Ο ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έκανε επιτέλους κάτι που εγκρίνει η ακροδεξιά, σχολιάζει το Politico. Προκήρυξε πρόωρες εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου, τις οποίες το αντιμεταναστευτικό κόμμα Vox χαιρετίζει ως «την τελευταία ευκαιρία της Ισπανίας να γίνει ξανά η Ισπανία».
Οι δημοσκοπήσεις δίνουν στο Vox την τρίτη θέση στην εκλογική κούρσα, ωστόσο, η εθνικιστική ευρωσκεπτικιστική ακροδεξιά βλέπει την αναμέτρηση του επόμενου μήνα ως μια μοναδική ευκαιρία να αναδιαμορφώσει τη χώρα μετά από οκτώ χρόνια σοσιαλιστικής πρωθυπουργίας του Σάντσεθ, τοποθετώντας δικούς της ανθρώπους σε κορυφαίες υπουργικές θέσεις.
Ο ηγέτης του κόμματος Σαντιάγο Αμπασκάλ υποδέχτηκε την ανακοίνωση των εκλογών ως «εξαιρετική είδηση». Η χαρά του δεν προκαλεί έκπληξη, δεδομένου ότι οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το Vox βρίσκεται σε τροχιά να σημειώσει τα μεγαλύτερα κέρδη από οποιοδήποτε μεγάλο κόμμα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ενώ το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα αναμένεται να τερματίσει πρώτο, θα πρέπει σχεδόν σίγουρα να συνεργαστεί με το Vox, το οποίο συγκεντρώνει υποστήριξη γύρω στο 18%, για να δημιουργήσει έναν σταθερό συνασπισμό.
Ο Αμπασκάλ θα είναι τότε σε θέση να απαιτήσει τη συμπερίληψη βασικών στοιχείων της ατζέντας του Vox ως τίμημα για αυτή τη συνεργασία. Στους στόχους του περιλαμβάνονται απελάσεις μεταναστών χωρίς χαρτιά, προτεραιότητα στα επιδόματα για τους Ισπανούς έναντι των ξένων υπηκόων, δραστική μείωση των κανόνων υγείας και ασφάλειας της ΕΕ στον αγροτικό τομέα και ανατροπές στη στήριξη για την ισότητα των φύλων και την κοινότητα LGBTQ+.
Το Vox μπορεί να διεκδικήσει ένα στα τρία υπουργεία
Το Vox εξασφάλισε 33 από τις 350 έδρες στο Κογκρέσο το 2023, αλλά τώρα ετοιμάζεται να διπλασιάσει αυτόν τον αριθμό. Υπό την ηγεσία του PP στον συνασπισμό, θα πρέπει να είναι σε θέση να αποτελέσει μέρος μιας άνετης πλειοψηφίας.
«Αυτή τη φορά, το Vox είναι πολύ πιο ισχυρό», δήλωσε ο Χοσέ Αντόνιο Φούστερ, εκπρόσωπος του κόμματος και μέλος του περιφερειακού κοινοβουλίου της Μαδρίτης. «Πηγαίνουμε σε μια πολύ σημαντική εκλογή, όχι τόσο για εμάς, όσο για τους Ισπανούς... Αυτή είναι η τελευταία ελπίδα της Ισπανίας να γίνει ξανά η Ισπανία».
Ο Φούστερ δεν θέλησε να δεσμευτεί για το ποια υπουργεία έχει βάλει στο στόχαστρο το κόμμα του, ζητώντας «να μην πουλάμε το δέρμα της αρκούδας πριν την κυνηγήσουμε».
Επισημαίνοντας τις συνομιλίες με το PP τους τελευταίους μήνες σε τέσσερις περιφέρειες όπου τα δύο κόμματα κυβερνούν τώρα σε συνασπισμό, είπε ότι η διαμόρφωση της πολιτικής ιεραρχείται πάνω από τη θεσμική εξουσία. «Αυτό είναι το τελευταίο πράγμα που διαπραγματευόμαστε επειδή είναι το λιγότερο σημαντικό», είπε.
Τον Αύγουστο, ο ευρωβουλευτής του Vox Χόρχε Μπουξαντέ δήλωσε στο Politico ότι το να αποτελέσει μέρος της κυβέρνησης δεν ήταν η μόνη επιλογή που ήταν ανοιχτή για το κόμμα του, αλλά ότι σε έναν υποθετικό συνασπισμό με το PP, το κόμμα του θα επιδίωκε έναν αριθμό υπουργείων «ανάλογο με το ποσοστό των ψήφων μας».
