Ο Ντόναλντ Τραμπ δηλώνει έτοιμος για χερσαίες επιθέσεις στη Βενεζουέλα. Αιτία σύμφωνα με τις ΗΠΑ είναι διακίνηση ναρκωτικών, που ευνοεί η κυβέρνηση Μαδούρο.
Αυτό όμως σύμφωνα με τη Βενεζουέλα είναι απλά η αφορμή. Η αιτία είναι το πετρέλαιο της Βενεζουέλας.
Το υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ αρνήθηκε ότι το πετρέλαιο έπαιξε κεντρικό ρόλο στην αποστολή περισσότερων από 12 πολεμικών πλοίων και 15.000 στρατιωτών από τον αμερικανικό στρατό στην ευρύτερη περιοχή - ή ότι το πετρέλαιο βρίσκεται πίσω από τις δηλώσεις Τραμπ για επικείμενες χερσαίες επιθέσεις. Αντ' αυτού, η κυβέρνηση Τραμπ λέει ότι οι στρατιωτικές απειλές της αποτελούν μέρος της προσπάθειας των ΗΠΑ να σταματήσει τις ροές παράνομων μεταναστών και ναρκωτικών από τη Βενεζουέλα.
Όποια και αν είναι η λογική πίσω από την έκρυθμη αυτή κατάσταση στην περιοχή, εάν όντως υπάρξει αλλαγή καθεστώτος στη Βενεζουέλα, το μεγαλύτερο αποδεδειγμένο απόθεμα πετρελαίου στη Γη θα παίξει κεντρικό ρόλο στο μέλλον της χώρας.
Η Βενεζουέλα έχει περισσότερο πετρέλαιο από το Ιράκ
Η Βενεζουέλα διαθέτει μια τεράστια ποσότητα αργού πετρελαίου αξίας 303 δισεκατομμυρίων βαρελιών. Περίπου δηλαδή το ένα πέμπτο των παγκόσμιων αποθεμάτων, σύμφωνα με την Υπηρεσία Πληροφοριών Ενέργειας των ΗΠΑ. Είναι η μεγαλύτερη γνωστή μάζα αργού πετρελαίου στον πλανήτη.
Οι ΗΠΑ από την άλλη παράγουν περισσότερο πετρέλαιο από οποιαδήποτε άλλη χώρα στην ιστορία. Αλλά εξακολουθούν να χρειάζονται εισαγωγή πετρελαίου, ειδικά του είδους που παράγει η Βενεζουέλα.
Αυτό συμβαίνει επειδή οι ΗΠΑ παράγουν ελαφρύ, αργό πετρέλαιο, το οποίο είναι καλό για την παραγωγή βενζίνης, αλλά όχι για πολλά άλλα. Το βαρύ, αργό πετρέλαιο, όπως το πετρέλαιο από τη Βενεζουέλα, είναι κρίσιμο για ορισμένα προϊόντα που παράγονται στη διαδικασία διύλισης, όπως το ντίζελ, η άσφαλτος, τα καύσιμα για εργοστάσια και άλλο βαρύ εξοπλισμό. Το ντίζελ είναι σε περιορισμένη προσφορά σε όλο τον κόσμο, σε μεγάλο βαθμό κυρίως λόγω των κυρώσεων στο πετρέλαιο της Βενεζουέλας.
Ο «μαύρος χρυσός» της Βενεζουέλας
Οι περισσότεροι συνδέουν τα μεγάλα αποθέματα πετρελαίου με τη Μέση Ανατολή ή το Τέξας, αλλά η Βενεζουέλα διαθέτει μια τεράστια ποσότητα αργού πετρελαίου. Το δυναμικό της Βενεζουέλας υπερβαίνει κατά πολύ την πραγματική της παραγωγή.
Η Βενεζουέλα παράγει περίπου 1 εκατομμύριο βαρέλια πετρελαίου την ημέρα, αλλά μόνο περίπου το 0,8% της παγκόσμιας παραγωγής αργού πετρελαίου. Αυτό είναι λιγότερο από το μισό από αυτό που παρήγαγε η χώρα πριν αναλάβει τον έλεγχο της χώρας το 2013 ο Μαδούρο και λιγότερο από το 1/3 των 3,5 εκατομμυρίων βαρελιών που αντλούσε πριν αναλάβει το σοσιαλιστικό καθεστώς το 1999.
