Η προοδευτικότητα μπορεί να συνδέεται με οποιονδήποτε τρόπο με τη μιζέρια και την γκρίνια, ενώ η αισιοδοξία με τον συντηρητισμό; Αυτός είναι, σε γενικές γραμμές, ο συλλογισμός που ανέπτυξε σε πρόσφατο συνέδριο η γνωστή ιστορικός, Μαρία Ευθυμίου, προκαλώντας εύλογες αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και πυροδοτώντας μια συζήτηση που ξεπερνά τα όρια μιας απλής διαφωνίας.
Διότι η προοδευτικότητα δεν ταυτίζεται με τη διαρκή δυσαρέσκεια, όπως άλλωστε και η αισιοδοξία δεν αποτελεί προνόμιο των συντηρητικών. Αντιθέτως, η διεκδίκηση μιας δικαιότερης κοινωνίας, με λιγότερες ανισότητες, καλύτερη δημόσια παιδεία και υγεία, αξιοπρεπείς μισθούς και περισσότερα δικαιώματα, προϋποθέτει κάτι πολύ περισσότερο από τη διαπίστωση των προβλημάτων.
Την πεποίθηση ότι τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν προς το καλύτερο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αυτή ακριβώς τη διάσταση αφήνει εκτός «κάδρου» η γενίκευση της ιστορικού.
«Όσο πιο μίζερος, γκρινιάρης, μεμψίμοιρος είσαι, τόσο πιο προοδευτικός θεωρείσαι. Κάτι τέτοιες ταμπέλες βάζουμε. Όσο πιο αισιόδοξος είσαι και τέλος πάντων έχεις μια δυναμική προς τα μπρος, τόσο πιο συντηρητικός είσαι. Μιλάμε δηλαδή για ταραχή εν κρανίω, η οποία μας χαρακτηρίζει εδώ και δεκαετίες», ανέφερε χαρακτηριστικά η Μαρία Ευθυμίου.
Δεν είναι η πρώτη φορά, πάντως, που μια γενικευτική τοποθέτηση της Μαρίας Ευθυμίου για την ελληνική κοινωνία προκαλεί συζήτηση. Τον Οκτώβριο του 2024, μιλώντας στο Mega, είχε υποστηρίξει ότι «στην Ελλάδα έχουμε εμφύλιο πόλεμο από το 1915 μέχρι σήμερα», χρησιμοποιώντας τον όρο για να περιγράψει τη διαρκή πολιτική αντιπαράθεση. Η συγκεκριμένη δήλωση επανήλθε στο προσκήνιο με αφορμή τη σημερινή αντιπαράθεση, καθώς η Έλενα Ακρίτα την επικαλέστηκε για να αμφισβητήσει την ιστορική τεκμηρίωση των δημόσιων τοποθετήσεών της.
Η «συμμορία της μιζέριας» και ο ενθουσιασμός του Γεωργιάδη
Οι δηλώσεις της ιστορικού βρήκαν έναν ιδιαίτερα ένθερμο υποστηρικτή στο πρόσωπο του Άδωνι Γεωργιάδη. Και αυτό μόνο τυχαίο δεν μοιάζει, αν αναλογιστεί κανείς ότι ο υπουργός Υγείας έχει χρησιμοποιήσει επανειλημμένα στο παρελθόν τον χαρακτηρισμό «συμμορία της μιζέριας», απευθυνόμενος σε επικριτές του και σε όσους διαμαρτύρονται για την κατάσταση στο Εθνικό Σύστημα Υγείας.
Από περιοδείες σε νοσοκομεία μέχρι εγκαίνια και επισκέψεις σε Κέντρα Υγείας, ο συγκεκριμένος χαρακτηρισμός έχει συνοδεύσει κατά καιρούς τις αντιπαραθέσεις του υπουργού με εργαζόμενους, συνδικαλιστές και πολίτες που διαμαρτύρονται για ελλείψεις και προβλήματα στις δημόσιες δομές υγείας.
Ο ίδιος υποστηρίζει ότι οι διαμαρτυρόμενοι μηδενίζουν το κυβερνητικό έργο και αρνούνται να αναγνωρίσουν τις βελτιώσεις που έχουν πραγματοποιηθεί. Από την άλλη πλευρά, εργαζόμενοι και συνδικαλιστές επιμένουν ότι η αναγνώριση μιας ανακαίνισης ή μιας νέας υποδομής δεν αναιρεί την ανάγκη να επισημαίνεται η «μεγάλη εικόνα», δηλαδή οι ελλείψεις προσωπικού και τα προβλήματα λειτουργίας των δομών Υγείας.
