Να γίνει ο Καναδάς το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της ΕΕ πρότεινε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, στη σημερινή ετήσια ομιλία της στο ευρωκοινοβούλιο στο Στρασβούργο για την Κατάσταση της Ένωσης (State of the Union – SOTEU). Παράλληλα, η επικεφαλής της Κομισιόν μίλησε για τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας – δηλαδή, ενός ευρωπαϊκού «ΝΑΤΟ».
«Σε αυτή την εποχή των κρίσιμων εξελίξεων, η ευημερία και η ασφάλειά μας δεν θα οικοδομηθούν μόνο στο εσωτερικό», τόνισε, αναφερόμενη στις νέες εμπορικές συμφωνίες με την Αυστραλία, την Ινδία, το μπλοκ Mercosur, το Μεξικό και την Ινδονησία.
Σε μια έμμεση αιχμή κατά του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανέφερε: «Αυτές οι εταιρικές σχέσεις αποτελούν στρατηγική επιλογή για την Ευρώπη, αλλά ανταποκρίνονται επίσης στη ρήξη που έχει σημειωθεί στο διεθνές σύστημα το οποίο βασίζεται σε κανόνες. Για κάποιους, η απάντηση είναι να προχωρήσουν μόνοι τους. Ωστόσο, αυτό δεν αποτελεί επιλογή για εμάς».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Πρόσθεσε πως «Η Ευρώπη θα ηγείται πάντα στην υπεράσπιση του διεθνούς συστήματος που βασίζεται σε κανόνες. Όμως, δεν μπορούμε πλέον να βασιζόμαστε σε αυτό ως τον μοναδικό τρόπο διασφάλισης των συμφερόντων μας, ούτε να θεωρούμε ότι οι κανόνες του θα μας προστατεύουν από τις σύνθετες απειλές που αντιμετωπίζουμε.
»Σε αυτόν τον νέο κόσμο, πρέπει επειγόντως να επανεξετάσουμε τις εταιρικές μας σχέσεις και να οικοδομήσουμε παγκόσμιες συμμαχίες για την ανθεκτικότητα και τις δημοκρατίες μας».
«Η Ευρώπη και ο Καναδάς πιστεύουν στη δημοκρατία»
Η επικεφαλής της Κομισιόν καλωσόρισε τον Καναδό πρωθυπουργό, Μαρκ Κάρνεϊ, λέγοντας ότι η παρουσία του «αποτελεί σύμβολο της διαχρονικής φιλίας μεταξύ των λαών μας».
«Μαρκ, η Ευρώπη και ο Καναδάς πιστεύουν στη δημοκρατία. Η εξουσία δεν ανήκει στους ισχυρότερους, τους πλουσιότερους ή τους πιο δυνατούς, αλλά σε όλους μας. Και οι δημοκρατίες έχουν την ελευθερία να επιλέγουν με ποιον θα συνεργάζονται. Γι’ αυτό ενώνουμε οικειοθελώς τις δυνάμεις μας».
Υπογράμμισε ότι η ΕΕ θα αναβαθμίσει τις σχέσεις της με τον Καναδά στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο και ότι οι δύο πλευρές θα εργαστούν για να «ανοίξουν τον δρόμο ώστε ο Καναδάς να γίνει το πρώτο συνδεδεμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
Όπως είπε, στόχος είναι «να δημιουργήσουμε έναν χώρο κοινής ευημερίας και οικονομικής ασφάλειας. Θα συνεργαστούμε στον τομέα της έξυπνης μεταποίησης. Θα δημιουργήσουμε τεχνολογική συμμαχία. Θα ενοποιήσουμε τις αμυντικές μας βιομηχανικές βάσεις. Θα καταστήσουμε την Αρκτική ένα κοινό εγχείρημα. Θα συνεργαστούμε στους τομείς της ενέργειας, των κρίσιμων ορυκτών και των μπαταριών, καθώς και στην τεχνητή νοημοσύνη, την κβαντική τεχνολογία, την κυβερνοασφάλεια και την οικονομική ασφάλεια».
«Αυτή δεν είναι μια εταιρική σχέση εναντίον οποιουδήποτε άλλου. Είναι μια εταιρική σχέση για την κοινή μας δύναμη», υπογράμμισε.
Η πρόταση έγινε δεκτή με χειροκροτήματα, σύμφωνα με τον Guardian.
Αλλαγή πολιτικής
Η ανακοίνωση της φον ντερ Λάιεν σηματοδοτεί σημαντική αλλαγή στην πολιτική της ΕΕ, σχολιάζει το Reuters. Η Ένωση έχει παραδοσιακά αντισταθεί σε ευέλικτες κατηγορίες σχέσεων, ενώ τα κράτη-μέλη αντιμετώπισαν μάλλον χλιαρά την πρόταση της Γερμανίας τον Μάιο για συνδεδεμένη ιδιότητα μέλους της Ουκρανίας, ως ενδιάμεσο βήμα προς την πλήρη ένταξη.
