Μια συνηθισμένη βόλτα στο κέντρο του Λονδίνου μετατράπηκε σε εφιάλτη για την Τζέιν Ουάρτσι. Μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα, η ζωή της άλλαξε δραματικά, όταν ένα 10χρονο παιδί που οδηγούσε ηλεκτρικό ποδήλατο της Lime τη χτύπησε με μεγάλη ταχύτητα, προκαλώντας της σοβαρούς τραυματισμούς που την ανάγκασαν να περάσει μια μακρά και δύσκολη περίοδο αποκατάστασης.
«Ένιωσα τη σπονδυλική μου στήλη και ολόκληρο το σώμα μου να σπάνε. Εκείνη τη στιγμή πίστεψα ότι η ζωή μου είχε τελειώσει», περιγράφει η ίδια στο Guardian, αναφερόμενη στη στιγμή της σύγκρουσης που δεν θα ξεχάσει ποτέ.
Το περιστατικό συνέβη ένα βράδυ Παρασκευής, στις αρχές Αυγούστου, πριν από τρία χρόνια. Η Ουάρτσι περπατούσε μαζί με τον σύντροφό της, Ντέιβ Μαθίας, σε πεζοδρομημένη πλατεία στο κέντρο της βρετανικής πρωτεύουσας, μετά από μια όμορφη ημέρα που είχαν περάσει μαζί, όταν ξαφνικά δέχθηκε το χτύπημα.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
«Περπατούσαμε αργά, μιλούσαμε για την τέχνη και για το πόσο όμορφη ήταν η ημέρα μας. Και ξαφνικά ακούστηκε μια φρικτή σύγκρουση», θυμάται.
Η σύγκρουση είχε καταστροφικές συνέπειες. Η γυναίκα υπέστη κάταγμα κλείδας, δύο κατάγματα στη σπονδυλική στήλη, καθώς και σοβαρό κάταγμα στο μηριαίο οστό, το οποίο χρειάστηκε τρεις χειρουργικές επεμβάσεις για να αποκατασταθεί. Παρέμεινε συνολικά 36 ημέρες στο νοσοκομείο, ενώ χρειάστηκε περίπου 18 μήνες αποκατάστασης για να μπορέσει να περπατήσει ξανά. Όπως περιγράφει, χρειάστηκε ουσιαστικά να μάθει από την αρχή να κινείται, «σαν ένα μωρό που κάνει τα πρώτα του βήματα». Η ίδια δεν αντέχει να παρακολουθήσει το βίντεο από τις κάμερες ασφαλείας που κατέγραψαν το ατύχημα. Ο σύντροφός της, ωστόσο, το έχει δει πολλές φορές, προσπαθώντας να κατανοήσει τι ακριβώς συνέβη.
Το βίντεο από τη στιγμή του ατυχήματος
{https://www.youtube.com/watch?v=-H72kxv_zGg}
Η Ουάρτσι ζητά από την εταιρεία να επανεξετάσει το βάρος και την ταχύτητα των ποδηλάτων της και να επιβάλει αυστηρές κυρώσεις σε όσους τα χρησιμοποιούν με ανεύθυνο τρόπο. «Ειλικρινά δεν ξέρω πώς κατάφερα να επιβιώσω. Ήμουν σαν μια σπασμένη πορσελάνινη κούκλα – είναι απίστευτο το πώς οι γιατροί κατάφεραν να με αποκαταστήσουν».
Παρά την τραυματική εμπειρία τους, τόσο η Ουάρτσι όσο και ο σύντροφός της, εξακολουθούν να στηρίζουν την ιδέα μιας πόλης με περισσότερα ποδήλατα και λιγότερα αυτοκίνητα. Πριν από μερικά χρόνια, η Ουάρτσι απολάμβανε να νοικιάζει τα ποδήλατα Santander Cycles, τα περισσότερα από τα οποία δεν είναι ηλεκτρικά και να κάνει βόλτες γύρω από το Hyde Park μαζί με τον εγγονό της.
Όμως το ατύχημά της άλλαξε μια για πάντα τον τρόπο με τον οποίο βλέπουν πλέον την εξάπλωση των ηλεκτρικών ποδηλάτων. Θεωρούν ότι η Lime, αλλά και οι υπόλοιπες εταιρείες ενοικίασης, πρέπει να λάβουν πιο ουσιαστικά μέτρα για την προστασία τόσο των πεζών όσο και των ίδιων των αναβατών. Δεν αμφισβητούν την ανάγκη να γίνει η ζωή των ποδηλατών ευκολότερη στις πόλεις, αλλά επιμένουν ότι αυτό δεν μπορεί να συμβαίνει εις βάρος όσων κινούνται με τα πόδια.