Η ομοιότητα ανάμεσα στη ρητορική του υπουργού και στον συλλογισμό της ιστορικού είναι εμφανής, έστω κι αν δεν πρόκειται για ταυτόσημες τοποθετήσεις. Δεν προκαλεί, λοιπόν, ιδιαίτερη έκπληξη ότι ο Άδωνις Γεωργιάδης έσπευσε να αναδημοσιεύσει το σχετικό βίντεο, εκφράζοντας τον ενθουσιασμό του.
«Έχω πραγματικά ενθουσιαστεί για αυτή την ανάλυση της καθηγήτριας μου στο ΕΚΠΑ κας Μαρίας Ευθυμίου. Λέει όλα όσα σκέφτομαι και πιστεύω για την κουλτούρα της μιζέριας που επικρατεί στη Χώρα», έγραψε χαρακτηριστικά.
Το απόσπασμα αναπαρήγαγε και η Ομάδα Αλήθειας, γεγονός που έδωσε πρόσθετη πολιτική διάσταση στην τοποθέτηση της Μαρίας Ευθυμιου.
{https://x.com/AdonisGeorgiadi/status/2120542897934373348}
Ακρίτα: «Ευθυμίου, η Ελένη Λουκά της Ελληνικής Ιστορίας»
Από τις πιο έντονες αντιδράσεις ήταν εκείνη της Έλενας Ακρίτα, η οποία συνέδεσε τις δηλώσεις της ιστορικού με την αναπαραγωγή τους από την Ομάδα Αλήθειας.
«Κι από ιστορικός, κατέληξε λεζάντα στην Ομάδα Αλήθειας», σχολίασε χαρακτηριστικά, προτού αναπτύξει τη δική της επιχειρηματολογία για την προοδευτικότητα και την κοινωνική διεκδίκηση.
«Μίζεροι εκείνοι που αγωνίζονται για κοινωνική δικαιοσύνη, ισότητα, κράτος δικαίου και ανθρώπινα δικαιώματα», έγραψε, προσθέτοντας ότι δεν μπορούν να χαρακτηρίζονται γκρινιάρηδες όσοι καταγγέλλουν τη φτώχεια, τον ρατσισμό, τον σεξισμό και την αστυνομική αυθαιρεσία.
Η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ υποστήριξε ότι η Αριστερά δεν γεννήθηκε από τη μιζέρια, αλλά από την άρνηση να αποδεχθεί την αδικία ως φυσική τάξη πραγμάτων.
«Και χρειάζεται τεράστια αισιοδοξία για να πιστεύεις ότι ο κόσμος μπορεί να αλλάξει», σημείωσε, επιμένοντας ότι η αισιοδοξία αυτή διατηρήθηκε παρά τις ιστορικές ήττες και διαψεύσεις.
{https://www.facebook.com/elenaakrita/posts/pfbid02HYBupPqf9dBHtTqxEXrNhrnMSqGegsLPE4QsVA2Y4CjDmpiNCuALtrcP5vYD7BfVl}
Σε επόμενο σχόλιό της, πάντως, η Ακρίτα προχώρησε σε ιδιαίτερα σκληρούς προσωπικούς χαρακτηρισμούς, αποκαλώντας την Ευθυμίου ως «Ελένη Λουκά της Ελληνικής Ιστορίας». Αμφισβήτησε επίσης την επιστημονική τεκμηρίωση παλαιότερης τοποθέτησης της ιστορικού για τον Εθνικό Διχασμό, φτάνοντας να θέσει ακόμη και ζήτημα αφαίρεσης πτυχίου Ιστορίας.
Ζαχαριάδης: «Κανείς δεν μας λέει λαμόγια και κλέφτες»
Στην αντιπαράθεση παρενέβη στην πλατφόρμα Χ και ο Κώστας Ζαχαριάδης, επιλέγοντας να απαντήσει με πολιτικές αιχμές στον χαρακτηρισμό περί μιζέριας.
«Μας κατηγορούν ότι είμαστε μίζεροι και γκρινιάρηδες. Δεν ισχύει! Φίλοι και καλοπροαίρετοι αντίπαλοι ξέρουν ότι είμαστε χαμογελαστοί και αισιόδοξοι άνθρωποι», έγραψε το στέλεχος της ΕΛΑΣ.
Και κατέληξε: «Υπάρχει και κάτι πιο σημαντικό, κανείς δεν μας λέει λαμόγια και κλέφτες και αυτό έχει μεγάλη σημασία».
