Έκθεση του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας επιβεβαιώνει για πρώτη φορά ότι η Τεχεράνη έχει αποθηκεύσει ουράνιο εμπλουτισμένο έως 20% και 60% σε συγκρότημα τούνελ στο Ισφαχάν, την ώρα που ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί με στρατιωτική επέμβαση το Ιράν.
Αυτή η έκθεση, όπως και οι προηγούμενες του Οργανισμού, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί από την Ουάσινγκτον προκειμένου να υποστηρίξει το επιχείρημα πως η Τεχεράνη δεν είναι διαφανής σχετικά με τις πυρηνικές δραστηριότητές της, υπογραμμίζει το Reuters.
Η εμπιστευτική έκθεση του ΔΟΑΕ ήρθε στη δημοσιότητα μία ημέρα μετά τον τρίτο γύρο των διαπραγματεύσεων μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, που δεν κατέληξαν σε συμφωνία και ενώ ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, που έχει τον ρόλο διαμεσολαβητή, σπεύδει στις ΗΠΑ προκειμένου να πείσει τον Λευκό Οίκο να δείξει αυτοσυγκράτηση.
Στο μεταξύ, οι ΗΠΑ εξουσιοδότησαν αποχώρηση του μη απαραίτητου προσωπικού της πρεσβείας τους στο Ισραήλ. Παράλληλα, πολλές χώρες έχουν εκδώσει οδηγίες προς τους πολίτες τους τόσο για το Ισραήλ, όσο και για το Ιράν, καθώς αυξάνονται οι φόβοι για στρατιωτική επέμβαση.
Σε δηλώσεις που έκανε το απόγευμα της Παρασκευής, ο Ντόναλντ Τραμπ, όταν ρωτήθηκε για το ενδεχόμενο «χτυπήματος» απάντησε: «Δεν θέλω, αλλά κάποιες φορές πρέπει». «Το Ιράν δεν μπορεί να έχει πυρηνικά όπλα», επανέλαβε. «Δεν είμαι ευχαριστημένος με τη συμπεριφορά του Ιράν, αλλά θα υπάρξουν περισσότερες συνομιλίες», συμπλήρωσε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Η έκθεση του ΔΟΑΕ για τα πυρηνικά του Ιράν
Στην εμπιστευτική έκθεση- που έστειλε στα μέλη του ενόψει της συνεδρίασης του συμβουλίου του την επόμενη εβδομάδα- ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας καλεί το Ιράν να του επιτρέψει να επιθεωρήσει όλες τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του, αναδεικνύοντας το Ισφαχάν ως χώρο ενδιαφέροντος, εξαιτίας του νέου εργοστασίου εμπλουτισμού και του ουρανίου που είναι κοντά σε βαθμίδα για την κατασκευή βόμβας, που έχει αποθηκευτεί εκεί.
Μετά τον βομβαρδισμό πυρηνικών εγκαταστάσεων του Ιράν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ τον περασμένο Ιούνιο, η Τεχεράνη αρνείται να δείξει τι απέγινε το εμπλουτισμένο ουράνιο, ή να επιτρέψει στους επιθεωρητές του ΔΟΑΕ την πρόσβαση στους χώρους όπου έχει γίνει ο εμπλουτισμός.
«Ενώ ο Οργανισμός αναγνώρισε πως οι στρατιωτικές επιθέσεις στις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν δημιούργησαν μια άνευ προηγουμένου κατάσταση, είναι κρίσιμο να διεξάγει δραστηριότητες επαλήθευσης στο Ιράν, χωρίς περαιτέρω καθυστέρηση», αναφέρει η έκθεση σύμφωνα με το Reuters.
Η διενέργεια επιθεωρήσεων είναι «επείγουσα και απαραίτητη», υπογραμμίζει ο Οργανισμός. Ο ΔΟΑΕ εκτιμά πως το Ιράν είχε 440,9 κιλά ουρανίου εμπλουτισμένου έως και 60% πριν από τις περσινές επιθέσεις, αρκετό- αν εμπλουτιστεί περαιτέρω- για 10 πυρηνικά όπλα, σύμφωνα με το κριτήριο του Οργανισμού. Ο ΔΟΑΕ και η Δύση πιστεύουν ότι το μεγαλύτερο μέρος αυτού του αποθέματος παραμένει άθικτο. Η Ουάσινγκτον ζητά από την Τεχεράνη να το παραδώσει.