Οι διεθνείς κυρώσεις κατά της κυβέρνησης της Βενεζουέλας και μια βαθιά οικονομική κρίση συνέβαλαν στην παρακμή της πετρελαϊκής βιομηχανίας της χώρας. Το ίδιο συνέβαλε και η έλλειψη επενδύσεων και συντήρησης, σύμφωνα με την EIA. Η ενεργειακή υποδομή της Βενεζουέλας επιδεινώνεται και η ικανότητά της να παράγει πετρέλαιο έχει μειωθεί σημαντικά με την πάροδο των ετών.
Αυτό είναι ένα σημαντικό πρόβλημα, επειδή το είδος του πετρελαίου της Βενεζουέλας, το βαρύ, όξινο αργό πετρέλαιο, απαιτεί ειδικό εξοπλισμό και υψηλό επίπεδο τεχνικής ικανότητας για την παραγωγή του. Οι διεθνείς πετρελαϊκές εταιρείες έχουν την ικανότητα να το εξάγουν και να το διυλίζουν, αλλά έχουν περιοριστεί οι επιχειρηματικές τους δραστηριότητες στη χώρα.
Η κυβέρνηση των ΗΠΑ, από την άλλη, έχει επιβάλει κυρώσεις στη Βενεζουέλα από το 2005 ενώ η πρώτη κυβέρνηση Τραμπ το 2019 ουσιαστικά μπλόκαρε όλες τις εξαγωγές αργού πετρελαίου προς τις ΗΠΑ από την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία Petróleos de Venezuela. Το 2022, ο τότε πρόεδρος Τζο Μπάιντεν χορήγησε στην Chevron άδεια λειτουργίας στη Βενεζουέλα στο πλαίσιο μιας προσπάθειας μείωσης των τιμών του φυσικού αερίου. Ο Τραμπ όμως τον Μάρτιο ανακάλεσε αυτή την άδεια. Αργότερα η άδεια επανεκδόθηκε με την προϋπόθεση ότι κανένα εισόδημα δεν θα πηγαίνει στην κυβέρνηση Μαδούρο.
Γιατί οι ΗΠΑ θέλουν πετρέλαιο της Βενεζουέλας
Οι ΗΠΑ εισήγαγαν 102.000 βαρέλια την ημέρα από τη Βενεζουέλα μέχρι τον Σεπτέμβριο, σύμφωνα με την EIA. Αυτό είναι καλό για την Νο. 10 πηγή εισαγόμενου πετρελαίου στις ΗΠΑ αλλά ωχριά σε σύγκριση με τα 254.000 βαρέλια την ημέρα που εισάγονται από τη Σαουδική Αραβία και τα 4,1 εκατομμύρια από τον Καναδά.
Για δεκαετίες, η Αμερική εξαρτιόταν πολύ περισσότερο από το πετρέλαιο της Βενεζουέλας από ό,τι σήμερα. Ωστόσο, η Βενεζουέλα βρίσκεται κοντά στις ΗΠΑ και το πετρέλαιό της είναι σχετικά φθηνό. Τα περισσότερα διυλιστήρια των ΗΠΑ κατασκευάστηκαν για την επεξεργασία του βαρέος πετρελαίου της Βενεζουέλας και είναι σημαντικά πιο αποτελεσματικά όταν χρησιμοποιούν πετρέλαιο Βενεζουέλας σε σύγκριση με το αμερικανικό πετρέλαιο, σύμφωνα με τον Φιλ Φλιν, ανώτερο αναλυτή αγοράς στο Price Futures Group.
Τι θα συμβεί όμως αν ανατραπεί ο Μαδούρο
Το «άνοιγμα» του πετρελαίου της Βενεζουέλας στον κόσμο θα μπορούσε να ωφελήσει τις ΗΠΑ και τους συμμάχους τους και, ενδεχομένως, την οικονομία της Βενεζουέλας.
Οι περιορισμοί και ο αποδεκατισμός της ενεργειακής βιομηχανίας της χώρας, υποδηλώνουν ότι θα μπορούσε να γίνει ένας πολύ μεγαλύτερος προμηθευτής πετρελαίου. Αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει ευκαιρίες για τις δυτικές πετρελαϊκές εταιρείες και θα μπορούσε επίσης να χρησιμεύσει ως νέα πηγή παραγωγής. Παράληλα, είναι πολύ πιθανό να μπορούσε επίσης να διατηρήσει υπό έλεγχο τις ευρύτερες τιμές, αν και οι χαμηλότερες τιμές θα μπορούσαν να αποθαρρύνουν ορισμένες αμερικανικές εταιρείες από την παραγωγή πετρελαίου.