«Οι άνθρωποι πρέπει να τα χρησιμοποιούν υπεύθυνα και να κινούνται στον δρόμο. Θα προτιμούσα επίσης να μην ήταν ηλεκτρικά, ώστε ο κόσμος να ασκείται περισσότερο», λέει ο Μάθιας. «Πολλοί αναπτύσσουν μεγάλη ταχύτητα στα πεζοδρόμια επειδή αισθάνονται ότι οι δρόμοι είναι επικίνδυνοι», προσθέτει η Ουάρτσι.
Ο σύντροφός της εξακολουθεί να απορεί γιατί η Lime δεν έχει κάνει περισσότερα για να αποτρέψει τη χρήση των ποδηλάτων της από παιδιά. Αμέσως μετά τη σύγκρουση, φώναξε στο αγόρι που είχε πέσει πάνω στην Ουάρτσι. Το παιδί απομακρύνθηκε και κάθισε μόνο του σε ένα κοντινό παγκάκι, κλαίγοντας.
Ο Μάθιας προσπάθησε να το φωτογραφίσει, όμως μια γυναίκα, την οποία θεωρεί μητέρα του παιδιού, τον εμπόδισε. Η γυναίκα εμφανίστηκε κάποια ώρα αργότερα. Όταν οι διασώστες μετέφεραν την Ουάρτσι στο ασθενοφόρο, εκείνη και το παιδί είχαν ήδη φύγει, προτού η αστυνομία προλάβει να καταγράψει τα στοιχεία τους.
«Δεν θέλαμε να στραφούμε νομικά εναντίον ενός δεκάχρονου παιδιού ή της μητέρας του. Χρειαζόμασταν όμως ένα όνομα στη δήλωση, ώστε να μπορέσουμε να διεκδικήσουμε αποζημίωση από την ασφάλεια της Lime», εξηγεί ο Μάθιας.
Η απουσία ταυτοποίησης του αναβάτη έχει καταστήσει εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε προσπάθεια αποζημίωσης
Η αστυνομία έκλεισε την υπόθεση, ενώ μια προσπάθεια συνεργασίας με δικηγόρους που αμείβονται μόνο σε περίπτωση επιτυχούς έκβασης εγκαταλείφθηκε, καθώς, όπως τους ενημέρωσε ο δικηγόρος χωρίς τα στοιχεία του υπαίτιου δεν ήταν δυνατό να υποβληθεί αξίωση.
Τον Οκτώβριο του 2024, ο σύντροφος της Ουάρτσι βρέθηκε σε μια πολυπληθή συνάντηση στο δημαρχείο του Kensington, όπου εκπρόσωποι της Lime και άλλων εταιρειών ηλεκτρικών ποδηλάτων, μεταξύ των οποίων η Forest, κλήθηκαν να ακούσουν τις ανησυχίες των κατοίκων για το αυξανόμενο πρόβλημα των εγκαταλειμμένων και κακώς παρκαρισμένων ποδηλάτων. Οργανώσεις που εκπροσωπούν τυφλούς πολίτες και ανθρώπους με περιορισμένη κινητικότητα έχουν προειδοποιήσει ότι η άναρχη στάθμευση των ηλεκτρικών ποδηλάτων δημιουργεί σοβαρά εμπόδια στην καθημερινή μετακίνηση σε πολλές περιοχές του Λονδίνου.
Ο Μαθίας αποφάσισε να μιλήσει δημόσια για την περιπέτεια της συντρόφου του. «Οι περισσότεροι εκεί ήταν ηλικιωμένοι άνθρωποι που διαμαρτύρονταν για τα ποδήλατα που ήταν πεταμένα πάνω στα πεζοδρόμια. Όταν σηκώθηκα και μίλησα για όσα συνέβησαν στην Τζέιν, ο κόσμος πάγωσε», λέει.
Μετά την παρέμβασή του, δύο εκπρόσωποι της Lime τον πλησίασαν και του υποσχέθηκαν ότι θα προσπαθούσαν να τον βοηθήσουν.