Η έκθεση περιλαμβάνει νέες λεπτομέρειες για τη δραστηριότητα στο Ισφαχάν, όπου διπλωμάτες έχουν αναφέρει ότι είναι αποθηκευμένο το σε μεγαλύτερο ποσοστό εμπλουτισμένο ουράνιο του Ιράν, σε ένα συγκρότημα τούνελ που φαίνεται να μην καταστράφηκε τον Ιούνιο.
Για πρώτη φορά, η έκθεση επιβεβαιώνει ότι υλικό εμπλουτισμένο έως 20% και 60% είχε αποθηκευτεί στο Ισφαχάν. Σε δορυφορικές εικόνες ο Οργανισμός έχει παρατηρήσει «τακτική δραστηριότητα οχημάτων γύρω από την είσοδο του συγκροτήματος των τούνελ στο Ισφαχάν, όπου αποθηκεύτηκε ουράνιο εμπλουτισμένο έως 20% και 60%».
Εκτιμάται ότι οι επιθέσεις κατέστρεψαν ή προκάλεσαν σοβαρές ζημιές στις τρεις εγκαταστάσεις εμπλουτισμού ουρανίου που ήταν γνωστό ότι λειτουργούσαν τότε. Λίγο προτού εξαπολύσει την επίθεσή του το Ισραήλ, το Ιράν ανέφερε ότι κατασκεύαζε τέταρτο εργοστάσιο εμπλουτισμού στο Ισφαχάν, παρότι ο ΔΟΑΕ ακόμα δεν γνωρίζει την ακριβή τοποθεσία του ή αν λειτουργεί, επισημαίνεται στην έκθεση.
«Είναι γεγονός αυξανόμενης ανησυχίας ότι το Ιράν δεν έχει παράσχει ποτέ στον Οργανισμό πρόσβαση στην τέταρτη δηλωμένη εγκατάσταση εμπλουτισμού ουρανίου», υπογραμμίζεται.
Εσπευσμένα στην Ουάσινγκτον ο ΥΠΕΞ του Ομάν
Μετά τον τρίτο γύρο των έμμεσων διαπραγματεύσεων, που έγινε στη Γενεύη την Πέμπτη, τόσο το Ομάν- που έχει ρόλο διαμεσολαβητή- όσο και το Ιράν έκαναν λόγο για πρόοδο, ενώ νέες συνομιλίες θα γίνουν σύντομα. Μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει κάποιο σχόλιο από την Ουάσινγκτον.
Όμως, λίγο προτού ολοκληρωθούν οι συνομιλίες το βράδυ της Πέμπτης, η ιρανική κρατική τηλεόραση μετέδωσε πως η Τεχεράνη είναι αποφασισμένη να συνεχίσει τον εμπλουτισμό του ουρανίου, ότι απέρριψε τις προτάσεις για μεταφορά του αποθέματος στο εξωτερικό και επιδιώκει την άρση των διεθνών κυρώσεων. Ένα σημάδι πως η Τεχεράνη δεν είναι έτοιμη να ικανοποιήσει τις απαιτήσεις του Τραμπ.
Στο μεταξύ, ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαΐντι- βασικός διαμεσολαβητής στις διαπραγματεύσεις των ΗΠΑ με το Ιράν- ταξίδεψε στην Ουάσινγκτον σε μία κατά τα φαινόμενα προσπάθεια της τελευταίας στιγμής να πειστεί η κυβέρνηση Τραμπ να δείξει αυτοσυγκράτηση. Ο Αλμπουσαΐντι αναμένεται να ενημερώσει τον Βανς και να υποστηρίξει πως έχει γίνει αρκετή πρόοδος στις συνομιλίες.
