Η δολοφονία του Ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ πυροδότησε μία φιέστα με εορτασμούς μεταξύ αρκετών Ιρανών αλλά οι αναλυτές επιμένουν πως η στιγμή αυτή δεν σηματοδοτεί το τέλος αλλά την αρχή ενός νέου κεφαλαίου με μεγάλη σημασία για την Ισλαμική Δημοκρατία.
Παρά τον ιστορικό συμβολισμό του θανάτου του, το σύστημα που είχε χτίσει ο Χαμενεΐ έχει σχεδιαστεί για να αντέχει ακριβώς σε τέτοιου είδους σοκ.
Η δύναμη στο Ιράν δεν ήταν ποτέ επικεντρωμένη σε έναν και μόνο πρόσωπο, αλλά διαχέεται σε στρατιωτικούς και πολιτικούς οργανισμούς και σε αυτούς που αφορούσαν στην ασφάλεια. Όλοι τους ικανοί να λειτουργήσουν άψογα ακόμα και ελλείψει του Ανώτατου ηγέτη.
Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν διαθέτει μια απαράμιλλη δομή εξουσίας, που βασίζεται σε μια βαθιά αίσθηση θεϊκής κυβερνητικής εξουσίας, η οποία αποτυπώνεται στην «κυριαρχία της νομολογίας» (Velayat-e Faqih). Αυτή η δομή εξουσίας διαμορφώθηκε από τον Αγιατολάχ Ρουχόλα Χομεϊνί πριν από την εγκαθίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας και συνέχισε να εξελίσσεται ακόμη και μετά τον θάνατό του το 1989.
«Η Ισλαμική Δημοκρατία δεν είναι ένα προσωποκεντρικό κράτος», δήλωσε ο Μπεχνάμ Μπεν Ταλεμπού στο Iran International, υποστηρίζοντας ότι ένα από τα επιτεύγματα του Χαμενεΐ ήταν η θεσμοθέτηση της εξουσίας σε ολόκληρο το καθεστώς. Οι αμυντικές και κατασταλτικές δυνατότητες του Ιράν παραμένουν διασκορπισμένες σε όλες τις επαρχίες, επιτρέποντας τη συνέχιση των εκτοξεύσεων πυραύλων, των επιχειρήσεων με drone και των λειτουργιών εσωτερικής ασφάλειας παρά τις απώλειες της ηγεσίας.
Η Ισλαμική Δημοκρατία συνεχίζει να εκτοξεύει πυραύλους και drones παρά την εξάλειψη ανώτερων αξιωματούχων, δείχνοντας πως οι Φρουροί της Επανάστασης μπορούν να υπομείνουν επιχειρήσεις μέσω της αποκεντρωμένης αλυσίδας εντολών.
Αποκεντρωμένη ισχύ
Στο παρασκήνιο, ωστόσο, το ερώτημα της διαδοχής άμεσα γίνεται η κύρια αβεβαιότητα για την Ισλαμική Δημοκρατία. Ο Τζέισον Μπρόντσκι από το United Against Nuclear Iran είπε ότι η εξουσία είναι διάχυτη, και «τώρα πλέον είναι επίσημα στα χέρια ενός τριμελούς προσωρινού συμβουλίου ηγεσίας, ενώ πολλαπλές πολιτικές και κληρικές προσωπικότητες ανταγωνίζονται για την επιρροή. «Παλιότερα υπήρχε μια κεντρική διεύθυνση για τη λήψη των τελικών αποφάσεων. Τώρα υπάρχει ένα ευρύτερο φάσμα ανθρώπων. Έτσι είναι πιο επίπεδο», είπε ο Μπρόντσκι.
