ και Κούσνερ εξετάζουν το ενδεχόμενο να επισκεφθούν τη Μόσχα και το Κίεβο την επόμενη εβδομάδα, προκειμένου να παρουσιάσουν νέες ειρηνευτικές προτάσεις. Ωστόσο, παραμένει αβέβαιο κατά πόσο η ένταση που προκάλεσε η συμφωνία για το ντίζελ θα επηρεάσει τον σχεδιασμό τους.
Η Ουάσιγκτον επιδιώκει επίσης να αξιοποιήσει πιθανές ενεργειακές συμφωνίες με τη Ρωσία, τόσο για τη μείωση των διεθνών τιμών όσο και για την εξασφάλιση παραχωρήσεων από τη Μόσχα στις διαπραγματεύσεις.
Πάντως, ο Βλαντίμιρ Πούτιν δεν δεσμεύτηκε για άμεση επανέναρξη των ειρηνευτικών συνομιλιών κατά την τηλεφωνική επικοινωνία διάρκειας 90 λεπτών που είχε με τον Ντόναλντ Τραμπ.
Όπως δήλωσε ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσακόφ, οι ουκρανικές επιθέσεις στη Μόσχα και σε άλλες ρωσικές πόλεις κατά τη διάρκεια των βουλευτικών εκλογών αποτέλεσαν, σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, εμπόδιο για την άμεση επανέναρξη της διαπραγματευτικής διαδικασίας.
Η νέα διαφωνία για τις ενεργειακές υποδομές προστίθεται έτσι στα ζητήματα που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι διαμεσολαβητές, την ώρα που παραμένουν ανοιχτά τα ερωτήματα για τις εγγυήσεις ασφαλείας, τα εδάφη και τους όρους μιας πιθανής ειρηνευτικής συμφωνίας.
