Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ αναζητά ενεργά κυβερνητικούς παράγοντες της Κούβας, οι οποίοι θα μπορούσαν να βοηθήσουν στη μεσολάβηση για μια πολιτική συμφωνία με στόχο την απομάκρυνση της κομμουνιστικής ηγεσίας του νησιού έως το τέλος του έτους, σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal.
Ανώτεροι αξιωματούχοι των ΗΠΑ δήλωσαν στη WSJ ότι, ενθαρρυμένη από την ανατροπή του Νικολάς Μαδούρο στη Βενεζουέλα, η κυβέρνηση θεωρεί πως το κομμουνιστικό καθεστώς της Κούβας είναι πιο ευάλωτο από ποτέ τις τελευταίες δεκαετίες και ενδέχεται να είναι ώριμο για πολιτικό μετασχηματισμό.
Οι αξιωματούχοι που επικαλείται το ρεπορτάζ εκτιμούν ότι η κατάρρευση του βασικού οικονομικού εταίρου της Κούβας - της Βενεζουέλας - έχει αφήσει την Αβάνα εκτεθειμένη, ασκώντας ασυνήθιστα μεγάλη πίεση στην οικονομία της.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Αν και δεν υπάρχει λεπτομερές σχέδιο για τον τερματισμό της κομμουνιστικής διακυβέρνησης, η αμερικανική στρατηγική που ακολουθείται περιλαμβάνει τον εντοπισμό πιθανών μεταρρυθμιστών εντός της κουβανικής κυβέρνησης, οι οποίοι θα μπορούσαν να είναι πρόθυμοι να διαπραγματευτούν μια μεταβίβαση εξουσίας.
Σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στις 11 Ιανουαρίου, ο Τραμπ «αποκάλυψε» αυτή την προσέγγιση, προτρέποντας τους Κουβανούς ηγέτες να επιδιώξουν μια συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Τους προτρέπω να κάνουν μια συμφωνία. ΠΡΙΝ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΑΡΓΑ», έγραφε ο Τραμπ, τόνιζοντας πως θα διακοπεί η ροή πετρελαίου και κεφαλαίων προς την Κούβα.
Η σκληρή γραμμή του Αμερικανού προέδρου ακολουθεί μια ευρύτερη ενίσχυση της οικονομικής και διπλωματικής πίεσης προς το νησί, συμπεριλαμβανομένων περιορισμών στις υπερπόντιες ιατρικές αποστολές - κρίσιμη πηγή συναλλάγματος για την Αβάνα - και απαγορεύσεων χορήγησης βίζας σε αξιωματούχους που συνδέονται με αυτά τα προγράμματα.
Τα διδάγματα από τη Βενεζουέλα διαμορφώνουν την πολιτική σκέψη
Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν στη WSJ ότι η επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου στη Βενεζουέλα - που είχε ως αποτέλεσμα τη σύλληψη του Μαδούρο - αποδεικνύει πόσο σημαντική είναι η συνεργασία με εσωτερικούς παράγοντες για την επιτυχή αλλαγή καθεστώτος.
Στην περίπτωση της Βενεζουέλας, η επιχείρηση φέρεται να υποστηρίχθηκε από πηγή εντός του στενού κύκλου του πρώην προέδρου, ενισχύοντας την πεποίθηση της κυβέρνησης ότι η αξιοποίηση της όποιας εσωτερικής διαφωνίας ή του πραγματισμού ενός προσώπου μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης πολιτικής μετάβασης.
Σε συναντήσεις με κουβανικές οργανώσεις εξόριστων και ηγέτες της κοινωνίας των πολιτών στο Μαϊάμι και την Ουάσιγκτον, Αμερικανοί αξιωματούχοι φέρεται να εστίασαν στον εντοπισμό προσώπων εντός του καθεστώτος της Αβάνας που θα μπορούσαν να «παρακολουθούν πού πάει το πράγμα», όντας πρόθυμοι να κλείσουν μια συμφωνία, αντί να προσκολλώνται στην εξουσία εν μέσω αυξανόμενης οικονομικής πίεσης.
