Μια ήττα του Πέδρο Σάντσεθ στις πρόωρες εκλογές της Ισπανίας (29 Νοεμβρίου) ενδέχεται να αποσταθεροποιήσει την ΕΕ, φέρνοντας τους Σοσιαλιστές και Δημοκράτες (S&D) σε δυσχερέστερη θέση στις Βρυξέλλες και οδηγώντας τους σε πιο συγκρουσιακή γραμμή.
Ο Σάντσεθ, ο μόνος σοσιαλιστής ηγέτης που κυβερνά σήμερα μεγάλη χώρα της ΕΕ, αποτελεί κεντροαριστερό αντίβαρο στις αποφάσεις ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου όπου σε μεγάλο βαθμό κυριαρχεί η κεντροδεξιά.
Οι Ισπανοί ευρωβουλευτές αποτελούν τη μεγαλύτερη εθνική αντιπροσωπεία του S&D στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και, όταν ο Σάντσεθ συμφωνεί με τους άλλους Ευρωπαίους ηγέτες σε μια κοινή θέση, συνήθως καταφέρνουν να εξασφαλίσουν τη στήριξη της πολιτικής ομάδας, ακόμη και όταν υπάρχουν εσωτερικές διαφωνίες.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Μια αλλαγή κυβέρνησης στη Μαδρίτη θα ανέτρεπε αυτή την ισορροπία, δήλωσαν στο Poltiico ευρωβουλευτές του S&D. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η χώρα ενδέχεται να οδηγηθεί σε κυβέρνηση υπό το κεντροδεξιό Λαϊκό Κόμμα (PP), το οποίο πιθανότατα θα συνεργαστεί με το ακροδεξιό Vox.
«Ίσως υπάρξει η τάση να αντιμετωπίζονται με πιο κριτικό μάτι οι θέσεις του Συμβουλίου, εάν πλέον απουσιάζει ένας σοσιαλιστής πρωθυπουργός από την ηγεσία μιας μεγάλης χώρας», δήλωσε ο Ρενέ Ρεπάζι, επικεφαλής της γερμανικής αντιπροσωπείας του SPD στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Δεύτερος ευρωβουλευτής του S&D δήλωσε ότι ο Σάντσεθ συνέβαλε στην εξισορρόπηση των αποφάσεων στο τραπέζι των ηγετών και ότι η απουσία του θα αποδυνάμωνε την άτυπη συμμαχία μεταξύ των Σοσιαλιστών, των φιλελευθέρων και της κεντροδεξιάς Ευρωπαϊκής Λαϊκής Ομάδας (EPP), στην οποία βασίζεται η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για την προώθηση της νομοθεσίας.
«Εάν από τις αποφάσεις των ηγετών και τις κατευθυντήριες γραμμές που αυτοί δίνουν στην Επιτροπή προκύψει μια πιο συντηρητική πολιτική κατεύθυνση, οι προοδευτικές δυνάμεις θα έχουν λιγότερους λόγους να αισθάνονται ότι αποτελούν μέρος της κυβερνητικής πλειοψηφίας», δήλωσε ο ευρωβουλευτής
Το S&D έχει αποδυναμωθεί και σε άλλα μέτωπα στις Βρυξέλλες. Μετά τις ευρωπαϊκές εκλογές του 2024, οι οποίες μετατόπισαν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προς τα δεξιά, το EPP έχει εξασφαλίσει την ψήφιση ορισμένων νομοθετικών ρυθμίσεων με τη στήριξη ακροδεξιών ομάδων. Παράλληλα, οι Σοσιαλιστές διαθέτουν μικρότερη παρουσία στις εθνικές κυβερνήσεις και λιγότερους επιτρόπους, γεγονός που έχει τροφοδοτήσει επανειλημμένες εντάσεις και προσπάθειες αποκατάστασης της συμμαχίας.
Με την αποχώρηση του Σάντσεθ, οι τελευταίοι κεντροαριστεροί ηγέτες θα ήταν η Μέτε Φρεντέρικσεν της Δανίας και ο Ρόμπερτ Αμπέλα της Μάλτας, ενώ η Μαγκνταλένα Άντερσον προσπαθεί να σχηματίσει κυβέρνηση στη Σουηδία.
