Θύμα μιας περίπλοκης επιχείρησης-παγίδας της Ομοσπονδιακής Υπηρεσίας Ασφαλείας (FSB) αναφέρει ότι έπεσε ο Αμερικανός δημοσιογράφος Έβαν Γκέρσκοβιτς, στην πρώτη του λεπτομερή περιγραφή που δημοσίευσε με θέμα τη σύλληψή του στη Ρωσία το 2023.
Σε ένα απόσπασμα από το βιβλίο του με τίτλο «Αυτή η καταραμένη όμορφη γη», ο Γκέρσκοβιτς αναφέρει ότι, ενώ ετοίμαζε ένα άρθρο για το Wall Street Journal σχετικά με τη ρωσική στρατιωτική παραγωγή, είχε δύο συναντήσεις με τον επικεφαλής του συνδικάτου ενός εργοστασίου στην πόλη Εκατερίνμπουργκ, που είναι ένα σημαντικό κέντρο της αμυντικής βιομηχανίας.
Κατά τη δεύτερη συνάντησή τους, σε ένα εστιατόριο, η πηγή έδειξε έγγραφα με πίνακες αριθμητικών στοιχείων που είχαν αντιγραφεί με το χέρι, λέγοντας στον δημοσιογράφο ότι αφορούσαν την παραγωγή αρμάτων μάχης.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Καθώς κρατούσε σημειώσεις, είπε ο Γκέρσκοβιτς, άκουσε τον ήχο βημάτων και, όταν σήκωσε το βλέμμα του, είδε μια ομάδα μασκοφόρων ανδρών να πλησιάζει το τραπέζι τους.
«Με κυρίευσε μια αίσθηση ενοχής: Σκέφθηκα μήπως είχα εκθέσει κάποια πηγή; Αλλά ο πανικός έδιωξε αμέσως αυτή τη σκέψη. Το ένστικτο υπερίσχυσε, και τα χέρια μου κινήθηκαν για να κρύψουν τα χαρτιά στο κενό ανάμεσα στον πάγκο και τον τοίχο», γράψει στο απόσπασμα του βιβλίου, που δημοσίευεται σήμερα στην εφημερίδα Wall Street Journal.
«Οι άνδρες όρμησαν αμέσως πάνω μας. Ένα χέρι με άρπαξε από το λαιμό, τραβώντας με έξω από τον καναπέ… Κάποιος φώναξε: “Συλλαμβάνεστε από την Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Ασφαλείας της Ρωσικής Ομοσπονδίας”».
Μια μεγάλη ποινή και εν συνεχεία η ανταλλαγή
Ο Γκέρσκοβιτς που ήταν τότε 31 ετών, έγινε ο πρώτος Αμερικανός δημοσιογράφος που συνελήφθη από την εποχή του Ψυχρού Πολέμου με κατηγορίες διενέργειας κατασκοπείας. Αργότερα καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης 16 ετών πριν αφεθεί ελεύθερος σε μια ανταλλαγή κρατουμένων μεταξύ Δύσης και Ανατολής τον Αύγουστο του 2024.
Ο Γκέρσκοβιτς γράφει ότι ο ίδιος και οι συνάδελφοι του είχαν εξετάσει τους κινδύνους που είχε η δημοσιογραφική αυτή αποστολή και είχαν συμφωνήσει ότι η πηγή δεν έπρεπε να φέρει κανένα έγγραφο στη συνάντηση και αν το έκανε, ο Γκέρσκοβιτς δεν έπρεπε να δεχτεί τίποτα από αυτόν.
Όμως, κατά τη συνάντηση, η πηγή «έριξε τα έγγραφα στα χέρια μου».
Ο Γκέρσκοβιτς, παρότι είχε καλύψει συλλήψεις άλλων Αμερικανών στην Ρωσία καθώς και επιθέσεις και μάλιστα και δολοφονίες Ρώσων δημοσιογράφων, γράφει ότι υπήρχε ο «άγραφος κανόνας» που λέει ότι οι ξένοι ανταποκριτές απολάμβαναν έναν βαθμό αμνηστίας και βάσει αυτού του κανόνα μπορούσαν να απελαθούν αλλά όχι να συλληφθούν.
Ενώ ήταν ακόμη συγκλονισμένος από το σοκ, του φόρεσαν χειροπέδες, του έβαλαν έναν μαύρο σάκο στο κεφάλι και τον έσπρωξαν βιαστικά μέσα σε ένα φορτηγάκι, όπου του έκαναν λαβή στραγγαλισμού και τον χτυπούσαν στην κοιλιά ενώ τον ανέκριναν.
Το «Εφεδρικό σχέδιο» της FSB
Ο Γκέρσκοβιτς γράφει ότι, μετά την απελευθέρωσή του, περιήλθαν σε γνώση του αποδεικτικά στοιχεία που έδειχναν ότι η FSB είχε ένα «εφεδρικό σχέδιο» για να τον συλλάβει κατά τη διάρκεια μιας άλλης προγραμματισμένης δημοσιογραφικής αποστολής του, στη Σιβηρία, σε περίπτωση που η επιχείρηση στο Εκατερίνμπουργκ αποτύγχανε.
Ο ίδιος λέει ότι πιστεύει ότι οι δύο συναντήσεις με την πηγή στο Εκατερίνμπουργκ είχαν ως στόχο να βοηθήσουν την FSB να πείσει τον Πρόεδρο Βλαντιμίρ Πούτιν ότι είναι κατάσκοπος και να εξασφαλίσει την έγκριση για τη σύλληψή του κατά τη δεύτερη συνάντηση.
«Ο Πούτιν, όπως μου φαίνεται, πίστεψε απόλυτα αυτή την εκδοχή», είπε.
Ο Ρώσος πρόεδρος δήλωσε σε συνέντευξη που παραχώρησε τον Φεβρουάριο του 2024 στον αμερικανό τηλεοπτικό παρουσιαστή Τάκερ Κάρλσον ότι ο Γκέρσκοβιτς είχε «πιαστεί επ' αυτοφώρω» ενώ συνέλεγε εμπιστευτικού περιεχομένου πληροφορίες.
Ο δημοσιογράφος, η εφημερίδα του και η αμερικανική κυβέρνηση αρνούνται κατηγορηματικά τον ισχυρισμό ότι ο Γκέρσκοβιτς ήταν κατάσκοπος.
