Ολόκληρος ο κόσμος παρακολουθούσε χθες σοκαρισμένος τις εξελίξεις γύρω από το μακελειό σε σχολείο μιας μικρής κοινότητας στη Βρετανική Κολομβία. Παρότι οι πληροφορίες ήθελαν την ύποπτη να αναγνωρίζεται ως γυναίκα με καστανά μαλλιά που φορούσε φουστάνι, η ταυτότητά της άρνησε να γίνει γνωστή.
Κατά την διάρκεια της επίσημης ενημέρωσης, η αστυνομία ανακοίνωσε εντέλει το όνομα της 18χρονης Τζέσε Βαν Ρούτσελαρ, διευκρινίζοντας ότι χρησιμοποιεί την ταυτότητα φύλου με την οποία η ίδια εμφανιζόταν δημόσια. Όπως ανέφερε, η 18χρονη είχε καταχωρηθεί ως άρρεν κατά τη γέννηση, αλλά ξεκίνησε την διαδικασία φυλομετάβασης πριν από περίπου έξι χρόνια.
Στην Ελλάδα δεν έλειψαν τα δημοσιεύματα που μίλησαν για «τρανς έφηβο» ή «17χρονο με γυναικεία εμφάνιση». Η ταυτότητα φύλου «διορθώθηκε» στη μετάφραση.
«Ευκαιρία» για μια ακόμη εκστρατεία μίσους
Η Marni Panas, τρανς ακτιβίστρια από τον Καναδά, περιγράφει στο CBC News πως ράγισε η καρδιά της όταν είδε στις ειδήσεις τη μαζική επίθεση με πυροβολισμούς στο Tumbler Ridge του Καναδά.
Όταν άρχισαν να κυκλοφορούν φήμες ότι η φερόμενη δράστιδα ήταν τρανς γυναίκα, η Panas παρακολούθησε το ίδιο προβλέψιμο μοτίβο να κυριαρχεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: μέσα σε λίγα λεπτά ορισμένοι ξεκίνησαν να εκμεταλλεύονται την τραγωδία για να εκτοξεύσουν μίσος κατά της τρανς κοινότητας.
«Τώρα τα πράγματα θα γίνουν ακόμη πιο άσχημα για εμάς και για την κοινότητά μας συνολικά, τη στιγμή που η προσοχή μας θα έπρεπε να είναι στη φροντίδα των θυμάτων και στη στήριξη της κοινότητας».
Ώρες πριν η αστυνομία επιβεβαιώσει την ταυτότητά της, fake news και μίσος είχαν βρει πάλι διαδικτυακά τον στόχο τους. Σχολιαστές, πολιτικοί και συντηρητικά ΜΜΕ άρχισαν να αναρτούν δημοσιεύσεις για αυτό που αποκαλούν «επιδημία βίας» των τρανς.
Ωστόσο, ειδικοί λένε ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να στηρίζουν μια τέτοια τάση και ακτιβιστές ανησυχούν πως αυτοί οι ισχυρισμοί δεν θα κάνουν τίποτε άλλο παρά να βλάψουν μια ήδη περιθωριοποιημένη κοινότητα.
«Υπάρχει μια επιδημία τρανς βίας που εξαπλώνεται σε όλη τη Δύση», έγραψε λίγες ώρες μετά την τραγωδία η καναδή βουλευτής Tara Armstrong, προσθέτοντας πως η «τρανς ιδεολογία ριζοσπαστικοποιεί τη νεολαία και απελευθερώνει βίαιες παρορμήσεις»,
«Τα τρανς άτομα είναι η πιο επικίνδυνη και ασταθής ομάδα που υπάρχει και δεν τίθεται καν σύγκριση», έγραψε στους τέσσερα εκατομμύρια ακολούθους του στο X ο ακροδεξιός αμερικανός σχολιαστής Matt Walsh.
Βλέποντας αυτού του είδους τη ρητορική, η Panas λέει ότι αισθάνεται λιγότερο ασφαλής - πέρα από την απόγνωση και τη θλίψη που νιώθει για τα θύματα, τόσο ως γονέας όσο και ως άνθρωπος.
«Νιώθουμε τα ίδια πράγματα. Νιώθουμε θλίψη, νιώθουμε συμπόνια, νιώθουμε το πένθος που νιώθουν όλοι οι Καναδοί για αυτές τις οικογένειες και αυτά τα θύματα».
Υπάρχει κάποιου είδους «επιδημία» τρανς βίας;
Ο James Densley, συνιδρυτής του The Violence Prevention Project, που καταγράφει μαζικές επιθέσεις με πυροβολισμούς στις ΗΠΑ, λέει ότι οι ισχυρισμοί περί επιδημίας μαζικών επιθέσεων από τρανς άτομα δεν είναι αληθείς και μπορούν να διαψευστούν με στατιστικά στοιχεία.
Στις ΗΠΑ το 97,5% των μαζικών επιθέσεων διαπράχθηκαν από άνδρες που είναι cisgender - δηλαδή ταυτίζονται με το φύλο που τους αποδόθηκε κατά τη γέννηση. Το 2% διαπράχθηκε από γυναίκες και το 0,5% από τρανς άτομα, γεγονός που σημαίνει ότι τα τρανς άτομα υποεκπροσωπούνται στατιστικά.
Ο Densley λέει ότι η λανθασμένη αντίληψη πως υπάρχουν περισσότερες μαζικές επιθέσεις από τρανς άτομα μπορεί εν μέρει να αποδοθεί σε ένα γνωστικό σφάλμα που καλείται «παραμέληση του βασικού ποσοστού» - την τάση που έχουν οι άνθρωποι να αγνοούν τη γενική, στατιστική πιθανότητα ενός γεγονότος και να επικεντρώνονται υπερβολικά σε συγκεκριμένες, πρόσφατες ή εντυπωσιακές πληροφορίες.
Όταν ένας δράστης είναι τρανς, αυτό το ίδιο το γεγονός γίνεται η είδηση, ειδικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Όταν ο δράστης είναι άνδρας, η ταυτότητα φύλου σπάνια υπερτονίζεται καθώς δεν θεωρείται αξιοσημείωτη.
«Αυτό δημιουργεί μια ασυμμετρία στην κάλυψη, με τους ανθρώπους να θυμούνται όλες τις ασυνήθιστες περιπτώσεις ακριβώς επειδή είναι ασυνήθιστες».
Ο Densley, που είναι επίσης καθηγητής εγκληματολογίας στο Metro State University, εκφράζει την ανησυχία του για την «μακρά και άσχημη ιστορία» μιας ρητορικής που θέλει ολόκληρες περιθωριοποιημένες ομάδες να συνδέονται με τη μαζική βία βάσει ενός στατιστικά αμελητέου αριθμού περιπτώσεων.
«Συνέβη με τους μουσουλμάνους στις ΗΠΑ μετά την 11η Σεπτεμβρίου. Συμβαίνει με τους νεαρούς μαύρους άνδρες εδώ και δεκαετίες, και τώρα φαίνεται να συμβαίνει και με τα τρανς άτομα».
Στην πραγματικότητα το μοτίβο λέει περισσότερα για την πολιτική συγκυρία της στιγμής παρά για οποιαδήποτε πραγματική αιτιώδη σχέση.