Οι πιθανοί υποψήφιοι, είπε, περιλαμβάνουν μέλη της προσωρινής ηγετικής δομής, όπως ο Αλιρετζά Αραφί και ο επικεφαλής της Δικαιοσύνης και πρώην υπουργός Πληροφοριών του Ιράν, Γκολάμ-Χοσεΐν Μοχσενί-Ετζέι, καθώς είσης και άλλοι θρησκευτικές φιγούρες εκτός συμβουλίου. Ο Μπρόντσκι έδειξε τον Χασάν Χομεϊνί - εγγονό του ιδρυτή της Ισλαμικής Δημοκρατίας - μαζί με συντηρητικούς κληρικούς, όπως τον Μοχάμεντ Μαχντί Μιρμπαγκέρι, τον Μοχσέν Αρακί και τον Μοχσέν Κομί, ως άτομα που χρήζουν προσοχής.
Την ίδια ώρα, ανώτερες πολιτικές φιγούρες όπως ο Αλί Λαριτζανί και ο εκπρόσωπος του κοινοβουλίου Μοχαμάντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ παραμένουν σημαντικοί παράγοντες που διαμορφώνουν τη λήψη αποφάσεων κατά τη διάρκεια της μετάβασης «Με τον Χαμενεΐ και την οικογένειά του εκτός, μένει ορθάνοιχτη η μάχη της διαδοχής» είπε ο Μπρόντσκι.
{https://www.youtube.com/watch?v=uLN2fKgVzg4}
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι ενδεχομένως η Τεχεράνη να καθυστερήσει την ανάδειξη του νέου Ανώτατου ηγέτη ενώ συνεχίζεται ο πόλεμος, καθώς ο οποιοσδήποτε αναλάβει τον ρόλο αυτό θα γίνει αυτόματα υψηλός στρατιωτικός στόχος.
Την Τρίτη, ένα μέλος του Ιρανικού Συμβουλίου των Ειδικών είπε ότι η επιλογή ενός νέου Ανώτατου ηγέτη δεν θα αργήσει. Πρόσθεσε πως το Σώμα θα λάβει την απόφασή του με βάση τα θρησκευτικά κριτήρια και τη δική της κρίση παρά τις προσωπικές επιλογές ή τις πολιτικές χάρες.Ο Αλί Μοαλεμί πρόσθεσε πως το Σώμα θα επιλέξει ένα άτομο όμοιο του Χαμενεΐ.
Επίθεση στους γείτονες: Γιατί;
Εξωτερικά, το Ιράν φαίνεται αποφασισμένο να διευρύνει την αντιπαράθεση παρά να υποχωρήσει. Ο Άλεξ Βατάνκα του Ινστιτούτου Σπουδών για τη Μέση Ανατολή είπε πως οι ηγέτες της Ισλαμικής Δημοκρατίας είναι πολύ πιθανό να κάνουν περιφερειακή τη σύγκρουση σε μία προσπάθεια να αυξήσουν την πίεση στην Ουάσινγκτον και τους συμμάχους της.
«Θα παραμείνουν σε αυτή τη μάχη για όσο διάστημα μπορούν» πρόσθεσε και σημείωσε ακόμα πως η Τεχεράνη επιχειρεί να «ασκήσει πίεση στον Τραμπ» επεκτείνοντας την αστάθεια και εκτός των συνόρων της.
Τα γεγονότα που διαδραματίζονται γύρω από τον Περσικό Κόλπο υπονοούν την κλιμάκωση της κατάστασης. Ιρανοί αξιωματούχοι απειλούν να στοχεύσουν πλοία που θα επιχειρήσουν να διασχίσουν το Στενό του Ορμούζ, την ώρα που ένα πετρελαιοφόρο σύμφωνα με πληροφορίες έχει δεχθεί επίθεση και αναγκάστηκε να σταματήσει.
Οι σύμμαχοι των Αμερικανών στις χώρες του Περσικού κόλπου φέρουν το βάρος των χτυπημάτων για αντίποινα.
Στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα πύραυλοι και συντρίμμια τους μετά την αναχαίτιση τραυμάτισαν πολίτες στο Ντουμπάι και το Αμπου Ντάμπι, καταστράφηκαν πολυτελή ξενοδοχεία, διαμερίσματα σε ουρανοξύστες και υποδομές αεροδρομίων, όλα περιοχές που δεν είχαν σχεδιαστεί ποτέ για να υπομένουν τέτοιου είδους χτυπήματα από βαλλιστικούς πυραύλους ή επιθέσεις από drones.
Παρόμοιες επιθέσεις και αναχαιτίσεις έχουν γίνει στο Μπαχρεέιν και κοντά στη Ντόχα, καθώς το Ιράν στόχευσε χώρες που έχουν αμερικανικές βάσεις, σηματοδοτώντας μία αλλαγή από καθαρά στρατιωτικούς στόχους σε οικονομικούς και κέντρα πολιτών σε όλον τον Περσικό Κόλπο.
Άλλες επιθέσεις σε περιφερειακές υποδομές ενέργειας οδήγησαν σε αναγκαστικό κλείσιμο σε μεγάλες εγκαταστάσεις πετρελαίου και φυσικού αερίου της Σαουδικής Αραβίας και της ευρύτερης περιοχής, με αποτέλεσμα οι παγκόσμιες τιμές του πετρελαίου να εκτοξευτούν. Η κεντρική διοίκηση των ΗΠΑ επιβεβαίωσε πως έξι Αμερικανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν μετά τις επιθέσεις του Ιράν ως αντίποινα στην περιοχή καθώς οι αμερικανικές δυνάμεις επιτέθηκαν σε ναυτικούς και πυραυλικούς στόχους του Ιράν.
Ο Ντόναλντ Τραμπ από την πλευρά του διαμήνυσε πως η Ουάσινγκτον είναι προετοιμασμένη να συνεχίσει αυτόν τον πόλεμο ακόμα και αν διαρκέσει περισσότερο από όσο υπολόγιζε. Την Τρίτη τόνισε πως είναι πλέον πολύ αργά για συνομιλίες, που όπως είπε φέρεται να ζητά το Ιράν. Αν η Τεχεράνη ήλπιζε ότι η κλιμάκωση θα συρρίκνωνε τον πόλεμο, οι πρώιμες ενδείξεις από την Ουάσινγκτον αφήνουν να εννοηθεί πως ενδέχεται να ακολουθήσει μία αντίστροφη κατάσταση.
Ο Μπρόντσκι είπε ότι το μεγαλύτερο μέρος της απάντησης του Ιράν συνεχίζεται μέσω προσχεδιασμένων απρόβλεπτων συνθηκών σε καιρό πολέμου. «Μεγάλο μέρος της λήψης αποφάσεων τώρα είναι ουσιαστικά στον αυτόματο πιλότο» είπε. Πρόσθεσε πως η αποκεντρωμένη δομή των Φρουρών της Επανάστασης επιτρέπει τη συνέχιση των επιχειρήσεων ακόμα και μετά την απώλεια του Ανώτατου Ηγέτη.
Ακόμα και έτσι, εκτιμούν οι αναλυτές, πως η ισορροπία της στρατιωτικής εξουσίας κλίνει σοβαρά κατά της Τεχεράνης, εγείροντας ερωτήματα για το πόσο καιρό η Ισλαμική Δημοκρατία μπορεί να υπομένει εξωτερικές συγκρούσεις και εσωτερικές εντάσεις.
Αν και στο Ιράν υποδέχθηκαν αρκετοί της είδηση για τον θάνατο του Χαμενεΐ με πανηγυρισμούς εντός συνόρων του Ιράν, πολλοί Ιρανοί αναγνωρίζουν πως η απομάκρυνση ενός Ανώτατου Ηγέτη δεν διαλύει αυτόματα ένα σύστημα που έχει δομηθεί μετά από πάνω από τέσσερις δεκαετίες καταπίεσης. Το ερώτημα τώρα είναι αν υπάρχει σχέδιο για την επόμενη μέρα.
Με πληροφορίες του IranInternational
