Σε κοινή ανακοίνωσή τους - που δημοσιοποιήθηκε από τον Λευκό Οίκο - Ουάσινγκτον και Κίεβο διεμήνυσαν ότι μια ενδεχόμενη συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με τη Ρωσία «πρέπει να σέβεται απόλυτα την εθνική κυριαρχία» του Κιέβου, μετά τις συνομιλίες που διεξήγαγαν κατά τη διάρκεια της ημέρας αμερικανοί, ουκρανοί και ευρωπαίοι αξιωματούχοι στη Γενεύη.
Η αμερικανική προεδρία εξήρε τις συνομιλίες στην Ελβετία, παρόντος του επικεφαλής της διπλωματίας των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο, κάνοντας λόγο για «σημαντικό βήμα μπροστά» προς την επίλυση της σύγκρουσης η οποία μαίνεται από τον Φεβρουάριο του 2022.
Ο ίδιος ο Ρούμπιο διαβεβαίωσε μετά τις συνομιλίες ότι αισθάνεται «πολύ αισιόδοξος» για την πιθανότητα σύναψης συμφωνίας «πολύ γρήγορα».
Οι συνομιλίες στη Γενεύη, που επισήμως ολοκληρώθηκαν χθες βράδυ, διεξήχθησαν με βάση σχέδιο 28 σημείων του αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για να λάβει τέλος η ένοπλη σύρραξη των τελευταίων σχεδόν τεσσάρων χρόνων.
«Οι συνομιλίες ήταν πολύ παραγωγικές, επικεντρωμένες και με σεβασμό, υπογραμμίζοντας την κοινή δέσμευση για την επίτευξη δίκαιης και διαρκούς ειρήνης», αναφέρει το κείμενο που δημοσιοποιήθηκε από την αμερικανική προεδρία και χαρακτηρίζεται «κοινή» δήλωση με την ουκρανική αντιπροσωπεία στη Γενεύη.
Τα μέρη «επαναβεβαιώνουν ότι οποιαδήποτε μελλοντική συμφωνία θα πρέπει να σέβεται πλήρως την εθνική κυριαρχία της Ουκρανίας», συνεχίζει το κείμενο, διευκρινίζοντας ότι η Ουάσιγκτον και το Κίεβο «συνέταξαν νέα εκδοχή» του «πλαισίου (συμφωνίας) ειρήνης», «επικαιροποιημένη» και «επεξεργασμένη».
Ο ουκρανός διαπραγματευτής Αντρίι Γέρμακ, δεξί χέρι του ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έκανε επίσης λόγο στη Γενεύη για «πολύ καλή πρόοδο» στις συνομιλίες, ενώ ο ίδιος ο ουκρανός πρόεδρος είπε πως η νέα εκδοχή πλέον αντανακλά «την πλειονότητα των προτεραιοτήτων-κλειδιών» του Κιέβου.
Υπενθυμίζεται πως ο Τραμπ είχε δώσει προθεσμία ως την 27η Νοεμβρίου στον Ζελένσκι για να απαντήσει, προτού πει προχθές Σάββατο ότι το σχέδιο δεν ήταν η «τελευταία προσφορά» του.
Η αρχική εκδοχή του εγγράφου συνάντησε αντίσταση στο Κίεβο και από πλευράς ευρωπαίων συμμάχων του, που πήγαν χθες στη Γενεύη για να αποτρέψουν εξαναγκασμό της Ουκρανίας να συνθηκολογήσει, σημειώνει το Γαλλικό Πρακτορείο.
Τι προβλέπει το αμερικανικό προσχέδιο για την Ουκρανία
Όπως διαβάζουμε στο BBC, οι συνομιλίες της Γενεύης είχαν ως βάση το αμερικανικό σχέδιο, που περιλαμβάνει την απόσυρση των ουκρανικών στρατευμάτων από το Ντονέτσκ καθώς και τη γειτονική περιοχή Λουγκάνσκ, επιπλέον της νότιας χερσονήσου της Κριμαίας που προσαρτήθηκε από τη Ρωσία το 2014.
Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης το πάγωμα των συνόρων σε Χερσώνα και Ζαπορίζια κατά μήκος των σημερινών γραμμών μάχης, αλλά και τον περιορισμό του ουκρανικού στρατού στους 600.000 άνδρες – από περίπου 880.000 σήμερα.
