Η ικανότητα της ΕΕ να ανταποκριθεί σε μια εξωτερική εισβολή έως το 2030 παραμένει αμφίβολη λόγω της συνεχούς εξάρτησης από τις ΗΠΑ και των κατακερματισμένων εθνικών αμυντικών συστημάτων, σύμφωνα με έκθεση του επίσημου ελεγκτικού της οργάνου.
Το Ευρωπαϊκό Ελεγκτικό Συνέδριο (ECA) δήλωσε ότι η ΕΕ ήταν πολύ καλύτερα προετοιμασμένη σε σχέση με την περίοδο πριν από την εισβολή πλήρους κλίμακας της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, αλλά η επίτευξη του στόχου της για αμυντική ετοιμότητα έως το τέλος της δεκαετίας θα είναι δύσκολη.
«Η επίτευξη του στόχου της αμυντικής ετοιμότητας στην ΕΕ έως το 2030 παραμένει μια σημαντική πρόκληση», δήλωσε ο Marek Opioła, μέλος του ECA που ηγήθηκε της αξιολόγησης της αμυντικής πολιτικής της ΕΕ η οποία δημοσιεύθηκε την Πέμπτη. «Εξακολουθούν να υπάρχουν μεγάλες δυσκολίες, όπως τα κατακερματισμένα εθνικά συστήματα ή τα αδιέξοδα στη βιομηχανική παραγωγή. Επίσης, εξακολουθούμε να βασιζόμαστε στις Ηνωμένες Πολιτείες».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παρά την εκρηκτική αύξηση των αμυντικών δαπανών, οι δυσλειτουργίες παραμένουν
Μιλώντας στον Guardian, ο ίδιος τόνισε ότι η ΕΕ θα μπορούσε «ακόμη να σημειώσει σημαντική πρόοδο» εάν αυξήσει απότομα τις αμυντικές δαπάνες και επεκτείνει άμεσα την παραγωγή πυρομαχικών.
Μεταξύ 2020 και 2025, τα κράτη μέλη της ΕΕ αύξησαν τις αμυντικές δαπάνες κατά 79%, ως αντίδραση στη ρωσική απειλή και ως μια καθυστερημένη προσπάθεια να επιτύχουν τους στόχους δαπανών του ΝΑΤΟ. Τον Νοέμβριο του 2024, η ΕΕ εκπλήρωσε τη δέσμευσή της για την παροχή 1 εκατομμυρίου βλημάτων πυρομαχικών στην Ουκρανία - οκτώ μήνες εκτός χρονοδιαγράμματος.
Η ΕΕ έθεσε τον στόχο της αμυντικής ετοιμότητας έως το 2030 πέρυσι, αφότου οι υπηρεσίες πληροφοριών προειδοποίησαν ότι η Ρωσία θα μπορούσε να είναι έτοιμη να διεξαγάγει πόλεμο μεγάλης κλίμακας στην Ευρώπη σε εκείνη περίπου τη χρονική περίοδο.
Ο οικονομικός επόπτης του μπλοκ ανέφερε ότι θα έπρεπε να ξεπεραστούν μεγάλες δυσκολίες για να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, ο οποίος ορίστηκε από ανώτερο ελεγκτή ως «η διατήρηση της στρατηγικής αυτονομίας» και «η ικανότητα ανεξάρτητης διεξαγωγής πολεμικών επιχειρήσεων υψηλής έντασης». Ο ανώτερος ελεγκτής δήλωσε ότι η ΕΕ ήταν καλύτερα προετοιμασμένη από το 2019, όταν είχε διεξαχθεί παρόμοια αξιολόγηση, αλλά προειδοποίησε ότι οι κατακερματισμένες εθνικές αμυντικές βιομηχανίες και η «ανεπαρκής συνεργασία» μεταξύ των κυβερνήσεων της ΕΕ συνέβαλαν στον κίνδυνο επικάλυψης δαπανών ή κενών στις στρατιωτικές δυνατότητες.
