Για ακόμη μια φορά χθες Πέμπτη η κυβέρνηση των ΗΠΑ άσκησε βέτο στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, αποτρέποντας την υιοθέτηση κειμένου το οποίο αξίωνε κατάπαυση του πυρός και ανθρωπιστική πρόσβαση στη Λωρίδα της Γάζας.
Είναι «ζοφερή στιγμή» για το ΣΑ, έκρινε ο πρεσβευτής του Πακιστάν Ασίμ Ιφτιχάρ Άχμαντ. «Ο κόσμος βλέπει. Τα κλάματα των παιδιών θα έπρεπε να μας ραγίζουν την καρδιά, η αγωνία των μανάδων να συνταράσσει τη συνείδησή μας», συμπλήρωσε υποσχόμενος πως θα «συνεχίσουμε να δρούμε, να μιλάμε».
«Σας ζητούμε συγγνώμη που αυτό το Συμβούλιο δεν μπόρεσε να σώσει τα παιδιά σας», πέταξε ο πρεσβευτής της Αλγερίας Αμάρ Μπενζαμά, απευθυνόμενος στον πληθυσμό της Γάζας. «Σας ζητούμε συγγνώμη που ο κόσμος μιλά για δικαιώματα, αλλά αρνείται τα δικά σας, των Παλαιστινίων».
Τα περισσότερα μέλη του ΣΑ δεν κρύβουν πλέον την απόγνωσή τους, την εκφράζουν ολοένα πιο συχνά, μπροστά στην αδυναμία να ασκηθεί πίεση στο Ισραήλ για να τερματιστεί το μαρτύριο των αμάχων στη Λωρίδα της Γάζας.
Τα δέκα εκλεγμένα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας άρχισαν συνομιλίες για το απορριφθέν σχέδιο στα τέλη Αυγούστου, αντιδρώντας στην επίσημη κήρυξη από τον ΟΗΕ κατάστασης λιμού στον παλαιστινιακό θύλακα που έχει υποστεί τεράστιες καταστροφές στον πόλεμο.
Η πρώτη εκδοχή του κειμένου απαιτούσε κυρίως την άμεση άρση όλων των εμποδίων για την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας.
Όμως, σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, η Γαλλία, η Βρετανία και η Ρωσία εξέφρασαν τις αμφιβολίες τους για το κατά πόσον θα βοηθούσε απόφαση επικεντρωμένη αποκλειστικά σε ανθρωπιστικά ζητήματα ενός οργάνου, που είναι προορισμένο να υπερασπίζει την ειρήνη και την ασφάλεια σε διεθνές επίπεδο.
Το σχέδιο το οποίο απορρίφθηκε χθες (14 ψήφοι υπέρ, μια κατά) αξίωνε να τερματιστούν οι περιορισμοί στην είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας, καθώς επίσης και «άμεση, άνευ όρων και μόνιμη κατάπαυση του πυρός στη Γάζα», όπως και την άνευ όρων απελευθέρωση των ομήρων.
«Μια γενιά ολόκληρη διατρέχει κίνδυνο να χαθεί» και το Ισραήλ βλέπει συνθηκολόγηση
Η Ουάσιγκτον είχε ήδη απορρίψει επανειλημμένα παρόμοια σχέδια απόφασης, πιο πρόσφατα τον Ιούνιο, όταν οι ΗΠΑ άσκησαν για πολλοστή φορά το βέτο που διαθέτουν για να προστατεύσουν τον πιο στενό σύμμαχό τους στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, το Ισραήλ.
Το σχέδιο απόφασης «δεν αναγνωρίζει την πραγματικότητα επί του πεδίου, το γεγονός ότι υπήρξε σημαντική αύξηση της ροής ανθρωπιστικής βοήθειας», επιχειρηματολόγησε η αμερικανίδα διπλωμάτισσα Μόργκαν Όρταγκους.
Εξάλλου δεν συμπεριλάμβανε «καταδίκη της Χαμάς», εξεμάνη από την πλευρά του ο πρεσβευτής του Ισραήλ, ο Ντάνι Ντάνον. «Αυτό δεν είναι διπλωματία, είναι συνθηκολόγηση», συμπλήρωσε.
