Η Ρωσία για δεκαετίες ολόκληρες έχει υπάρξει ο βασικός υποστηρικτής του Ιράν σε διεθνές επίπεδο, λειτουργώντας ως ασπίδα για τις αποφάσεις των Ηνωμένων Εθνών, ενώ την ίδια ώρα επιχειρεί να μειώσει τις κυρώσεις της Δύσης και να πουλήσει οπλισμό δισεκατομμυρίων στην Τεχεράνη.
Ο Βλαντίμιρ Πούτιν κατακεραύνωσε τη δολοφονία του Ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αλί Χαμενεΐ και έκανε λόγο για «κυνική παραβίαση των κανόνων της ανθρώπινης ηθικής και του διεθνούς κράτους δικαίου».
Ο πρώην πρωθυπουργός της Ρωσίας και πάλαια ποτέ διάδοχος του Πούτιν, Ντιμίτρι Μεντβέντεφ χλευαστικά χαρακτήρισε τον Ντόναλντ Τραμπ ως «ειρηνοποιό που έδειξε τελικά το πραγματικό του πρόσωπο».
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ο Βιάτσεσλαβ Βολοντίν, επικεφαλής της Κάτω Δούμας της Ρωσίας, σύγκρινε τον πόλεμο με τις απόπειρες της Δύσης τη δεκαετία του 1990 να αποσταθεροποιήσει τη Ρωσία ενώ ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ δήλωσε πως οι συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης «υποβαθμίστηκε σε ευθεία επιθετικότητα».
Αλλά καθώς οι αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ και του Ισραήλ στο Ιράν μαίνονταν για τέταρτη ημέρα, η Ρωσία φαινόταν έτοιμη να επωφεληθεί πολύ περισσότερο από τον πόλεμο αυτό. Το πιο άμεσο κέρδος της Μόσχας ωστόσο είναι η αύξηση των εσόδων της από το πετρέλαιο. Η τιμή του ρωσικού αργού πετρελαίου υποχώρησε σε νέο χαμηλό στα τέλη Φεβρουαρίου, στα 40 δολάρια ανά βαρέλι, λόγω των μεγάλων εκπτώσεων που προκλήθηκαν από τις δυτικές κυρώσεις λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Αλλά καθώς η τιμή του διεθνούς δείκτη αναφοράς αργού πετρελαίου Brent αυξήθηκε κατά 13% τη Δευτέρα, φτάνοντας τα 82 δολάρια το βαρέλι, το ρωσικό αργό πετρέλαιο έφτασε να πωλείται στα 57 δολάρια.
«Το ρωσικό πετρέλαιο θα είναι περιζήτητο»
Η Ρωσία, το Ιράν και η Βενεζουέλα είναι οι κορυφαίοι παραγωγοί σε βαρύ αργό πετρέλαιο που εξάγεται σε δεκάδες χώρες για επεξεργασία από τα διυλιστήρια τους.
Οι εξαγωγές της Βενεζουέλας ωστόσο έχουν καθυστερήσει μετά την αμερικανική επέμβαση και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο στις 3 Ιανουαρίου. Έκτοτε ο έλεγχος του πετρελαίου του Καράκας έχει περάσει λίγο πολύ στα χέρια του Λευκού Οίκου. Η αναστολή των ιρανικών εξαγωγών σημαίνει ότι τα διυλιστήρια πετρελαίου έχουν σχεδιαστεί για να κατέχουν βαρύ αργό πετρέλαιο θα χρειαστεί να βασιστούν στις εξαγωγές της Ρωσίας.
«Αυτό σημαίνει ότι το ρωσικό πετρέλαιο θα είναι περιζήτητο στη συνέχεια καθώς η αναδόμηση της τεχνολογικής διαδικασίας στα διυλιστήρια πετρελαίου διαρκεί αρκετά και κοστίζει πολύ», σχολίασε ο Igar Tyshkevych, πολιτικός αναλυτής με βάση το Κίεβο.