«Εάν είχαμε μια νόμιμη κυβέρνηση στη Βενεζουέλα για να διαχειρίζεται τα πράγματα, αυτό θα άνοιγε τον κόσμο σε περισσότερη προσφορά, μειώνοντας τον κίνδυνο απότομων αυξήσεων τιμών και ελλείψεων», δήλωσε ο Φλιν. «Θα ήταν κάτι τεράστιο αν μπορούσαμε να αναζωογονήσουμε την αγορά πετρελαίου της Βενεζουέλας».
Ακόμα και αν η διεθνής πρόσβαση αποκατασταθεί πλήρως αύριο, θα μπορούσαν να χρειαστούν χρόνια και απίστευτα έξοδα για να επαναφέρουμε πλήρως την παραγωγή πετρελαίου της Βενεζουέλας σε λειτουργία: Η PDVSA λέει ότι οι αγωγοί της δεν έχουν ανανεωθεί εδώ και 50 χρόνια και το κόστος για την ανανέωση αυτή της υποδομής, ώστε να επιστρέψει στα μέγιστα επίπεδα παραγωγής, θα κοστίσει 58 δισεκατομμύρια δολάρια.
Αν μια κυβέρνηση πιο φιλική προς τη Δύση αναλάμβανε την εξουσία στη Βενεζουέλα, αυτό το τεράστιο κόστος ίσως άξιζε να πληρωθεί, όχι μόνο για τα κέρδη των εταιρειών πετρελαίου και διυλιστηρίων, αλλά και για τη γεωπολιτική.
Η σχέση Ρωσίας - Βενεζουέλας
Για παράδειγμα, το ρωσικό πετρέλαιο είναι παρόμοιο με αυτό της Βενεζουέλας, γι' αυτό και η Ινδία και η Κίνα παραμένουν τόσο εξαρτημένες από αυτό παρά τις διεθνείς κυρώσεις που επιβάλλονται για να περιορίσουν την ικανότητα της χώρας να χρηματοδοτήσει τον πόλεμό της στην Ουκρανία. Η προσθήκη δυναμικότητας στην παραγωγή της Βενεζουέλας θα μπορούσε να προσφέρει μια εναλλακτική λύση στο ρωσικό πετρέλαιο, αποδυναμώνοντας την οικονομία της Ρωσίας, άρα και την ικανότητά της να διεξάγει πόλεμο στην Ουκρανία.
Οι κυρώσεις έχουν επίσης καταφέρει σημαντικό πλήγμα στην οικονομία της Βενεζουέλας: η PDVSA αντιπροσωπεύει τη μεγαλύτερη πηγή εσόδων για την κυβέρνηση Μαδούρο. Η επαναφορά της εταιρείας στην προηγούμενη δυναμική της θα μπορούσε να αποφέρει σημαντικά μερίσματα στη Βενεζουέλα.
«Είναι πραγματικά μια θλιβερή ιστορία και δείχνει πώς ένα τέτοιο καθεστώς μπορεί να βλάψει τον λαό της Βενεζουέλας», δήλωσε ο Φλιν. «Μπορούν να την κάνουν ξανά σπουδαία, αλλά πρέπει να ξεφορτωθούν τον Μαδούρο» επιμένει ο αναλυτής.
Γι' αυτό ορισμένοι εικάζουν ότι το πετρέλαιο μπορεί να παίζει ρόλο στην απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να ασκήσει πίεση στον Μαδούρο. Αυτό το Σαββατοκύριακο, ο Μαδούρο έστειλε επιστολή στον γενικό γραμματέα του ΟΠΕΚ, ισχυριζόμενος ότι η κυβέρνηση Τραμπ θέλει να καταλάβει τα αποθέματα πετρελαίου της χώρας του.
Την ίδια άποψη έχιε και ο πρόεδρος της Κολομβίας. «Το πετρέλαιο βρίσκεται στην καρδιά του ζητήματος», δήλωσε ο πρόεδρος της Κολομβίας Γκουστάβο Πέτρο σε αποκλειστική συνέντευξη στο CNN. «Άρα, πρόκειται για διαπραγμάτευση για το πετρέλαιο. Πιστεύω ότι αυτή είναι η λογική του Τραμπ».
Με πληροφορίες του CNN