Πιο αναλυτικά, η Σύμβουλος της Μόνιμης Αντιπροσωπείας των ΗΠΑ στον ΟΗΕ, δήλωσε ότι η αμερικανική αντίθεση «δεν αποτελεί έκπληξη», τονίζοντας ότι το ψήφισμα «αποτυγχάνει να καταδικάσει τη Χαμάς ή να αναγνωρίσει το δικαίωμα του Ισραήλ στην αυτοάμυνα και εσφαλμένα νομιμοποιεί τα ψευδή αφηγήματα που ευνοούν τη Χαμάς, τα οποία δυστυχώς βρήκαν απήχηση στο Συμβούλιο».
«Τα μέλη του Συμβουλίου αγνόησαν την σαφή δήλωση των Ηνωμένων Πολιτειών ότι το Ψήφισμα αυτό ήταν απαράδεκτο. Αντί αυτού, το Συμβούλιο επέλεξε μια θεατρική ενέργεια - σχεδιασμένη για να προκαλέσει βέτο - που δίνει χρόνο στους τρομοκράτες της Χαμάς και όσους τους χρηματοδοτούν και τους υποστηρίζουν και τους δίνει μια σανίδα σωτηρίας», σημείωσε.
Ο Ισραηλινός πρέσβης πρόσθεσε ότι όποιος ενδιαφέρεται πραγματικά για το μέλλον της Γάζας πρέπει να εργαστεί για την απομάκρυνση της Χαμάς. «Όσο οι όμηροι κρατούνται από αυτήν τη βάναυση τρομοκρατική οργάνωση, δεν υπάρχει και δεν θα υπάρξει κατάπαυση του πυρός. Το Ισραήλ θα συνεχίσει να ασκεί στρατιωτική πίεση μέχρι να επιστρέψουν όλοι οι όμηροι».
Για ποιο λόγο τα υπόλοιπα κράτη μέλη αποδύθηκαν στο νέο εγχείρημα, παρότι φαινόταν καταδικασμένο στο ίδιο αποτέλεσμα;
Για να σταλεί «μήνυμα ότι το Συμβούλιο Ασφαλείας δεν γυρίζει την πλάτη στους άμαχους που πεθαίνουν από πείνα, ούτε στους ομήρους, κι απαιτεί κατάπαυση του πυρός», είπε η πρεσβεύτρια της Δανίας Κριστίνα Μάρκους Λάσεν πριν από την ψηφοφορία.
«Μια γενιά ολόκληρη διατρέχει κίνδυνο να χαθεί, όχι μόνο εξαιτίας του πολέμου, αλλά και της πείνας και της απελπισίας (...) Είναι η καταστροφική ανθρωπιστική κατάσταση, η ανθρωπιστική και ανθρώπινη αποτυχία, αυτή που μας ανάγκασε να δράσουμε», εξήγησε.
Η στάση της Ελλάδας
Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ πρέσβης Άγη Μπαλτά υπογράμμισε ότι η ψηφοφορία διεξάγεται «στην πιο κρίσιμη συγκυρία, υπό την πίεση της εξαιρετικά δεινής ανθρωπιστικής κατάστασης του παλαιστινιακού πληθυσμού στη Γάζα».
Όπως είπε, «η κατάσταση στη Γάζα επιδεινώνεται ώρα με την ώρα, με χιλιάδες να αναγκάζονται ξανά να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους εν μέσω συνεχιζόμενων εχθροπραξιών». Τόνισε ότι «τρόφιμα, νερό, ηλεκτρικό ρεύμα και φάρμακα παραμένουν σπάνια» και προειδοποίησε πως «η πείνα και ο υποσιτισμός, ειδικά μεταξύ των παιδιών, έχουν φθάσει σε ανησυχητικά επίπεδα».
Παράλληλα, υπενθύμισε ότι «δεν ξεχνούμε τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου. Δεν ξεχνούμε τους ομήρους που συνεχίζουν να υποφέρουν στα χέρια της Χαμάς». Η «άμεση και χωρίς προϋποθέσεις απελευθέρωσή τους είναι επιτακτική», ενώ η εκεχειρία, που «είναι πιο αναγκαία από ποτέ», παραμένει άπιαστη.
Κλείνοντας τόνισε ότι «αυτή η πρωτοφανής κατάσταση μας αναγκάζει να υψώσουμε από κοινού τη φωνή μας», επαναλαμβάνοντας ότι «η διπλωματία παραμένει το πιο αποτελεσματικό εργαλείο ακόμη και στις πιο δύσκολες συνθήκες».
Κάλεσε επίσης όλα τα μέρη «να επιστρέψουν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων το συντομότερο δυνατόν» και να καθοδηγηθούν από το διεθνές και ανθρωπιστικό δίκαιο, ώστε «να αποφευχθεί μια ανθρωπιστική καταστροφή».
