Οι επενδυτές σταθμίζουν τον κίνδυνο διαταραχών στις ενεργειακές προμήθειες και στην εφοδιαστική αλυσίδα μετά τα πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν, με κάποιους να βλέπουν ένα βραχυπρόθεσμο σοκ που θα διαρκέσει λίγες εβδομάδες και άλλους μια κρίση με διάρκεια.
Οι βασικοί χρηματιστηριακοί δείκτες στην Ασία κινήθηκαν πτωτικά τη Δευτέρα, με τον δείκτη Hang Seng στο Χονγκ Κονγκ να σημειώνει απώλειες άνω του 2,5% και τον Topix στο Τόκιο να υποχωρεί σχεδόν 2%. Τα προθεσμιακά συμβόλαια της Wall Street έδειχναν επίσης πτωτικό άνοιγμα για τη συνεδρίαση της Δευτέρας, με τα futures του S&P 500 να καταγράφουν απώλειες κοντά στο 1%.
Τα τελευταία χρόνια, η Wall Street έχει σε μεγάλο βαθμό αγνοήσει τις γεωπολιτικές αναταράξεις, καθώς οι συγκρούσεις είχαν περιορισμένο αντίκτυπο στα κέρδη των μεγάλων εισηγμένων εταιρειών. Ακόμη και οι δύο πιο πρόσφατες στρατιωτικές παρεμβάσεις των ΗΠΑ —η σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας, Νικολάς Μαδούρο, τον Ιανουάριο και οι βομβαρδισμοί ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων τον περασμένο Ιούνιο— είχαν αμελητέα επίδραση στις αγορές.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ωστόσο, η νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή έρχεται σε μια πιο εύθραυστη συγκυρία για τις αγορές, οδηγώντας τους επενδυτές σε αναζήτηση ασφαλών καταφυγίων. Η κυριαρχία των τεχνολογικών μετοχών έχει εξασθενήσει φέτος, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, με τις βιομηχανικές και ενεργειακές εταιρείες να αναδεικνύονται σε νέους μοχλούς της αγοράς. Σύμφωνα με αναλυτές, αυτή η μετατόπιση έχει καταστήσει τις αγορές πιο ευάλωτες στο σοκ που προκαλεί η σύγκρουση με το Ιράν.
Ο χρυσός ενισχύθηκε έντονα, με τις τιμές να ξεπερνούν τα 5.330 δολάρια ανά ουγγιά, καταγράφοντας άνοδο άνω του 12% σε διάστημα ενός μήνα. Παράλληλα, στην Ασία καταγράφηκε κύμα «αγορών έκτακτης ανάγκης» του δολαρίου, εξέλιξη που οδήγησε σε υποχώρηση περιφερειακών νομισμάτων, όπως το ιαπωνικό γεν, έναντι του αμερικανικού νομίσματος.
Η πιο άμεση επίδραση αναμένεται στην αγορά πετρελαίου, καθώς η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ —ζωτικής σημασίας δίαυλο για τις εξαγωγές πετρελαίου από τη Μέση Ανατολή— έχει περιοριστεί. Οι διεθνείς τιμές του αργού ξεπέρασαν προσωρινά τα 80 δολάρια το βαρέλι με την επανέναρξη των συναλλαγών την Κυριακή, πριν υποχωρήσουν. Τη Δευτέρα, το πετρέλαιο διαπραγματεύεται κοντά στα 76 δολάρια το βαρέλι, παραμένοντας πάντως περίπου 7% υψηλότερα σε σχέση με μία εβδομάδα νωρίτερα.
Οι χώρες του ΟΠΕΚ+ έχουν δηλώσει ότι σκοπεύουν να αυξήσουν την παραγωγή τους, προκειμένου να αντισταθμίσουν τυχόν απώλειες στην προσφορά λόγω του πολέμου. Αν και οι βραχυπρόθεσμες διακυμάνσεις στις τιμές του πετρελαίου δύσκολα θα επηρεάσουν σημαντικά τους ισολογισμούς των εταιρειών ή την αμερικανική οικονομία, μια παρατεταμένη αναστάτωση θα μπορούσε να πλήξει κλάδους με υψηλή εξάρτηση από το πετρέλαιο, όπως οι αερομεταφορές.
Παρότι η άνοδος των τιμών του πετρελαίου είναι συνήθως πληθωριστική και μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερα επιτόκια, το νέο σοκ ενδέχεται να αυξήσει τους κινδύνους για την παγκόσμια οικονομία και να ενισχύσει τις προσδοκίες για μελλοντικές μειώσεις επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες.
Τον τελευταίο χρόνο, οι επενδυτές έχουν ανταμειφθεί από τη στρατηγική του λεγόμενου «αγόρασε στη βουτιά», καθώς οι αγορές ανέκαμπταν γρήγορα μετά από πτώσεις. Ωστόσο, η σύγκρουση με το Ιράν ενδέχεται να εγκαινιάσει μια περίοδο παρατεταμένης αβεβαιότητας, καθώς η προοπτική αποκλιμάκωσης δεν είναι τόσο ξεκάθαρη όσο μετά τα πλήγματα του Ιουνίου 2025.
Προς το παρόν, πάντως, οι επενδυτές εμφανίζονται συγκρατημένα ψύχραιμοι, εκτιμώντας ότι πρόκειται για ένα βραχυπρόθεσμο σοκ που θα διαρκέσει λίγες εβδομάδες. Δεν λείπουν και εκείνοι που θεωρούν πως στο σημερινό κλείσιμο της Wall Street οι μετοχές μπορεί να κλείνουν ανοδικά και το πετρέλαιο να υποχωρήσει.