Ο Μαρκ Κάρνεϊ είχε δηλώσει νωρίτερα αυτή την εβδομάδα ότι ο Καναδάς επιδιώκει μια «μοναδική συμμαχία» με την ΕΕ, αλλά όχι την ένταξη της χώρας του σε αυτήν. Η φον ντερ Λάιεν προσκάλεσε τον Κάρνεϊ να συμμετάσχει μαζί της στο Στρασβούργο και εκείνος θα εκφωνήσει τη δική του ομιλία αύριο, Πέμπτη.
Η ευρωπαϊκή περιοδεία του Κάρνεϊ πραγματοποιείται μετά τη ρήξη ιστορικών διαστάσεων στις σχέσεις Καναδά-ΗΠΑ, έπειτα από την κατάρρευση των εμπορικών διαπραγματεύσεων τον περασμένο μήνα, η οποία προκάλεσε μια σειρά ανταποδοτικών δασμολογικών μέτρων.
Ο Τραμπ επανέλαβε την Κυριακή την κριτική του, χαρακτηρίζοντας τον Καναδά ως «τη χειρότερη χώρα», προσθέτοντας ωστόσο ότι πιστεύει πως «πεθαίνει να κάνει μια συμφωνία».
«Μας έχουν εκμεταλλευτεί για χρόνια», είπε σε δημοσιογράφους μέσα στο Air Force One.
Ο Αμερικανός πρόεδρος επανέλαβε την πρόθεσή του να επιβάλει από την 1η Ιανουαρίου νέους δασμούς στα αυτοκίνητα, τα φορτηγά και τα εξαρτήματα αυτοκινήτων από τον Καναδά.
Μετακίνηση Καναδών εργαζομένων στην ΕΕ χωρίς βίζα;
Ο Καναδάς και η ΕΕ συζητούν τρόπους ώστε τα καναδικά προϊόντα, οι υπηρεσίες και οι εργαζόμενοι που εμπλέκονται σε αλυσίδες εφοδιασμού, όπως η ενέργεια, η τεχνητή νοημοσύνη, η άμυνα και τα κρίσιμα ορυκτά, να μπορούν να μετακινούνται ελεύθερα, μετατοπίζοντας ουσιαστικά τα σύνορα της ΕΕ, ανέφερε η Wall Street Journal.
Καναδάς και ΕΕ συζητούν επίσης την ανάπτυξη υποθαλάσσιων καλωδίων, την από κοινού κατασκευή κέντρων δεδομένων, υποδομών αποθήκευσης στο cloud και νέων δορυφορικών δικτύων, καθώς και υποδομών για τη μεταφορά καναδικής ενέργειας στην ΕΕ, σύμφωνα με την εφημερίδα.
Ο Κάρνεϊ έχει συζητήσει με αρκετούς Ευρωπαίους ηγέτες, κυρίως με τον Γάλλο πρόεδρο, Εμανουέλ Μακρόν, το ενδεχόμενο να μπορούν οι Καναδοί να ζουν και να εργάζονται χωρίς βίζα στην ΕΕ, ανέφερε η Wall Street Journal, επικαλούμενη δύο αξιωματούχους που γνωρίζουν το θέμα.
Ευρωπαϊκό «ΝΑΤΟ»
Παράλληλα, ανακοίνωσε ότι η Επιτροπή θα καταθέσει προτάσεις για να γίνει πραγματικότητα ένα Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Ασφαλείας, με τη συμμετοχή εταίρων όπως ο Καναδάς, η Νορβηγία, η Ουκρανία και το Ηνωμένο Βασίλειο, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αυξανόμενοι κίνδυνοι για την ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Η πρόεδρος της Επιτροπής πρότεινε επίσης τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού αντίδρασης σε υβριδικές απειλές, αντίστοιχου με το Αρθρο 4 του ΝΑΤΟ, το οποίο χαρακτήρισε «ευρωπαϊκό Αρθρο 4» ή «Πρωτόκολλο Έκτακτης Ασφάλειας». Όπως εξήγησε, με την ενεργοποίησή του από ένα κράτος-μέλος, όλα τα κράτη-μέλη θα συγκαλούνται για τον συντονισμό κοινής ευρωπαϊκής αντίδρασης, προκειμένου να αποτρέψουν περαιτέρω κλιμάκωση και να περιορίσουν τις επιπτώσεις μιας επίθεσης.
