Μπορεί η αιματηρή καταστολή να έκαμψε το κύμα των μεγάλων διαδηλώσεων στο Ιράν, αλλά το ζήτημα της αμερικανικής επίθεσης δεν έχει κλείσει -αντιθέτως. Ο Τραμπ δήλωσε στο Νταβός ότι μια αμερικανική αρμάδα κατευθύνεται στον Περσικό Κόλπο, αλλά «μπορεί να μη τη χρησιμοποιήσουμε». Η αρμάδα αποτελείται από το αεροπλανοφόρο Λίνκολν, σκάφη κατευθυνόμενων πυραύλων, θωρηκτά και αντιτορπιλικά. Με την αποστολή της αρμάδας καθίσταται προφανές ότι το χαρτί του χτυπήματος είναι πάνω στο τραπέζι και ο Τραμπ θέλει να έχει τη δυνατότητα να το παίξει αν κάνει αυτήν την επιλογή.
Η καταστολή
Ο Τραμπ είχε δηλώσει ότι αν το ιρανικό καθεστώς δολοφονήσει διαδηλωτές, οι ΗΠΑ θα το χτυπούσαν σκληρά. Τελικά, οι ΗΠΑ δεν χτύπησαν. Η Τεχεράνη ανακοίνωσε επίσημα 3,177 νεκρούς, εκ των οποίων 2.427 χαρακτηρίζονται «μάρτυρες» (συμπεριλαμβάνονται οι άνδρες των δυνάμεων καταστολής) και 690 «τρομοκράτες/ταραξίες». Πέρα από τους χαρακτηρισμούς που στερούνται πειστικότητας (δεν γίνεται οι «μάρτυρες» να είναι 3,5 φορές περισσότεροι από τους «ταραξίες»), η επίσημη ανακοίνωση δείχνει με έμμεσο τρόπο τον ένταση και το εύρος της καταστολής. Οργανώσεις δικαιωμάτων κάνουν λόγο για πολύ περισσότερους νεκρούς.
Παρά το λουτρό αίματος, ο Τραμπ δεν χτύπησε το Ιράν. Ο ίδιος δικαιολογεί την ανακολουθία του επικαλούμενος την αναστολή των απαγχονισμών των συλληφθέντων διαδηλωτών. Υποστηρίζει μάλιστα ότι εξαιτίας της πίεσης των ΗΠΑ δεν έχουν πραγματοποιηθεί 840 απαγχονισμοί συλληφθέντων.
Το δίλημμα
Ο ισχυρισμός του Τραμπ δεν μπορεί να πείσει ακόμα και αν όντως έχουν ανασταλεί οι απαγχονισμοί κατόπιν των Αμερικανικών πιέσεων. Με τουλάχιστον 3.500 νεκρούς δεν μπορεί να λέει ότι σταμάτησε τους σκοτωμούς. Για να μη θυμίσουμε ότι ανάλογη ανθρωπιστική ευαισθησία δεν έδειξε για τη γενοκτονία στη Γάζα με τους 71.000 νεκρούς.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αυτό που συμβαίνει στο Ιράν είναι ότι ο Λευκός Οίκος καλείται να απαντήσει σε ένα περίπλοκο γεωπολιτικό δίλημμα σχετικά με μια ενδεχόμενη επιχείρηση αλλαγής καθεστώτος στο Ιράν. Θα περίμενε κανείς ότι ο Τραμπ με τον αέρα από την απαγωγή του Μαδούρο, θα προχωρούσε σε χτύπημα εναντίον της ιρανικής ηγεσίας. Ωστόσο, μέχρι τώρα έχει βαρύνει η πίεση των συντηρητικών μοναρχιών του Κόλπου που φοβούνται ότι η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος θα φέρει χάος στην περιοχή και θα απειλήσει την εθνική ασφάλειά τους.