Σε μήνυμα που στάλθηκε μέσω του συστήματος διαχείρισης αποζημιώσεων της Lime τον Ιανουάριο, η εταιρεία εξέφρασε «τη βαθύτατη λύπη της για όσα πέρασαν η Τζέιν και ο ίδιος», αλλά ανέφερε ότι, μετά από νέο έλεγχο των αρχείων της, δεν μπόρεσε να εντοπίσει ούτε τον ενοικιαστή του ποδηλάτου ούτε την ταυτότητα του αναβάτη.
«Λυπηθήκαμε πολύ όταν πληροφορηθήκαμε την εμπειρία σας και θέλουμε να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να σας στηρίξουμε», έγραψε την επόμενη ημέρα σε email προς τον Μαθίας ανώτερο στέλεχος δημοσίων υποθέσεων της Lime.
Σε άλλο μήνυμα, η εταιρεία διαβεβαίωνε: «Είμαστε αποφασισμένοι να διασφαλίσουμε ότι οι ανησυχίες σας θα αντιμετωπιστούν με τον κατάλληλο τρόπο». Ωστόσο, παρά τις διαβεβαιώσεις αυτές, η υποστήριξη που είχε υποσχεθεί η εταιρεία δεν έφτασε ποτέ στην πράξη.
Ένα μήνυμα που εστάλη μέσω του συστήματος διαχείρισης απαιτήσεων της Lime τον Ιανουάριο εξέφραζε «τη βαθύτατη λύπη της εταιρείας για όσα υπέστησαν η Τζέιν και ο ίδιος ο Μάθιας εξαιτίας του περιστατικού». Παράλληλα, όμως, ανέφερε ότι η εταιρεία είχε εξετάσει εκ νέου τα αρχεία της και δεν είχε καταφέρει να εντοπίσει ούτε τον χρήστη που είχε νοικιάσει το ποδήλατο ούτε την ταυτότητα του αναβάτη.
«Το συγκεκριμένο όχημα δεν χρησιμοποιούνταν στο πλαίσιο ενεργής διαδρομής. Καθώς ο αναβάτης έκανε παράνομη χρήση του οχήματος, δεν υπάρχει καταγεγραμμένη διαδρομή ούτε διαθέσιμες πληροφορίες για τον χρήστη», ανέφερε η εταιρεία. «Χωρίς επιπλέον στοιχεία σχετικά με την ταυτότητα του χρήστη, δεν είμαστε σε θέση να προσφέρουμε περαιτέρω υποστήριξη για το συγκεκριμένο περιστατικό αυτή τη στιγμή». Κάποια στιγμή, η Lime ενημέρωσε ότι ήταν διατεθειμένη να προσφέρει μια οικονομική αποκατάσταση χωρίς αναγνώριση ευθύνης. Ωστόσο, ούτε αυτή η πρόταση τελικά υλοποιήθηκε.
Η περίπτωση ενός ίδιου ατυχήματος με σοβαρό τραυματισμό
Παρόμοια εμπειρία είχε και ο Ρόμπερτ Γκούντσελ, ο οποίος προσπάθησε να εξασφαλίσει αποζημίωση για τη σύζυγό του, την 79χρονη Έλεν. Η γυναίκα τραυματίστηκε όταν χτυπήθηκε από έναν ανήλικο αναβάτη ηλεκτρικού ποδηλάτου, ο οποίος κινούνταν επίσης πάνω στο πεζοδρόμιο, τη στιγμή που εκείνη έβγαινε από τον κήπο του σπιτιού τους σε δρόμο του βόρειου Λονδίνου το 2024. Το βίντεο από την κάμερα ασφαλείας της πόρτας του σπιτιού τους αποτυπώνει τη σφοδρότητα της σύγκρουσης και την ταχύτητα με την οποία κινείτο το ποδήλατο. Οι τραυματισμοί της Έλεν δεν ήταν σοβαροί, όμως η ίδια εξακολουθεί να αισθάνεται έντονο άγχος κάθε φορά που βλέπει ποδήλατα Lime στον δρόμο.
Όταν ο σύζυγός της προσπάθησε να διεκδικήσει αποζημίωση ανακάλυψε ότι οι ασφαλιστές της Lime δεν μπορούσαν να προχωρήσουν την σχετική διαδικασία, καθώς ο αναβάτης ήταν ανήλικος, γεγονός που αποτελούσε εξαίρεση στους όρους του ασφαλιστηρίου συμβολαίου. Αργότερα, η Lime προσέφερε μια μικρή εξωδικαστική καταβολή, χωρίς αναγνώριση ευθύνης.