{https://x.com/CZachariadis/status/2120611112391672067}
Κουτσούμπα: Οι παλιοί πολέμιοι έγιναν υμνητές της
Μια διαφορετική πτυχή ανέδειξε η γνωστή αρχαιολόγος και συνδικαλίστρια, Δέσποινα Κουτσούμπα, μέλος της ΑΝΤΑΡΣΥΑ, η οποία αναφέρθηκε στην περίοδο που η Μαρία Ευθυμίου δίδασκε στη Φιλοσοφική Σχολή.
Σύμφωνα με όσα υποστήριξε, η ιστορικός δεχόταν αντιδράσεις από ακροδεξιούς και θρησκευτικούς κύκλους επειδή δίδασκε ότι το «κρυφό σχολειό» αποτελεί ιστορικό μύθευμα, ενώ φοιτητές της Αριστεράς παρευρίσκονταν στα μαθήματά της για να την υποστηρίξουν.
«Άλλο αν τώρα βολικά ξεχνά η ιστορικός το κρυφό σχολείο και ασχολείται με τη "μιζέρια" γιατί χαίρεται τόσο που οι παλιοί της πολέμιοι έγιναν υμνητές της», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η Κουτσούμπα αμφισβήτησε έτσι την εικόνα που προκύπτει από τη σημερινή δημόσια επιδοκιμασία του Άδωνι Γεωργιάδη, επικαλούμενη τη δική της εμπειρία από το πανεπιστήμιο.
{https://www.facebook.com/dkoutsoumpa/posts/pfbid02SpvTC9wtnxmiJXXakibGtQG4bwi9L75pcpRxJN9yKprB9Tqx1ST4uBnNz7ANQPYHl}
Η υπεράσπιση από τον Πέτρο Ευθυμίου
Στον αντίποδα των επικρίσεων, ο πρώην υπουργός του ΠΑΣΟΚ, Πέτρος Ευθυμίου, παρενέβη δημόσια υπέρ της αδελφής του, χαρακτηρίζοντας «θλιβερές επιθέσεις» όσα γράφτηκαν εναντίον της.
«Αν έγραφα για το θέμα των θλιβερών επιθέσεων κατά της αδελφής μου Μαρίας Ευθυμίου, θα ήθελα να έγραφα ακριβώς όπως το έκανε η Μαίρη Αποστολίδη», σημείωσε, αναδημοσιεύοντας εκτενές κείμενο της νομικού και αρθρογράφου.
Η υπερασπιστική επιχειρηματολογία εστιάζει στη διάκριση ανάμεσα στη μεμψιμοιρία και τη διεκδίκηση. Σύμφωνα με αυτή την προσέγγιση, η Ευθυμίου δεν απαξίωσε όσους αγωνίζονται για κοινωνικές αλλαγές, αλλά επέκρινε τη νοοτροπία που αρνείται να αναγνωρίσει οποιαδήποτε θετική εξέλιξη.
Ως χαρακτηριστικό παράδειγμα προβάλλεται η αναφορά της ιστορικού στην κατασκευή τριών σχολείων και στην ανάγκη διεκδίκησης άλλων δύο. Μια τοποθέτηση που, κατά τους υποστηρικτές της, αποδεικνύει ότι η αισιοδοξία και η διεκδίκηση δεν είναι ασύμβατες.
Κύμα αντιδράσεων στο Χ για τις δηλώσεις Ευθυμίου
Έντονες αντιδράσεις προκάλεσαν οι δηλώσεις της Μαρίας Ευθυμίου και στην πλατφόρμα Χ, με δεκάδες χρήστες να ασκούν κριτική στον συλλογισμό της ιστορικού που συνδέει την προοδευτικότητα με τη μιζέρια και τη μεμψιμοιρία. Πολλοί επισημαίνουν ότι η διεκδίκηση κοινωνικής δικαιοσύνης, καλύτερων συνθηκών διαβίωσης και περισσότερων δικαιωμάτων δεν αποτελεί ένδειξη απαισιοδοξίας, αλλά αντίθετα προϋποθέτει την πίστη ότι η κοινωνία μπορεί να αλλάξει προς το καλύτερο.
Ενδεικτικά:
{https://x.com/humptyvicky/status/2121498850120663239}
{https://x.com/Fridacah/status/2121131019298341190}
{https://x.com/ANBouritsas/status/2120935270698684460}
{https://x.com/ChrisDarko39/status/2120875262485110793}
{https://x.com/MalamasSotiriou/status/2120872211552616924}
{https://x.com/lowestofall/status/2120824915960148393}
{https://x.com/nikosTINOS/status/2120779150671974880}
{https://x.com/vickdimin/status/2120578057081676160}
{https://x.com/Eva_Tsouk/status/2120225863698460743}