Οι ισπανικές εκλογές θα σηματοδοτήσουν την έναρξη ενός έτους κρίσιμων εκλογικών αναμετρήσεων σε μεγάλες χώρες της ΕΕ, μεταξύ άλλων στην Ιταλία, την Πολωνία και τη Γαλλία, όπου ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός καταγράφει υψηλά ποσοστά στις δημοσκοπήσεις ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027. Οι ακροδεξιές δυνάμεις στις Βρυξέλλες πιέζουν το EPP να εγκαταλείψει τη γραμμή μη συνεργασίας μαζί τους και να απομακρυνθεί από τους παραδοσιακούς δεσμούς του με το S&D.
Λιγότερα κίνητρα για συμβιβασμό
Το S&D, η δεύτερη μεγαλύτερη πολιτική ομάδα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, έχει απειλήσει επανειλημμένα τα τελευταία δύο χρόνια ότι θα αποσύρει τη στήριξή του προς τη φον ντερ Λάιεν, ενώ ορισμένοι ευρωβουλευτές της ομάδας ζητούν πιο αποφασιστική στάση σε ζητήματα ευρωπαϊκής πολιτικής.
Η Ισπανίδα Ιράτσε Γκαρσία, που ηγείται της S&D, έχει μέχρι στιγμής καταφέρει να διατηρήσει ενωμένους τους Ισπανούς ευρωβουλευτές. Στις 21 Οκτωβρίου θα κριθεί η ηγεσία της ομάδας, με την ίδια να θεωρείται ευρέως ότι θα παραμείνει στη θέση της.
Εάν ο Σάντσεθ χάσει τις εκλογές, όλες οι μεγαλύτερες εθνικές αντιπροσωπείες του S&D -από την Ιταλία, τη Ρουμανία και τη Γαλλία - θα βρίσκονταν στην αντιπολίτευση στις χώρες τους. Τα μόνα κόμματα του S&D που θα παρέμεναν στην κυβέρνηση θα ήταν μικρότεροι κυβερνητικοί εταίροι στη Γερμανία και την Αυστρία, μαζί με τους Σοσιαλδημοκράτες της Δανίας, η σκληρή στάση των οποίων στο μεταναστευτικό περιορίζει την επιρροή τους στην ομάδα.
Χωρίς έναν ισχυρό πρωθυπουργό από μεγάλη χώρα της ΕΕ που να μπορεί να διατηρεί την ενότητα του S&D, η φον ντερ Λάιεν θα δεχόταν μεγαλύτερες πιέσεις να κάνει περισσότερες παραχωρήσεις σε ευρωβουλευτές που ήδη αντιδρούν στη συνεργασία της κεντροδεξιάς με την ακροδεξιά στις ψηφοφορίες.
Εάν η φον ντερ Λάιεν συνεχίσει να υλοποιεί τις προτεραιότητες του S&D, η ομάδα θα συνεχίσει να τη στηρίζει. Εάν αυτό δεν συμβεί, θα χάσει τη στήριξή μας», δήλωσε ο Ρεπάζι.
Μια επίσημη συμμαχία μεταξύ του ισπανικού EPP και του ακροδεξιού Vox, πρόσθεσε, «θα μας απομακρύνει ακόμη περισσότερο.
Το S&D, χωρίς την παρουσία του Σάντσεθ, θα είχε επίσης λιγότερους λόγους να επιδιώξει συμβιβασμό, δήλωσε ο δεύτερος ευρωβουλευτής, καθώς η ομάδα θα αισθανόταν μικρότερη ευθύνη για τη διατήρηση της σταθερότητας των θεσμών της ΕΕ.
«Η θεσμική ευθύνη για τη διασφάλιση της στήριξης προς την Επιτροπή και της σταθερότητας των θεσμών της ΕΕ δεν θα υφίσταται πλέον», δήλωσε.
Η κεντροαριστερά θα μπορούσε να υιοθετήσει πιο σκληρή στάση «εάν το EPP συνεχίσει να συνάπτει συμφωνίες με την ακροδεξιά και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν παρουσιάσει μια πολιτικά ελκυστική ατζέντα, την οποία οι προοδευτικές δυνάμεις θα μπορούν να προβάλλουν στους ψηφοφόρους τους».
