Η Κίνα έχει αθόρυβα δημιουργήσει μια πολυεπίπεδη στρατηγική τα τελευταία 20 χρόνια για να διασφαλίσει ότι η οικονομία της μπορεί να αντέξει τις διαταραχές στις παγκόσμιες πετρελαϊκές οδούς, όπως οι τωρινές συνθήκες στο Στενό του Ορμούζ λόγω του πολέμου των ΗΠΑ - Ισραήλ στο Ιράν.
Η κλιμακούμενη σύγκρουση που αφορά το Ιράν και οι διαταραχές γύρω από το Στενό του Ορμούζ έχουν οδηγήσει τις αγορές πετρελαίου σε αναταραχή. Για πολλές χώρες που εξαρτώνται από τον ενεργειακό εφοδιασμό της Μέσης Ανατολής, η κρίση έχει προκαλέσει φόβους για σοβαρές διαταραχές στην προσφορά. Ωστόσο, οι αναλυτές λένε, ότι η Κίνα μπορεί να είναι καλύτερα προετοιμασμένη από τα περισσότερα κράτη, επειδή το Πεκίνο έχει αφιερώσει σχεδόν δύο δεκαετίες σχεδιάζοντας ακριβώς αυτό το είδος σεναρίου.
Σύμφωνα με ανάλυση που δημοσιεύτηκε από το NDTV, η Κίνα έχει αθόρυβα δημιουργήσει μια πολυεπίπεδη στρατηγική τα τελευταία 20 χρόνια για να διασφαλίσει ότι η οικονομία της μπορεί να αντέξει τις διαταραχές στις παγκόσμιες πετρελαϊκές οδούς, όπως το Στενό του Ορμούζ. Η προσέγγιση συνδυάζει στρατηγικά αποθέματα, διαφοροποιημένες οδούς εφοδιασμού, μακροπρόθεσμες ενεργειακές συνεργασίες και μεγάλες επενδύσεις σε υποδομές.
Προετοιμασία για μια αναστάτωση στο Ορμούζ
Η Κίνα εισάγει μεγάλο μερίδιο της ενέργειάς της από τη Μέση Ανατολή. Αγοράζει περισσότερο από το 80% του πετρελαίου που μεταφέρει το Ιράν, σύμφωνα με στοιχεία για το 2025 από την εταιρεία αναλύσεων Kpler. Το ιρανικό πετρέλαιο έχει περιορισμένους αγοραστές λόγω των αμερικανικών κυρώσεων που αποσκοπούν στη διακοπή της χρηματοδότησης του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης.
Η Κίνα αγόρασε κατά μέσο όρο 1,38 εκατομμύρια βαρέλια ιρανικού πετρελαίου την ημέρα πέρυσι, σύμφωνα με την Kpler. Αυτό αντιπροσώπευε περίπου το 13,4% των συνολικών 10,27 εκατομμυρίων βαρελιών πετρελαίου την ημέρα που εισήγαγε δια θαλάσσης. Μόνο το Στενό του Ορμούζ μεταφέρει περίπου 20 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, που αντιπροσωπεύουν περίπου το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου.
Επειδή η στενή πλωτή οδός αποτελεί ένα τόσο κρίσιμο σημείο, οποιαδήποτε διαταραχή μπορεί να επηρεάσει γρήγορα τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας. Η τρέχουσα σύγκρουση έχει ήδη μειώσει δραματικά την κυκλοφορία των δεξαμενόπλοιων και έχει ωθήσει τις τιμές του πετρελαίου πάνω από τα 100 δολάρια ανά βαρέλι.
Σύμφωνα με την ανάλυση, το Πεκίνο έχει περάσει χρόνια θέτοντας ένα απλό ερώτημα: τι θα συμβεί εάν το Στενό του Ορμούζ αποκλειστεί ή γίνει πολύ επικίνδυνο για τη ναυτιλία; Η απάντηση ήταν μια μακροπρόθεσμη πολιτική που στοχεύει στη διασφάλιση ότι η Κίνα μπορεί να συνεχίσει να προμηθεύεται ενέργεια ακόμη και αν διαταραχθούν οι προμήθειες της Μέσης Ανατολής.
Δημιουργία τεράστιων στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου
Ένα σημαντικό μέρος της προετοιμασίας της Κίνας ήταν η δημιουργία μεγάλων στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου. Τις τελευταίες δύο δεκαετίες, η Κίνα έχει κατασκευάσει σταθερά εγκαταστάσεις αποθήκευσης ικανές να διατηρήσουν εκατοντάδες εκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου. Αυτά τα αποθέματα επιτρέπουν στη χώρα να μετριάσει τις βραχυπρόθεσμες κρίσεις εφοδιασμού, ενώ παράλληλα εξασφαλίζονται εναλλακτικές πηγές.