Η πίεση αυξάνει, η αντίσταση παραμένει
Οι υπολογισμοί της κυβέρνησης Τραμπ βασίζονται σε σκληρές εκτιμήσεις για την κουβανική οικονομία, η οποία έχει υποστεί χρόνιες ελλείψεις, μπλακ άουτ και μείωση των προμηθειών πετρελαίου από τότε που το Καράκας περιόρισε τις εξαγωγές και οι αμερικανικές κυρώσεις αυστηροποιήθηκαν.
Αναλυτές και κάτοικοι έχουν προειδοποιήσει για την εμβάθυνση των δυσκολιών, εγείροντας ερωτήματα για την ανθεκτικότητα του καθεστώτος.
Οι Κουβανοί ηγέτες έχουν απορρίψει δημόσια την πίεση των ΗΠΑ. Δεκάδες χιλιάδες Κουβανοί πραγματοποίησαν πρόσφατα μαζική διαδήλωση στην Αβάνα για να καταγγείλουν τις αμερικανικές ενέργειες στη Βενεζουέλα και να διαμαρτυρηθούν για την αυστηροποίηση των κυρώσεων της Ουάσιγκτον, με τον πρόεδρο Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ να επιβεβαιώνει την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης.
Έχουν υπάρξει και διεθνείς αντιδράσεις: Στις 15 Ιανουαρίου, το Reuters μετέδωσε ότι η Ρωσία επέκρινε αυτό που χαρακτήρισε «εκβιασμό και απειλές» κατά της Κούβας, δηλώνοντας ότι τέτοιες προσεγγίσεις είναι απαράδεκτες.
Υπενθυμίζεται πως η εξουσία στην Κούβα μοιράζεται μεταξύ του 94χρονου Ραούλ Κάστρο, νεότερου αδελφού του Φιντέλ, και του 65χρονου προέδρου Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ που διαχειρίζεται την καθημερινή διακυβέρνηση.
«Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα παράδοσης, υποχώρησης ή οποιασδήποτε μορφής συνεννόησης που να βασίζεται στον εξαναγκασμό ή τον εκφοβισμό», δήλωσε πρόσφατα ο Ντίας-Κανέλ, μιλώντας με στρατιωτική στολή στο μνημόσυνο για τους Κουβανούς άνδρες ασφαλείας που σκοτώθηκαν στο Καράκας ενώ προστάτευαν τον Νικολάς Μαδούρο.
Το κουβανικό κράτος έχει αποδειχθεί διαχρονικά ικανό να καταστέλλει τη διαφωνία παρά τη γενικευμένη φτώχεια. Έχει αντιμετωπίσει μόνο δύο μεγάλα κύματα διαμαρτυρίας: στην Αβάνα το 1994 και σε ολόκληρη τη χώρα το 2021, με τη συμμετοχή δεκάδων χιλιάδων ανθρώπων. Οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εκτιμούν ότι περισσότεροι από 1.000 πολιτικοί κρατούμενοι παραμένουν υπό κράτηση.
Γιατί οι φυσικοί πόροι της Κούβας έχουν σημασία
Το νησί βρίσκεται πάνω από σημαντικά, ανεκμετάλλευτα αποθέματα νικελίου και κοβαλτίου - κρίσιμων ορυκτών απαραίτητων για μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων, αεροδιαστημικά εξαρτήματα και προηγμένα αμυντικά συστήματα - πόρων που οι Ηνωμένες Πολιτείες επιδιώκουν ολοένα και περισσότερο να κρατήσουν εκτός κινεζικών αλυσίδων εφοδιασμού.
Η Κούβα είναι ήδη ένας από τους μεγαλύτερους παραγωγούς νικελίου παγκοσμίως, όμως δεκαετίες κυρώσεων και υποεπένδυσης έχουν περιορίσει την εξόρυξη μεγάλης κλίμακας.
Επιπλέον, τα υπεράκτια ύδατά της θεωρείται ότι διαθέτουν δυναμικό πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ η γεωγραφική της θέση πάνω σε βασικές θαλάσσιες οδούς της Καραϊβικής της προσδίδει διαχρονική στρατηγική αξία.
Εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών της CIA δείχνουν επίσης ότι η Κούβα διαθέτει ευρύτερο φάσμα στρατηγικών πόρων, συμπεριλαμβανομένων σιδηρομεταλλεύματος, χρωμίου, χαλκού, άλατος, ξυλείας, πυριτίου και πετρελαίου.