Ο εσπευσμένος χαρακτήρας της επίσκεψης, λίγες ώρες μετά τον τρίτο γύρο των διαπραγματεύσεων, δείχνει ότι πιστεύει πως πρέπει να ενεργήσει γρήγορα, προκειμένου να αντιμετωπίσει όσους τάσσονται υπέρ της στρατιωτικής επέμβασης.
Ο Βανς φέρεται να είναι το υψηλόβαθμο μέλος της κυβέρνησης που είναι περισσότερο αντίθετο σε μια στρατιωτική επέμβαση και ο Αλμπουσαΐντι θα προσπαθήσει να τον πείσει ότι μια γρήγορη στρατιωτική επίθεση δεν θα αλλάξει τη βασική διαπραγματευτική θέση της Τεχεράνης, σύμφωνα με τον Guardian.
Ο Αμερικανός αντιπρόεδρος δήλωσε στην Washington Post χθες ότι παραμένει υπό εξέταση το ενδεχόμενο επιθέσεων, αλλά «δεν υπάρχει περίπτωση» να εμπλακούν οι ΗΠΑ σε παρατεταμένο πόλεμο. «Πιστεύω πως όλοι προτιμούμε τη διπλωματική λύση. Αλλά εξαρτάται πραγματικά από το τι θα κάνουν και τι θα πούνε οι Ιρανοί», δήλωσε ο Βανς.
Με εντολή Τραμπ οι ΗΠΑ έχουν συγκεντρώσει στη Μέση Ανατολή τις περισσότερες στρατιωτικές δυνάμεις της χώρας μετά την εισβολή στο Ιράκ το 2003. Αυτές περιλαμβάνουν δύο αεροπλανοφόρα, πολλά άλλα πολεμικά πλοία και μαχητικά αεροσκάφη.
Αποχώρηση προσωπικού από την αμερικανική πρεσβεία στο Ισραήλ
Η αμερικανική πρεσβεία στο Ισραήλ ενημέρωσε το μη απαραίτητο προσωπικό και τις οικογένειές τους ότι μπορούν να εγκαταλείψουν τη χώρα, για λόγους ασφαλείας. Πριν από λίγες ημέρες, η Ουάσινγκτον απομάκρυνε το μη αναγκαίο προσωπικό από την πρεσβεία των ΗΠΑ στη Βηρυτό, για προληπτικούς λόγους.
Ο Αμερικανός πρεσβευτής στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι, έστειλε email στο προσωπικό της πρεσβείας, στο οποίο ανέφερε πως όσοι θέλουν να φύγουν «θα πρέπει να το κάνουν σήμερα».
«Εστιάστε να εξασφαλίσετε αεροπορικό εισιτήριο προς οποιονδήποτε προορισμό από τον οποίο μπορείτε στη συνέχεια να συνεχίσετε το ταξίδι σας προς την Ουάσινγκτον, αλλά η πρώτη προτεραιότητα είναι να φύγετε γρήγορα από τη χώρα», ανέφερε ο Χάκαμπι, σύμφωνα με τους New York Times, ενώ σημείωνε πως «δεν υπάρχει λόγος πανικού».
Πάντως, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανακοίνωσε ότι ο Μάρκο Ρούμπιο θα επισκεφθεί το Ισραήλ τη Δευτέρα, όπου αναμένεται να συναντηθεί με τον Μπενιαμίν Νετανιάχου.
Σε επιφυλακή πολλές χώρες, οδηγίες προς τους πολίτες τους
Λόγω της εντεινόμενης ανησυχίας για την κατάσταση στη Μέση Ανατολή, πολλές χώρες εξέδωσαν οδηγίες προς τους πολίτες τους. Το υπουργείο Εξωτερικών συνιστά στους Έλληνες πολίτες «την αποφυγή επισκέψεων, εκτός των απολύτως απαραίτητων», στο Ισραήλ, τα Παλαιστινιακά εδάφη και το Ιράν.