Ενδεικτική της δυσλειτουργίας - αν και δεν αναφέρεται στην έκθεση - είναι η απόφαση της Γαλλίας και της Γερμανίας να εγκαταλείψουν ένα έργο ύψους 100 δισ. ευρώ για την κατασκευή ενός κοινού μαχητικού αεροσκάφους, επειδή οι εταιρείες δεν μπόρεσαν να επιλύσουν τις διαφωνίες τους σχετικά με την ηγεσία και τον έλεγχο.
Το «Buy European» φρενάρει πάνω στην άμεση ανάγκη για αμερικανικούς Patriot
Η έκθεση υπογράμμισε μια πιθανή διάσταση μεταξύ των βραχυπρόθεσμων αναγκών του πεδίου μάχης και μιας πολιτικής «Buy European» (Αγοράστε Ευρωπαϊκά) που στοχεύει στη μείωση των εξαρτήσεων από ξένους προμηθευτές. Μεταξύ Φεβρουαρίου 2022 και Ιουνίου 2023, το 78% των αμυντικών προμηθειών των κυβερνήσεων της ΕΕ προήλθε από πηγές εκτός του μπλοκ, με τις ΗΠΑ μόνο να αντιπροσωπεύουν το 63%, σύμφωνα με μελέτη που επικαλείται το ECA.
Ο ανώτερος ελεγκτής δήλωσε ότι οι αγορές από τις ΗΠΑ αυξήθηκαν μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία «γεγονός που ήταν κατανοητό επειδή η ΕΕ έπρεπε να βρει δυνατότητες που ήταν άμεσα διαθέσιμες».
Η ΕΕ έχει θέσει απαιτήσεις ώστε οι κοινές αμυντικές δαπάνες να ωφελούν τις εγχώριες αμυντικές βιομηχανίες ή εκείνες στενά συνδεδεμένων χωρών, όπως η Ουκρανία και η Νορβηγία. Έχει επιτραπεί, ωστόσο, μια κάποια ευελιξία σε περιπτώσεις όπου η Ευρώπη αδυνατεί να παράγει κρίσιμες προμήθειες εγκαίρως.
Μετά από ένα φονικό καλοκαίρι με ρωσικές επιθέσεις με πυραύλους και drones, αυτή την εβδομάδα, η Ουκρανία ζήτησε εξαίρεση από τους κανόνες προμηθειών «Buy European» για να αποκτήσει αμερικανικής κατασκευής πυραύλους αναχαίτισης Patriot χρησιμοποιώντας το υποστηρικτικό δάνειο της ΕΕ ύψους 90 δισ. ευρώ.
Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δήλωσε την Τετάρτη ότι η Ουκρανία ζήτησε χρηματοδότηση, αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ, για αεράμυνα, συμπεριλαμβανομένων συστημάτων αεράμυνας Patriot. Εκπρόσωπος της Επιτροπής διευκρίνισε ότι το αίτημα της Ουκρανίας «θα απαιτούσε παρέκκλιση» από τους κανόνες που απαιτούν, στο πλαίσιο του δανείου, ευρωπαϊκές αγορές. «Ο τελικός λόγος ανήκει στα κράτη μέλη και φυσικά η ελπίδα μας είναι ότι αυτό θα εγκριθεί σύντομα», δήλωσε ο εκπρόσωπος.
Ο ανώτερος ελεγκτής δήλωσε ότι μερικές φορές «μπορεί να έχει νόημα» να αγοράζεις από έξω «όταν έχεις μια βραχυπρόθεσμη επείγουσα ανάγκη». Ο ίδιος πρόσθεσε: «Ακόμη και αν αγοράσεις κάτι που δεν διαθέτεις εσωτερικά, [θα πρέπει] πάντα να έχεις ένα σχέδιο για το πώς θα αναπτύξεις αυτή την κρίσιμη ικανότητα μακροπρόθεσμα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης».