Αναφερόμενη, τέλος, στην ευρωπαϊκή άμυνα, ανακοίνωσε ένα νέο Ευρωπαϊκό Μέσο για την ενίσχυση των στρατηγικών αμυντικών δυνατοτήτων (European Instrument for Strategic Enablers), πλήρως ευθυγραμμισμένο με το ΝΑΤΟ, για την ενίσχυση κρίσιμων δυνατοτήτων, όπως η αντιαεροπορική και η αντιπυραυλική άμυνα, οι στρατηγικές μεταφορές, ο ανεφοδιασμός αεροσκαφών, το διάστημα και η κυβερνοάμυνα.
«Η Ευρώπη θα υπερασπιστεί κάθε τετραγωνικό μέτρο της επικράτειάς της», δήλωσε η Φον ντερ Λάιεν.
Nέος μηχανισμός αντιμετώπισης κρίσεων και της εργαλειοποίησης μεταναστών
«Όλα τα εξωτερικά μας σύνορα είναι ευρωπαϊκά σύνορα», υπογράμμισε η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, αναφερόμενη στις μεταναστευτικές πιέσεις που δέχθηκε η Ευρώπη το φετινό καλοκαίρι, από τα ανατολικά της σύνορα έως τις ακτές της Κρήτης και τη Μεσόγειο, αλλά και στην κρίση στη Θέουτα.
«Τα σύνορα της Θέουτας είναι ευρωπαϊκά σύνορα. Γιατί η Θέουτα είναι Ισπανία. Η Θέουτα είναι Ευρώπη. Και η Ευρώπη θα είναι εκεί για εσάς», τόνισε, υπογραμμίζοντας ότι «η μόνη λύση είναι μια ευρωπαϊκή λύση».
Η φον ντερ Λάιεν επισήμανε ότι το Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το 'Ασυλο αποτελεί το κοινό ευρωπαϊκό πλαίσιο για την αντιμετώπιση του ζητήματος και πρέπει πλέον να εφαρμοστεί πλήρως. Όπως ανέφερε, οι παράτυπες αφίξεις έχουν μειωθεί κατά 55% τα τελευταία δύο χρόνια και κατά επιπλέον 35% φέτος.
Ωστόσο, τόνισε ότι «τα γεγονότα αυτού του καλοκαιριού δείχνουν ότι τα εργαλεία μας πρέπει να εξελιχθούν - ιδίως για καταστάσεις έκτακτης ανάγκης», προσθέτοντας ότι «η Ευρώπη χρειάζεται τα μέσα για να προστατεύει τα σύνορά της ανά πάσα στιγμή - ειδικά σε σενάρια όπου οι μαζικές μετακινήσεις ενορχηστρώνονται και εργαλειοποιούνται».
Σε αυτή τη λογική, η Φον ντερ Λάιεν πρότεινε να δημιουργηθεί ένα «Ευρωπαϊκό Πλαίσιο Αντιμετώπισης Καταστάσεων Έκτακτης Ανάγκης», το οποίο όπως είπε θα ενεργοποιείται μόνο υπό αυστηρά καθορισμένες προϋποθέσεις, για περιορισμένο χρονικό διάστημα και με συγκεκριμένη ευελιξία, ιδίως σε περιπτώσεις μαζικών και «εργαλειοποιημένων» ροών.
«Θα τηρούμε πάντα τις αξίες και τα θεμελιώδη δικαιώματά μας. Αλλά δεν θα συμβιβαστούμε ποτέ στο ζήτημα της προστασίας των συνόρων μας», υπογράμμισε η πρόεδρος της Επιτροπής. Παράλληλα ανακοίνωσε την ενίσχυση της Frontex - ιδίως για την επιτάχυνση των επιστροφών, τη βελτίωση των συστημάτων έγκαιρης προειδοποίησης και νέα μέτρα για την αντιμετώπιση των αιτιών της παράτυπης μετανάστευσης.
Ανέφερε, τέλος, ότι η ΕΕ θα συνεχίσει να αντιμετωπίζει τα βαθύτερα αίτια της παράτυπης μετανάστευσης και ανακοίνωσε μια νέα πρωτοβουλία για δεξιότητες και θέσεις εργασίας των νέων στη Μεσόγειο (Mediterranean Youth Skills and Jobs initiative), με στόχο τη δημιουργία περισσότερων ευκαιριών απασχόλησης, κατάρτισης και μαθητείας στις χώρες της περιοχής. Όπως είπε, «πρέπει να συνεργαστούμε με τους γείτονές μας για την τόνωση των επενδύσεων, για να προσφέρουμε στους νέους ουσιαστικές προοπτικές - ώστε να μην αναγκάζονται να ρισκάρουν τη ζωή τους».