Ο Γκούντσελ είχε προτείνει επίσης να αναγράφονται εμφανώς πάνω στα ποδήλατα οι βασικοί κανόνες ασφαλούς χρήσης με έμφαση ότι τα ποδήλατα δεν πρέπει να οδηγούνται στα πεζοδρόμια και ότι οι αναβάτες δεν πρέπει να παραβιάζουν τα κόκκινα φανάρια. Παρότι η Lime εξέφρασε ενδιαφέρον για την ιδέα, τελικά δεν προχώρησε στην εφαρμογή της.
«Τα ερωτήματα που θα ήθελα να θέσω στη Lime είναι αφενός γατί αρνείται να τοποθετήσει ξεκάθαρες οδηγίες ασφαλούς οδήγησης πάνω στα ποδήλατά της και αφετέρου γιατί δεν αριθμεί εμφανώς τα ποδήλατά της, ώστε οι πολίτες να μπορούν να αναφέρουν επικίνδυνες συμπεριφορές.» λέει.
Ο ίδιος θεωρεί επίσης ότι η εταιρεία θα μπορούσε να εφαρμόσει τεχνολογικούς περιορισμούς που θα μείωναν αυτόματα την ταχύτητα των ποδηλάτων σε περιοχές με αυξημένη παρουσία πεζών. Ο δικηγόρος Σαμ Κόλαρντ, επικεφαλής του τμήματος αξιώσεων για ατυχήματα με ποδήλατα στην Osbornes Law, αναφέρει ότι τους τελευταίους 18 μήνες το γραφείο του δέχεται περίπου δέκα αιτήματα τον μήνα, με τη μεγάλη πλειονότητα να αφορά περιστατικά με ποδήλατα Lime, αν και υπάρχουν επίσης υποθέσεις που αφορούν άλλους παρόχους ηλεκτρικών ποδηλάτων.
Οι υποθέσεις χωρίζονται σε τρεις βασικές κατηγορίες. Πεζοί που τραυματίστηκαν από ποδηλάτες, αναβάτες που τραυματίστηκαν λόγω προβλημάτων στα ίδια τα ποδήλατα και ποδηλάτες που υπέστησαν κατάγματα εξαιτίας του μεγάλου βάρους των οχημάτων όταν αυτά πέφτουν πάνω τους, ένα φαινόμενο που έχει γίνει γνωστό ως «Lime bike leg».
«Οι τραυματισμοί κυμαίνονται από απλές εκδορές και μώλωπες έως πολύ σοβαρά περιστατικά, όπως εγκεφαλικές κακώσεις και κατάγματα κρανίου. Αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε στη διαδικασία διευθέτησης αρκετών υποθέσεων, με αποζημιώσεις που κυμαίνονται μεταξύ 20.000 και 100.000 λιρών», σημειώνει. Ο Κόλαρντ αναγνωρίζει ότι η απουσία ταυτοποίησης του αναβάτη δυσκολεύει σημαντικά την καταβολή ασφαλιστικής αποζημίωσης.
«Όμως, σε ηθικό επίπεδο, η εταιρεία πρέπει να απαντήσει για το πώς ένα δεκάχρονο παιδί βρέθηκε να οδηγεί το ποδήλατό της», τονίζει.
Σύμφωνα με μελέτη που συντάχθηκε για την επιτροπή οδικής ασφάλειας της Transport for London (TfL) τα ενοικιαζόμενα ηλεκτρικά ποδήλατα όπως αυτά των Lime, Forest και Voi ευθύνονταν για το 32% των συγκρούσεων μεταξύ ποδηλατών και πεζών στις οποίες κλήθηκε η αστυνομία στο Λονδίνο το 2024. Το αντίστοιχο ποσοστό το 2017 ανερχόταν μόλις στο 3%.