Οι αναφορές υποδηλώνουν ότι τα αποθέματα της Κίνας θα μπορούσαν να καλύψουν περισσότερες από 100 ημέρες εισαγωγών πετρελαίου, δίνοντας στο Πεκίνο ένα σημαντικό περιθώριο εάν διακοπούν οι παγκόσμιες οδοί εφοδιασμού.
Η Κίνα έχει επίσης εργαστεί για να διαφοροποιήσει τους προμηθευτές πετρελαίου της, ώστε να μην εξαρτάται εξ ολοκλήρου από τη Μέση Ανατολή. Η Ρωσία έχει γίνει ένας ολοένα και πιο σημαντικός ενεργειακός εταίρος για το Πεκίνο. Οι αγωγοί και οι μακροπρόθεσμες συμβάσεις επιτρέπουν στα κινεζικά διυλιστήρια να λαμβάνουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο απευθείας από τη Ρωσία χωρίς να βασίζονται σε θαλάσσιες διαδρομές που είναι ευάλωτες σε συγκρούσεις.
Οι αναλυτές λένε ότι οι διαταραχές στον εφοδιασμό με το Ιράν θα μπορούσαν να ωθήσουν την Κίνα ακόμη πιο κοντά στη Ρωσία ως ενεργειακό εταίρο. Εκτός από τη Ρωσία, η Κίνα έχει επεκτείνει τις εισαγωγές από την Αφρική, την Κεντρική Ασία και τη Λατινική Αμερική στο πλαίσιο μιας στρατηγικής για την κατανομή του κινδύνου σε πολλαπλές περιοχές.
Μακροπρόθεσμες ενεργειακές συμφωνίες με το Ιράν
Παρά τη διαφοροποίηση του εφοδιασμού, η Κίνα έχει διατηρήσει ισχυρούς ενεργειακούς δεσμούς με το Ιράν. Οι δύο χώρες υπέγραψαν μια 25ετή συμφωνία στρατηγικής συνεργασίας που περιλαμβάνει κινεζικές επενδύσεις σε ιρανικές υποδομές και ενεργειακά έργα σε αντάλλαγμα για σταθερό εφοδιασμό με πετρέλαιο.Η συμφωνία διασφαλίζει ότι η Κίνα μπορεί να συνεχίσει να λαμβάνει ιρανικό πετρέλαιο με έκπτωση ακόμη και σε περιόδους γεωπολιτικής έντασης.
Η Κίνα έχει επίσης επενδύσει σημαντικά σε παγκόσμιες υποδομές για την εξασφάλιση ενεργειακών διαδρομών. Μέσω της Πρωτοβουλίας «Μία Ζώνη, ένας Δρόμος», το Πεκίνο έχει χρηματοδοτήσει λιμάνια, αγωγούς και διαδρόμους μεταφορών σε όλη την Ασία, τη Μέση Ανατολή και την Αφρική. Αυτά τα έργα έχουν σχεδιαστεί όχι μόνο για την επέκταση του εμπορίου αλλά και για την παροχή εναλλακτικών οδών για τον ενεργειακό εφοδιασμό.
Οι αγωγοί από την Κεντρική Ασία και τη Ρωσία μειώνουν την εξάρτηση από τις θαλάσσιες οδούς, ενώ τα υπερπόντια λιμάνια βοηθούν την Κίνα να διατηρήσει την υλικοτεχνική πρόσβαση στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας.
Αποφυγή στρατιωτικής εμπλοκής
Παρά την εκτεταμένη οικονομική της εμπλοκή στην περιοχή, η Κίνα γενικά έχει αποφύγει τη στρατιωτική εμπλοκή στις συγκρούσεις της Μέσης Ανατολής. Αντίθετα, το Πεκίνο τείνει να απαντά με διπλωματικές εκκλήσεις για αποκλιμάκωση και διάλογο, εστιάζοντας παράλληλα στην προστασία των οικονομικών της συμφερόντων. Αυτή η προσέγγιση επιτρέπει στην Κίνα να διατηρεί σχέσεις με πολλές χώρες στην περιοχή, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τον πολιτικό κίνδυνο.
Η τρέχουσα κρίση αναδεικνύει τα οφέλη της μακροπρόθεσμης στρατηγικής της Κίνας. Ενώ η διαταραχή του Στενού του Ορμούζ εξακολουθεί να θέτει σοβαρούς κινδύνους για τις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, οι προετοιμασίες του Πεκίνου σημαίνουν ότι βρίσκεται σε καλύτερη θέση από πολλές χώρες για να απορροφήσει το σοκ.
Υπό αυτή την έννοια, οι αναλυτές λένε ότι η εξελισσόμενη κρίση δεν είναι εντελώς απροσδόκητη για το Πεκίνο. Είναι ένα σενάριο που η Κίνα σχεδίαζε σιωπηλά τις τελευταίες δύο δεκαετίες.
Διαβάστε όλες τις εξελίξεις στο Liveblog του Dnews