Εάν οι τρέχουσες δημοσκοπήσεις μεταφραστούν σε αποτελέσματα τον Νοέμβριο, το Vox θα ήταν σε θέση να διεκδικήσει περίπου το ένα τρίτο των υπουργικών θέσεων.
Οι αναλυτές αναμένουν ότι το Vox θα πιέσει για χαρτοφυλάκια που επικεντρώνονται στις αγαπημένες του πολιτικές, όπως η γεωργία, η εσωτερική πολιτική, η μετανάστευση και η βιομηχανία. Τα χαρτοφυλάκια πολιτισμού και εκπαίδευσης θα μπορούσαν επίσης να ενδιαφέρουν το κόμμα, δεδομένης της σημασίας τους στην εκστρατεία της σκληρής δεξιάς κατά της λεγόμενης woke κουλτούρας.
Οι περιφέρειες όπου το PP και το Vox κυβερνούν επί του παρόντος μαζί - η Ανδαλουσία, η Αραγονία, η Καστίλη και Λεόν, και η Εξτρεμαδούρα - προσφέρουν κάποιες ενδείξεις: Τα κυβερνητικά τμήματα που ελέγχει το Vox συνδέονται κυρίως με τη γεωργία, τα προνοιακά επιδόματα και την οικογένεια.
Η μετανάστευση είναι το θέμα που υπαγορεύει τα πάντα
Η προεκλογική ατζέντα του Vox στηρίζεται σε τρεις κύριες ιδέες: την έννοια της «εθνικής προτεραιότητας» - να έχουν οι Ισπανοί πρόσβαση σε δημόσιες υπηρεσίες και επιδόματα πριν από τους ξένους υπηκόους - την αυστηροποίηση της μετανάστευσης και την ευρεία απορρύθμιση.
Αν και η άνοδος του Vox στην επικαιρότητα πυροδοτήθηκε από τη σφοδρή του στάση ενάντια στον καταλανικό εθνικισμό πριν από σχεδόν μια δεκαετία, αυτή η συζήτηση έχει πλέον ξεθωριάσει από την πολιτική αρένα. Τώρα, η εστίασή του είναι, όπως και των ευρωπαίων ακροδεξιών ομολόγων του, πιο σταθερά σε θέματα που σχετίζονται με τη μετανάστευση.
«Πριν, το Vox μιλούσε για τη μετανάστευση, αλλά δεν ήταν το πυρηνικό ζήτημα που έχει γίνει τώρα», δήλωσε ο Γκιγιέρμο Φερνάντεθ Βάσκεθ, πολιτικός επιστήμονας στο Πανεπιστήμιο Carlos III και συγγραφέας ενός βιβλίου για την ευρωπαϊκή ακροδεξιά. «Τώρα, όταν το Vox μιλάει για πληρωμές κοινωνικής ασφάλισης, μιλάει για τη μετανάστευση· όταν μιλάει για την οικονομία, μιλάει για τη μετανάστευση. Η μετανάστευση είναι το θέμα που υπαγορεύει τα πάντα».
Το Vox προσχωρεί επίσης στην πολιτική της «επαναμετανάστευσης» που προωθείται από πολλά ακροδεξιά κόμματα, βάσει της οποίας οι μετανάστες χωρίς νομιμοποιητικά έγγραφα και όσοι διαπράττουν εγκλήματα θα απελαύνονται. Το PP έχει ήδη απαντήσει στη σκληρή γραμμή του Vox σκληραίνοντας τη δική του στάση, ζητώντας την απέλαση ξένων εγκληματιών και δηλώνοντας την αντίθεσή του σε ένα κυβερνητικό πρόγραμμα νομιμοποίησης μεταναστών.
Σε κάθε μία από τις περιφέρειες όπου τα δύο κόμματα βρίσκονται σε συνασπισμό, μάλιστα, το Vox έχει διασφαλίσει ότι ο εταίρος του έχει συμπεριλάβει κι επίσημα την αρχή της εθνικής προτεραιότητας στη συμφωνία διακυβέρνησής τους.
Βέβαια σε ό,τι αφορά την εθνική προτεραιότητα, «το PP έχει προσθέσει την επιφύλαξη ότι πρέπει να εφαρμοστεί σύμφωνα με τον νόμο», δήλωσε ο Μιγκέλ Γονθάλεθ, δημοσιογράφος στην καθημερινή εφημερίδα El País και συγγραφέας βιβλίου για το Vox. Η νομοθεσία εμποδίζει τις διακρίσεις εις βάρος ξένων υπηκόων όσον αφορά την πρόσβαση σε δημόσια επιδόματα και υπηρεσίες, πράγμα που σημαίνει ότι η πολιτική είναι προς το παρόν συμβολική σε αυτές τις περιφέρειες.