Τα στοιχεία της TfL καταγράφουν επίσης αύξηση 8% στους σοβαρούς τραυματισμούς ποδηλατών το 2024, την τελευταία χρονιά για την οποία υπάρχουν διαθέσιμα δεδομένα. Η υπηρεσία, ωστόσο, επισημαίνει ότι η εικόνα πρέπει να αξιολογηθεί σε συνάρτηση με τη θεαματική άνοδο της χρήσης ποδηλάτου: οι ποδηλατικές μετακινήσεις έχουν αυξηθεί κατά 39% σε σύγκριση με την περίοδο αναφοράς 2010-2014. Αυτό σημαίνει ότι, παρά την αύξηση του απόλυτου αριθμού των ατυχημάτων, ο κίνδυνος σοβαρού τραυματισμού ανά διαδρομή έχει μειωθεί. Σε ανακοίνωσή της, η Lime εξέφρασε τη λύπη της για το περιστατικό, υπογραμμίζοντας ότι η ασφάλεια αποτελεί βασική προτεραιότητα της εταιρείας.
«Οι σκέψεις μας είναι με την Τζέιν και την οικογένειά της και λυπούμαστε για την αναστάτωση και την ταλαιπωρία που προκάλεσε το περιστατικό. Αντιμετωπίζουμε τέτοιες περιπτώσεις με τη μέγιστη σοβαρότητα. Η συγκεκριμένη υπόθεση εξετάστηκε προσεκτικά και αντιμετωπίστηκε σύμφωνα με τις πολιτικές και τις διαδικασίες μας», ανέφερε η εταιρεία.
Η Lime εξέφρασε επίσης τη λύπη της για την περίπτωση της Έλεν, σημειώνοντας ότι «η ασφάλεια διαμορφώνει κάθε πτυχή της λειτουργίας μας, από τον σχεδιασμό και τη συντήρηση των οχημάτων μας έως την ενημέρωση των αναβατών και τη συνεργασία μας με τις πόλεις».
Η εταιρεία υποστήριξε ότι το ποδήλατο που ενεπλάκη στο ατύχημα της Ουάρτσι είχε κλαπεί και χρησιμοποιήθηκε παράνομα, επομένως δεν αποτελούσε κανονική μίσθωση μέσω της πλατφόρμας της. Παράλληλα, ανέφερε ότι πάνω από το 99,99% των διαδρομών Lime στο Λονδίνο την περασμένη χρονιά ολοκληρώθηκαν χωρίς να καταγραφεί κάποιο περιστατικό.
Η εταιρεία ανακοίνωσε ακόμη ότι παρουσίασε πρόσφατα ένα νέο, μικρότερο μοντέλο ηλεκτρικού ποδηλάτου, με επανασχεδιασμένη κατανομή βάρους και την μπαταρία τοποθετημένη πιο πίσω, με στόχο τη βελτίωση της σταθερότητας και της ασφάλειας. Συνολικά, 1.500 νέα ποδήλατα προστέθηκαν στον στόλο της, ο οποίος φτάνει πλέον έως και τα 50.000 κοινόχρηστα ηλεκτρικά ποδήλατα στο Λονδίνο.
Παράλληλα, η Lime εφαρμόζει πρόστιμα για όσους αφήνουν τα ποδήλατα σε μη επιτρεπόμενα σημεία, ύψους από 2 έως 20 λίρες, ενώ οι επαναλαμβανόμενοι παραβάτες μπορούν να αποκλειστούν από την υπηρεσία. Σε συγκεκριμένες περιοχές με αυξημένη κίνηση πεζών, όπως το Regent’s Park και το Hyde Park, η εταιρεία περιορίζει αυτόματα την ταχύτητα των ποδηλάτων.
Ο Ντέιβ Μαθίας αναγνωρίζει ότι έχουν γίνει βήματα προς τη βελτίωση της ασφάλειας, ωστόσο δηλώνει απογοητευμένος επειδή, όπως λέει, η πραγματική διάσταση των συνεπειών του ατυχήματος στη ζωή τους δεν έχει αναγνωριστεί. «Ο ψυχολογικός αντίκτυπος αυτού που συνέβη είναι τεράστιος», λέει.
«Η Τζέιν κι εγώ είχαμε όνειρα και σχέδια για τη συνταξιοδότησή μας και για το μέλλον μας μαζί. Όλα αυτά έχουν ανατραπεί από όσα συνέβησαν». Η ίδια και ο σύντροφός της δεν ζητούν την απομάκρυνση των ηλεκτρικών ποδηλάτων από τους δρόμους. Ζητούν, όμως, από τις εταιρείες μικροκινητικότητας και τις αρμόδιες αρχές να αναλάβουν μεγαλύτερη ευθύνη, ώστε η ευκολία της μετακίνησης να μην έρχεται σε σύγκρουση με την ασφάλεια των πεζών και των ίδιων των ποδηλατών.