Ένας διπλωμάτης χαρακτήρισε την απειλή των Σοσιαλιστών να αποσύρουν τη στήριξή τους προς τη φον ντερ Λάιεν «μη αξιόπιστη», υποστηρίζοντας ότι αυτό θα απομόνωνε ακόμη περισσότερο την ομάδα: «Απλώς αισθάνονται την ανάγκη να στείλουν ένα μήνυμα στο EPP».
Η αποδυνάμωση ή η απομάκρυνση της φον ντερ Λάιεν από την προεδρία αντιβαίνει επίσης στα συμφέροντα του S&D, πρόσθεσε ο διπλωμάτης, καθώς από τότε που ανέλαβε για πρώτη φορά τα καθήκοντά της η ΕΕ έχει μετατοπιστεί περισσότερο προς τα δεξιά και «ο διάδοχός της θα ήταν πολύ λιγότερο πρόθυμος να συνεργαστεί μαζί τους».
Αναταράξεις ενόψει
Οι Βρυξέλλες αναμένεται να μετατραπούν σε πεδίο αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο βασικών ισπανικών κομμάτων, με τους Ισπανούς ευρωβουλευτές να ηγούνται των Σοσιαλιστών στο Κοινοβούλιο, ενώ οι αντίπαλοί τους στο EPP αποτελούν τη δεύτερη μεγαλύτερη εθνική αντιπροσωπεία της συγκεκριμένης ομάδας.
Οι εκλογές επηρεάζουν επίσης τις διαπραγματεύσεις για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της ΕΕ, γνωστό ως Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (MFF), τον οποίο οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να ολοκληρώσουν έως το τέλος του έτους.
«Δεν πρόκειται να κάνει καλό στο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο», δήλωσε αξιωματούχος της Επιτροπής, προειδοποιώντας ότι η Ισπανία ενδέχεται να καθυστερήσει τις διαπραγματεύσεις, οι οποίες είναι ήδη δύσκολες. Το EPP και οι σύμμαχοί του θα επιχειρήσουν να φέρουν στην ατζέντα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου ζητήματα που μπορεί να φέρουν τον Σάντσεθ σε δύσκολη πολιτική θέση, γεγονός που πιθανότατα θα καταστήσει τις διαπραγματεύσεις πιο «ταραχώδεις».
Η βασική δημοσιονομική θέση της Ισπανίας δεν θα αλλάξει υπό μια νέα κυβέρνηση, δήλωσε δεύτερος διπλωμάτης. Ωστόσο, «οι εκλογές θα αποσπούν την προσοχή» και «δεν θα ευνοούν την επίτευξη συμβιβασμού».
Ο ευρωβουλευτής του EPP Ζίγκφριντ Μουρεσάν, επικεφαλής διαπραγματευτής του Κοινοβουλίου για τον προϋπολογισμό, προειδοποίησε τις χώρες της ΕΕ να μην χρησιμοποιήσουν τις εκλογές ως δικαιολογία για την καθυστέρηση των συνομιλιών ενόψει της συνόδου κορυφής των ηγετών στα μέσα Οκτωβρίου.
«Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο δεν πρέπει να χρησιμοποιήσει την πολιτική κατάσταση στην Ισπανία ως δικαιολογία για περαιτέρω καθυστερήσεις», τόνισε.
Ο ηγέτης του EPP, Μάνφρεντ Βέμπερ, αρνήθηκε να σχολιάσει τι θα μπορούσε να σημαίνει μια ήττα του Σάντσεθ για την επιρροή των Σοσιαλιστών στις Βρυξέλλες, εξέφρασε όμως τη στήριξή του στον ηγέτη της ισπανικής αντιπολίτευσης, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό.
«Το μέλλον της Ισπανίας βρίσκεται πλέον στα χέρια του ισπανικού λαού», δήλωσε. «Σε μια εποχή που το όραμα και οι μεταρρυθμίσεις είναι πιο αναγκαία από ποτέ, το EPP είναι υπερήφανο που στέκεται σταθερά στο πλευρό του Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό. Έχει την πλήρη στήριξή μας».
Πηγή: Politico