«Στην πραγματικότητα, για να εφαρμοστεί αυτό σωστά, θα έπρεπε να αλλάξει ο νόμος περί μετανάστευσης», πρόσθεσε ο Γονθάλεθ.
Το Vox εξετάζει μια αναθεώρηση αυτής της νομοθεσίας για να τη μετατρέψει σε μια εφαρμόσιμη πολιτική.
«Είναι πολύ πιθανό να αλλάξουν νόμοι που είναι κακοί για τους Ισπανούς. Πρέπει να τους καταργήσουμε και να εισαγάγουμε νέους νόμους, διασφαλίζοντας ότι οι Ισπανοί δεν είναι τελευταίοι στη σειρά», δήλωσε ο Φούστερ.
Το αίτημα για απορρύθμιση και η σύγκρουση με τις Βρυξέλλες
Η απορρύθμιση προσφέρει επίσης μια πλατφόρμα από την οποία μπορούν να εξαπολύσουν επίθεση στους κανόνες υγείας και ασφάλειας της ΕΕ που είναι ιδιαίτερα επαχθείς για τον αγροτικό κόσμο, μία από τις κύριες εκλογικές βάσεις του Vox.
Ο Φούστερ αποδέχτηκε ότι αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε συγκρούσεις με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αλλά επέμεινε ότι η πίεση από αυτό που περιέγραψε ως ένα αυξανόμενο κύμα ευρωπαϊκών κομμάτων που μοιράζονται τις αξίες του Vox θα «διασφαλίσει ότι οι Βρυξέλλες θα επιστρέψουν στον δρόμο της κοινής λογικής».
Ο ηγέτης του PP Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο έχει επικρίνει τους περιορισμούς στους αγρότες, αλλά έχει δείξει ελάχιστη όρεξη για σύγκρουση με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.
Στην κοινωνική πολιτική, ο Γονθάλεθ είπε ότι το Vox ενδέχεται να χρησιμοποιήσει την ευρύτερη έννοια της απορρύθμισης για να διακόψει τη χρηματοδότηση για έργα ισότητας των φύλων και LGBTQ+, όπως έχει κάνει σε τοπικό επίπεδο.
Το πρώτο ακροδεξιό κόμμα που θα μπει στην κυβέρνηση από τον θάνατο Φράνκο
Ο Φερνάντεθ Βάσκεθ του Πανεπιστημίου Carlos III δήλωσε ότι οι καταβολές του Vox θέτουν ένα επικίνδυνο δίλημμα για το PP. Το Vox θα είναι το πρώτο ακροδεξιό κόμμα που θα μπει στην κυβέρνηση εδώ και μισό αιώνα από τον θάνατο του Φρανθίσκο Φράνκο το 1975 - και πιθανότατα θα υπάρξουν συγκρούσεις.
Το ακροδεξιό κόμμα σχηματίστηκε το 2013 ως απόσχιση από τους συντηρητικούς λόγω απογοήτευσης για αυτό που οι ιδρυτές του θεωρούσαν ως δειλία του PP απέναντι στον καταλανικό αυτονομισμό.
«Πιστεύω ότι η σχέση μεταξύ Vox και PP [στην κυβέρνηση] θα είναι κακή», δήλωσε ο ερευνητής. «Ο Αμπασκάλ και οι συνάδελφοί του θα απολαμβάνουν να εκθέτουν τον Φεϊχό όποτε μπορούν, παρουσιάζοντας τον ως αδύναμο».
Ο Φούστερ αποδέχτηκε ότι «θα μπορούσε να είναι μια δύσκολη σχέση», προσθέτοντας ότι το PP «δεν βλέπει τα πράγματα όπως εμείς και εμείς δεν μοιραζόμαστε το όραμά τους».
«Δεν είμαστε διατεθειμένοι να κάνουμε υποχωρήσεις, είμαστε διατεθειμένοι να έχουμε μια ειλικρινή, ανοιχτή και λογική διαπραγμάτευση».
Αλλά προς το παρόν, η προτεραιότητα είναι απλώς η απομάκρυνση των Σοσιαλιστών. Με το παραδοσιακά μαχητικό του στυλ, ο Αμπασκάλ επέμεινε ότι οι εκλογές ήταν μια ευκαιρία να κρατήσουν «την ειρήνη, την ευημερία και την ελευθερία που μια μαφιόζικη κυβέρνηση θέλει να μας αρπάξει για πάντα».
