Οι χτεσινές δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ, του υπουργού Εξωτερικών Μάρκ Ρούμπιο και του υπουργού Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ σηματοδότησαν μια σημαντική αλλαγή στη ρητορεία των ΗΠΑ αναφορικά με τον πόλεμο που εξαπέλυσαν μαζί με το Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Η αμερικανική ηγεσία δεν συμπεριλαμβάνει πλέον στους στόχους του πολέμου την αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν.
4-5 εβδομάδες επιχειρήσεων
Στις πρώτες δηλώσεις του μετά το διάγγελμα του Σαββάτου, ο Ντόναλντ Τραμπ είπε ότι ο πόλεμος θα διαρκέσει 4-5 εβδομάδες, αλλά οι ΗΠΑ μπορούν να συνεχίσουν τα χτυπήματα για όσο χρειαστεί. Ο Τραμπ επανέλαβε ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτρέψουν στο Ιράν να αναπτύξει πυρηνικό όπλο. Τόνισε ακόμα ότι οι βομβαρδισμοί καταστρέφουν τόσο το απόθεμά του σε βαλλιστικούς πυραύλους όσο και τη δυνατότητά του να κατασκευάζει καινούργιους. Προσέθεσε ότι οι ΗΠΑ καταστρέφουν το ιρανικό ναυτικό. Τέλος, είπε ότι το Ιράν δεν θα μπορεί στο εξής «να χρηματοδοτεί τρομοκρατικές ομάδες» στη Μέση Ανατολή.
Οι στόχοι του πολέμου έτσι όπως τους έθεσε ο Τραμπ, ταυτίζονται με τη στρατηγική του Ισραήλ για «εξάλειψη της ιρανικής απειλής». Επί της ουσίας, φαίνεται ότι ο Νετανιάχου έχει υπαγορεύσει στον Τραμπ την πολιτική του για το Ιράν.
Η πιο μεγάλη είδηση βγήκε όμως από αυτό που δεν είπε ο Τραμπ. Και αυτό που δεν είπε ήταν ότι στόχος του πολέμου είναι η αλλαγή καθεστώτος στο Ιράν, όπως είχε κάνει στο διάγγελμα του περασμένου Σαββάτου με το οποίο ανακοίνωσε την έναρξη του πολέμου.
Το Ισραήλ θα χτύπαγε έτσι κι αλλιώς
Στις δηλώσεις του ο Μαρκ Ρούμπιο κατέστησε σαφές αυτό που υπονόησε ο Τραμπ δια της σιωπής του. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών είπε δηλαδή ότι η αλλαγή καθεστώτος δεν είναι επίσημος στόχος της πολεμικής εκστρατείας, αλλά η αμερικανική κυβέρνηση εύχεται ότι οι Ιρανοί θα ανατρέψουν το ισλαμικό καθεστώς.
Ανάλογη ήταν η τοποθέτηση του Πιτ Χέγκσεθ. Ο υπουργός Πολέμου των ΗΠΑ υποστήριξε ότι «αυτός δεν είναι ένας πόλεμος αλλαγής καθεστώτος».
Αξίζει να σημειωθεί η ακόμα ότι ο Μαρκ Ρούμπιο επιβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ ακολούθησαν την απόφαση του Ισραήλ να χτυπήσει το Ιράν. Συγκεκριμένα, ανέφερε ότι «ο Πρόεδρος πήρε μια πολύ σοφή απόφαση: γνωρίζαμε ότι θα υπήρχε ισραηλινή ενέργεια. Γνωρίζαμε ότι αυτό θα πυροδοτούσε επίθεση εναντίον αμερικανικών δυνάμεων. Και γνωρίζαμε ότι, αν δεν προχωρούσαμε σε προληπτικό πλήγμα εναντίον τους, πριν εξαπολύσουν αυτές τις επιθέσεις, θα είχαμε μεγαλύτερες απώλειες».
Βεβαίως, το επιχείρημα του Ρούμπιο θυμίζει θέατρο του παραλόγου: Ξέραμε ότι θα μας χτυπήσουν επειδή θα τους χτύπαγαν οι άλλοι, οπότε του χτυπήσαμε εμείς πρώτοι…
Αντιδημοφιλής πόλεμος
Οι στόχοι που έθεσε ο Τραμπ, του επιτρέπουν να κηρύξει κατά το δοκούν τη νικηφόρα λήξη του πολέμου. Ο στόχος της στρατιωτικής αποδυνάμωσης του Ιράν δεν είναι αντικειμενικά μετρήσιμος, αλλά συνιστά ζήτημα πολιτικής εκτίμησης. Επομένως, όταν κάποια στιγμή κρίνει ότι έφτασε το τέλος, μπορεί να το ανακοινώσει.
Το να ανοίξει (ή τουλάχιστον να δείξει ότι ανοίγει) την προοπτική εξόδου από την πολεμική κρίση εξυπηρετεί τον Τραμπ για δύο λόγους:
Πρώτον, μπορεί να καθησυχάσει τις φιλοαμερικανικές μοναρχίες του Κόλπου που βλέπουν τις οικονομίες τους να καταστρέφονται από έναν πόλεμο που δεν τον ήθελαν με κανένα τρόπο.
Δεύτερον, μπορεί να καθησυχάσει την αμερικανική κοινωνία στην οποία ο πόλεμος είναι ιδιαίτερα αντιδημοφιλής. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση του Reuters/Ipsos μόλις το 27% των Αμερικανών εγκρίνει την επίθεση στο Ιράν. Ασφαλώς η δυσαρέσκεια της αμερικανικής κοινωνίας σχετίζεται και με το γεγονός ότι ο Τραμπ εκλέχτηκε υποσχόμενος ότι οι ΗΠΑ δεν θα εμπλακούν ξανά σε πόλεμο. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Χέγκσεθ δήλωσε ότι αυτός ο πόλεμος «δεν είναι σαν του Ιράκ. Δεν είναι χωρίς τέλος».