«Σημαίνει ότι οι προσφορές για το ρωσικό πετρέλαιο θα αλλάξουν», πρόσθεσε μιλώντας στο Al Jazeera. Εάν οι τιμές του πετρελαίου αυξηθούν περαιτέρω, το Κρεμλίνο μπορεί να προτείνει την αύξηση της προσφοράς σε αντάλλαγμα για την απόφαση της Ουάσινγκτον να άρει εν μέρει τις κυρώσεις. Η υψηλότερη παραγωγή πετρελαίου της Ρωσίας θα μείωνε τις τιμές της βενζίνης στις ΗΠΑ πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, είπε ο αναλυτής.
Η Ρωσία ως διαμεσολαβητής
Ένα δεύτερο κέρδος για τη Ρωσία θα ήταν η προσπάθεια της Μόσχας να λειτουργήσει ως μεσολαβητής σε ειρηνευτικές συνομιλίες μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον.
«Το έχουν προσπαθήσει αρκετές φορές σε συγκρούσεις του παρελθόντος ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν. Δεν λειτούργησε πάντα αλλά η Ρωσία μπορεί να προσπαθήσει» πρόσθεσε ο Tyshkevych.
Τον Μάρτιο του 2025, ο Πούτιν προσφέρθηκε να μεσολαβήσει στις διαπραγματεύσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης και τρεις μήνες αργότερα επανέλαβε την πρότασή του ενώ παράλληλα ΗΠΑ και Ισραήλ χτυπούσαν το Ιράν σε έναν πόλεμο που διήρκησε 12 ημέρες.
Η Ουάσινγκτον όμως αγνόησε και τις δύο φορές την προσφορά της Μόσχας. Οι συγκρούσεις με το Ιράν έχουν αποπροσανατολίσει τον Τραμπ από την προσπάθεια διευθέτησης του πολέμου Ουκρανίας – Ρωσίας. Οι συνομιλίες έχουν ανασταλεί καθώς η Μόσχα συνεχίζει να επιμένει σε εδαφικές παραχωρήσεις.
Οι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να πιέζουν και τις δύο πλευρές, μπαίνοντας σε ένα παιχνίδι του ποιος θα υποκύψει πρώτος είπε ο Tyshkevych. «Κανείς δεν θέλει να πει πρώτος “όχι” αλλά προσπαθεί να δημιουργήσει τις συνθήκες για τον αντίπαλο να βροντοφωνάξει “όχι” και να κλείσει δυνατά πίσω του την πόρτα» πρόσθεσε. Και καθώς η προσοχή όλης της Δύσης και των δυνάμεων της είναι στραμμένη προς το Ιράν, η Ρωσία κερδίζει χρόνο για να ετοιμάσει μία νέα ατζέντα για τον Τραμπ.
Την ίδια ώρα η Ουκρανία θα μπορούσε να έρθει αντιμέτωπη με ελλείψεις σε παροχή πυραυλικών συστημάτων από τις ΗΠΑ για το σύστημα αεράμυνας με Patriot, που μπορεί να καταρρίψει ρωσικούς βαλλιστικούς πυραύλους, προειδοποιούν οι αναλυτές. Οι σύμμαχοι της Ουάσινγκτον ανακατευθύνουν τους Patriot που κατέχουν στη Μέση Ανατολή.
«Αισθανθήκαμε ένα σημαντικό έλλειμμα πριν από τον πόλεμο, και πλέον υπάρχει μεγάλη πιθανότητα η κατάσταση να χειροτερέψει» δήλωσε ο στρατηγός Ihor Romanenko, πρώην επικεφαλής των ουκρανικών δυνάμεων.
Οι πύραυλοι Patriot, «κατασκευάζονται σε πολύ χαμηλούς ρυθμούς. Οι Αμερικανοί έχουν προσπαθήσει να το αλλάξουν αυτό αλλά με τέτοιες απαιτήσεις, δεν μπορεί να γίνει αρκετά γρήγορα» πρόσθεσε.