Επιπλέον, αρκετοί αναλυτές επισημαίνουν ότι ένα αμερικανικό χτύπημα στο Ιράν, ακόμα και αν πρόκειται για τη δολοφονία του Χαμενεΐ, είναι αμφίβολο αν θα ανατρέψει το καθεστώς ή θα το καταστήσει πιο υποχωρητικό. Το Ιράν δεν είναι Βενεζουέλα και η επιτυχής καταστολή της εξέγερσης έδειξε ότι τα σώματα ασφαλείας παραμένουν πιστά στο καθεστώς.
Η στρατηγική του Ισραήλ
Τη στρατηγική της ανατροπής του καθεστώτος της Τεχεράνη υπηρετεί με επιμονή το Ισραήλ. Ειδικοί όπως ο Έρβαντ Αμπραχαμιάν, επισημαίνουν ότι ο στόχος του Ισραήλ είναι η πλήρης αποδυνάμωση του κεντρικού κράτους στο Ιράν και όχι απλώς η τοποθέτηση μιας φιλικής σε αυτό κυβέρνησης. Ο καθηγητή Διεθνών Σχέσεων στο πανεπιστήμιο Πελοποννήσου Σωτήρης Ρούσσος κάνει μια πολύ ενδιαφέρουσα επισήμανση. Οι δραματικές εξελίξεις στη Συρία δείχνουν σε ποιο βαθμό είναι αφοσιωμένο το Ισραήλ στη υπόθεση του Ιράν. Ισραηλινοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η απόφαση του Ισραήλ να μη βοηθήσει τους Κούρδους της Συρίας που δέχονται την επίθεση του ισλαμιστικού καθεστώτος αλ Σάρα, οφείλεται στην επιλογή του να μην ανοίξει άλλο μέτωπο εκτός από αυτό του Ιράν.
Αφού ο Νετανιάχου εξασφάλισε την αναγνώριση από τη Δαμασκό της ισραηλινής επικυριαρχίας στις περιοχές των Δρούζων στο Νότο, άφησε τους Κούρδους αβοήθητους (όπως άλλωστε έκαναν και οι ΗΠΑ), αποδεχόμενο επί της ουσίας τον αναβαθμισμένο ρόλο της Τουρκίας στη νέα Συρία του αλ Σάρα. Μάλιστα, πηγές της Δαμασκού είπαν στο Reuters ότι στη διάσκεψη του Παρισιού στις 6 Γενάρη, η κυβέρνηση αλ Σάρα πήρε πράσινο φως από το Ισραήλ για την επίθεση κατά των Κούρδων, κάτι όμως που διαψεύδει η Ισραηλινή πλευρά.
Σε κάθε περίπτωση, το Ισραήλ έδειξε ότι είναι διατεθειμένο να αφήσει να ενισχυθεί το καθεστώς αλ Σάρα και να αφήσει χώρο στην Τουρκία στη Συρία, προκειμένου να αφιερώσει όλες τις δυνάμεις του στο Ιράν και να πιέσει τον Τραμπ για ένα αποφασιστικό χτύπημα.
Τα ερωτήματα
Με την αμερικανική αρμάδα να φτάνει στον Περσικό Κόλπο, ο Τραμπ έχει στη διάθεσή του όλα τα χαρτιά για να επιλέξει. Θα επιχειρήσει χτύπημα για να ικανοποιήσει το Ισραήλ ή θα χρησιμοποιήσει την αρμάδα ως μοχλό πίεσης να πετύχει παραχωρήσεις; Το θολό σημείο είναι ποιες ακριβώς παραχωρήσεις ζητάει η Ουάσιγκτον από την Τεχεράνη για να μη τη χτυπήσει. Αν το ζήτημα είναι η μη ανάπτυξη πυρηνικού όπλου, αυτό είχε επιτευχθεί με τη συμφωνία του Ομπάμα την οποία ακύρωσε ο Τραμπ. Αν πάλι το αίτημα είναι η πλήρης διακοπή του ειρηνικού πυρηνικού προγράμματος και της ανάπτυξης βαλλιστικών πυραύλων, είναι απίθανο να συναινέσει η ιρανική κυβέρνηση. Να σημειωθεί ότι η ανάπτυξη των βαλλιστικών πυραύλων μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως δικαιολογία ενός αμερικανικού χτυπήματος.