Το σχέδιο περιλαμβάνει καίρια ένα δεσμευτικό όρο ότι η Ουκρανία δεν θα επιδιώξει την ένταξή της στο ΝΑΤΟ. Αντί γι’ αυτό, το Κίεβο θα λάβει «αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας», για τις οποίες δεν έχουν δοθεί λεπτομέρειες.
Το έγγραφο αναφέρει ότι «αναμένεται» πως η Ρωσία δεν θα εισβάλει στους γείτονές της και ότι το ΝΑΤΟ δεν θα επεκταθεί περαιτέρω.
Το σχέδιο προτείνει επίσης ότι η Ρωσία θα «επανενταχθεί στην παγκόσμια οικονομία», μέσω της άρσης των κυρώσεων και με πρόσκληση προς τη Ρωσία να επανενταχθεί στην ομάδα των επτά ισχυρότερων χωρών του κόσμου - καθιστώντας την εκ νέου G8.
Σημειώνεται πως η Ρωσία ελέγχει σήμερα περίπου το 20% του ουκρανικού εδάφους και τα στρατεύματά της σημειώνουν αργές προελάσεις κατά μήκος της εκτεταμένης γραμμής του μετώπου, παρά τις αναφερόμενες βαριές απώλειες.
Οι ευρωπαϊκές «διορθώσεις»
Σε μια προσπάθεια να διαμορφώσει ενεργό ρόλο στις διεθνείς διαπραγματεύσεις για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, η Ευρώπη - και συγκεκριμένα η Βρετανία, η Γαλλία και τη Γερμανία - κατέθεσαν στην Γενεύη μια αναλυτική αντιπρόταση στο προσχέδιο των Ηνωμένων Πολιτειών.
Η ευρωπαϊκή πλευρά επιδιώκει να διασφαλίσει όχι μόνο την κυριαρχία και την ασφάλεια της Ουκρανίας, αλλά και τη στρατηγική αυτονομία της ίδιας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις διαπραγματεύσεις, σε μια περίοδο όπου η γεωπολιτική ισορροπία παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.
Στο πλαίσιο αυτό, σύμφωνα με τον Guardian, αφού αιφνιδιάστηκαν από την πρωτοβουλία της Ουάσινγκτον, οι Ευρωπαίοι σύμμαχοι της Ουκρανίας δημοσίευσαν την Κυριακή το δικό τους σχέδιο, το οποίο προβλέπει πως οι όποιες εδαφικές παραχωρήσεις θα πραγματοποιηθούν μετά τη συμφωνία για κατάπαυση του πυρός και θα ξεκινήσουν από τη γραμμή επαφής – δηλαδή την υφιστάμενη γραμμή του μετώπου.
Τα δύο μέρη θα συμφωνήσουν σχετικά με το πώς θα επιτηρείται οποιαδήποτε ανακωχή «υπό την εποπτεία των ΗΠΑ», ενώ σε αντίθεση με το κείμενο του Λευκού Οίκου, η ευρωπαϊκή εναλλακτική δεν ζητά από το Κίεβο να αποσυρθεί από πόλεις που ελέγχει στο ανατολική Ντονμπάς, ούτε αποκλείει την ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ - αλλά επισημαίνει ότι δεν υπάρχει συναίνεση σχετικά με την ένταξή της.
Υπάρχουν επιπλέον προτάσεις που τραβούν την προσοχή: Περιλαμβάνουν την παράδοση από τη Ρωσία του κατεχόμενου πυρηνικού σταθμού της Ζαπορίζια στον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας, ο οποίος θα μοιράσει την ηλεκτροπαραγωγή 50-50 μεταξύ Μόσχας και Κιέβου. Αλλά και τον περιορισμό του ουκρανικού στρατού σε 800.000 στρατιώτες, 200.000 περισσότερους από όσους προβλέπει το αμερικανικό σχέδιο.
Τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία θα χρησιμοποιηθούν επίσης για την ανοικοδόμηση της Ουκρανίας, αντί να δοθούν εν μέρει σε Αμερικανούς επενδυτές.
Αν η Μόσχα αποδείξει έμπρακτα τον σεβασμό της μια «βιώσιμη ειρήνη», οι κυρώσεις που επιβλήθηκαν από το 2014 θα μειωθούν σταδιακά και η Ρωσία θα επιστρέψειθ στην ομάδα των G8.