«Η Μόσχα πρέπει να αποφασίσει και σε ότι αφορά στον Πούτιν θα χρειαστεί να πάρει μία πολύ σκληρή απόφαση γιατί από τη μία δεν θέλει να αποτύχει με τον Τραμπ αλλά από την άλλη το καθεστώς της Τεχεράνης είναι ένα από τους σοβαρούς εταίρους τώρα για το Κρεμλίνο» δήλωσε ο Ruslan Suleymanov, επίκουρος καθηγητής του Κέντρου Νέας Ευρασιατικών Στρατηγικών, ενός think tank με βάση της Βρετανία. «Εξάλλου, υπάρχει η πιο δύσκολη επιλογή μεταξύ Ιράν και Ισραήλ», είπε.
Το Κρεμλίνο προσπάθησε να διατηρήσει μια ρεαλιστική συνεργασία με το Ισραήλ. «Αν μιλάμε για άμεσα κέρδη, τότε, ναι, η ρωσική προπαγάνδα μπορεί να παρουσιάσει αυτό το επεισόδιο με τη δολοφονία του Χαμενεΐ ως [παράδειγμα] δυτικής προδοσίας όπως στο «Γιατί μπορούν να το κάνουν αυτοί και εμείς όχι», δήλωσε ο Ruslan Suleymanov, αναφερόμενος στη δολοφονία του Χαμενεΐ και στις αποτυχημένες προσπάθειες της Μόσχας να δολοφονήσει τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι.
«Σε κάθε περίπτωση, αυτή η κατάσταση αποτελεί πλήγμα για την εικόνα του Πούτιν που δείχνει για άλλη μια φορά ότι είναι ανίκανος να βοηθήσει πραγματικά τους εταίρους του, τους συμμάχους του», πρόσθεσε. Ο Πούτιν έχει ήδη χάσει δύο βασικούς συμμάχους. Τον Νοέμβριο του 2024, ο Σύρος πρόεδρος Μπασάρ αλ-Άσαντ κατέφυγε στη Μόσχα και η απαγωγή του Μαδούρο από τις ΗΠΑ έβαλε τέλος στη συμμαχία της Μόσχας με τη Βενεζουέλα.
Ο πόλεμος του Ιράν έχει καταστρέψει περαιτέρω την αυθεντία του διεθνούς δικαίου, σύμφωνα με έναν ειδικό για την Κεντρική Ασία με έδρα το Λονδίνο.
«Το κύριο επιχείρημα κατά της ρωσικής επιθετικότητας στην Ουκρανία μέχρι στιγμής ήταν η αγενής «παραβίαση του διεθνούς δικαίου και της κυριαρχίας της Ουκρανίας», δήλωσε στο Al Jazeera ο Alisher Ilkhamov, επικεφαλής του think tank Central Asia Due Diligence.
Το Κρεμλίνο μπορεί επίσης να χρησιμοποιήσει τη δολοφονία του Χαμενεΐ ως τρόπο να πείσει άνδρες σε ηλικία μάχης στην πρώην σοβιετική δημοκρατία του Τατζικιστάν, μια χώρα που έχει στενούς πολιτιστικούς και γλωσσικούς δεσμούς με το Ιράν, να πολεμήσουν στην Ουκρανία ενάντια σε μια φερόμενη δυτική «συνωμοσία» εναντίον της ευρύτερης μουσουλμανικής κοινότητας, τόνισε.
Και αν ο πόλεμος συνεχιστεί, πυροδοτώντας μια έξοδο Ιρανών προσφύγων προς την Ευρώπη, τα ακροδεξιά κόμματα που συχνά ευνοούν τη Μόσχα θα αυξήσουν την εκλογική τους επιρροή, είπε ο Ilkhamov.
Δείτε όλες τις εξελίξεις στο Liveblog του Dnews.
Με πληροφορίες του Al Jazeera