Η Βρετανία απέσυρε προσωρινά το προσωπικό από την πρεσβεία της στην Τεχεράνη. Το Foreign Office ανέφερε πως πρόκειται για «προληπτικό μέτρο» και επεσήμανε ότι η πρεσβεία συνεχίζει να λειτουργεί εξ αποστάσεως. Λίγες ώρες αργότερα, το Λονδίνο μετέφερε προσωρινά μέρος του διπλωματικού προσωπικού και τους συγγενείς τους από το Τελ Αβίβ σε άλλο σημείο εντός Ισραήλ, για προληπτικούς λόγους. Η βρετανική πρεσβεία στο Τελ Αβίβ συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά, ανέφερε το Foreign Office, αλλά συμβούλευσε τους πολίτες της χώρας να μην κάνουν ταξίδια στο Ισραήλ και τα Παλαιστινιακά εδάφη, αν δεν είναι απαραίτητο.
Αρκετές άλλες χώρες, ανάμεσά τους η Κίνα, η Ινδία και ο Καναδάς έχουν καλέσει τους πολίτες τους να φύγουν το ταχύτερο δυνατό από το Ιράν, λόγω πιθανών εχθροπραξιών. Επίσης, η Γαλλία επανέλαβε την οδηγία προς τους πολίτες της να μην ταξιδεύουν στο Ισραήλ και τη Δυτική Όχθη, λόγω της κατάστασης στο Ιράν. Εξάλλου, κάλεσε όσους βρίσκονται ήδη στο Ισραήλ να είναι σε επαγρύπνηση, να αποφεύγουν τις συγκεντρώσεις και να γνωρίζουν πού βρίσκονται τα κοντινότερα καταφύγια.
Η Πολωνία επίσης κάλεσε τους πολίτες της να εγκαταλείψουν αμέσως το Ιράν, το Ισραήλ και τον Λίβανο. «Η κατάσταση ασφαλείας στη Μέση Ανατολή είναι ασταθής. Ο κίνδυνος κλιμάκωσης είναι υψηλός! Ο εναέριος χώρος για την κυκλοφορία πολιτικών αεροσκαφών ενδέχεται να κλείσει. Η επιστροφή αεροπορικώς ενδέχεται να είναι αδύνατη ή να παρεμποδιστεί σημαντικά», τόνισε σε αναρτήσεις το πολωνικό υπουργείο Εξωτερικών. Και η Ιταλία κάλεσε τους πολίτες της να εγκαταλείψουν το Ιράν και συνέστησε μέγιστη προσοχή σε όσους βρίσκονται στη Μέση Ανατολή. Επίσης, αποθαρρύνονται έντονα τα ταξίδια στον Λίβανο και το Ιράκ.
Άνοιξαν καταφύγια σε πόλη του Ισραήλ
Την ίδια ώρα, ο δήμος της Μπερ Σεβά στο νότιο Ισραήλ αποφάσισε σήμερα, Παρασκευή, να ανοίξει τα δημόσια καταφύγια της πόλης για προληπτικούς λόγους, παρότι οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας τονίζουν ότι δεν έχουν αλλάξει οι οδηγίες της Διοίκησης Εσωτερικού Μετώπου, σύμφωνα με την τοπική ιστοσελίδα Hadshot 24/7. Ο δήμαρχος της Μπερ Σεβά, Ρούβικ Ντανίλοβιτς, πήρε αυτή την απόφαση εν μέσω εκτιμήσεων για πιθανή κλιμάκωση από το Ιράν.
Ο εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού, Έφι Ντεφρίν, δήλωσε ότι «γνωρίζει την αίσθηση αβεβαιότητας και έντασης» που υπάρχει στους πολίτες, λόγω των περιφερειακών εξελίξεων, αλλά, υπογράμμισε πως οι ένοπλες δυνάμεις της χώρας είναι «σε επιφυλακή και έτοιμοι να σας υπερασπιστούν». «Δεν υπάρχει αλλαγή στις οδηγίες», τόνισε και πρόσθεσε ότι αν συμβεί κάτι τέτοιο, οι πολίτες θα ενημερωθούν από τις αρμόδιες πηγές.
