Παρά τη μαζική στρατιωτική επιχείρηση του Ισραήλ, μία από τις μεγαλύτερες της τελευταίας δεκαετίας, οι βασικές υποδομές του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος φαίνεται να έχουν μείνει σχεδόν αλώβητες. Οι εφημερίδες New York Times και Washington Post υπογραμμίζουν ότι, παρά την ένταση και τον συντονισμό των επιθέσεων, ο πυρήνας του ιρανικού προγράμματος εμπλουτισμού ουρανίου παραμένει λειτουργικός.
Η επιχείρηση, με την ονομασία «Operation Rising Lion», βασίστηκε σε πολυετή σχεδιασμό και εξαπολύθηκε αιφνιδιαστικά με τη συμμετοχή δεκάδων μαχητικών F-35, drones και μονάδων της Μοσάντ. Στόχος ήταν περισσότεροι από 100 ιρανικοί στρατιωτικοί και επιστημονικοί στόχοι, μεταξύ αυτών εγκαταστάσεις των Φρουρών της Επανάστασης και κέντρα πυρηνικών ερευνών.
Σύμφωνα με ιρανικές πηγές, οι νεκροί ξεπερνούν τους 78, περιλαμβάνοντας ανώτατους αξιωματικούς και εξέχοντες επιστήμονες, όπως τον πυρηνικό φυσικό Φερεϊντούν Αμπάσι. Ως αντίποινα, το Ιράν εκτόξευσε πάνω από 150 βαλλιστικούς πυραύλους και 100 drones κατά του Ισραήλ, προκαλώντας περιορισμένες υλικές ζημιές, αλλά οξύνοντας την ένταση.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Παρά τα σοβαρά πλήγματα σε ανθρώπινο δυναμικό και υποστηρικτικές εγκαταστάσεις, οι υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις σε Νατάνζ και Φορντό, θαμμένες έως και 80 μέτρα κάτω από τη γη, δεν φαίνεται να υπέστησαν σημαντικές ζημιές. Οι κυριότερες απώλειες εντοπίζονται σε επιφανειακές υποδομές και βοηθητικά εργαστήρια.
Η επιλογή του Ιράν να προστατεύσει τις στρατηγικές του εγκαταστάσεις υπόγεια φαίνεται να αποδείχθηκε κρίσιμη, καθώς διατήρησε ανέπαφη την τεχνολογική του ικανότητα για συνέχιση του εμπλουτισμού ουρανίου.
Αν και το Ισραήλ παρουσιάζει την επιχείρηση ως «επιτυχημένο προληπτικό πλήγμα», διπλωματικοί αναλυτές εκτιμούν πως ενδέχεται να οδηγήσει σε αντίθετα αποτελέσματα: να σπρώξει την Τεχεράνη σε ακόμη πιο επιθετική πυρηνική πρόοδο, να καταργήσει κάθε ενδεχόμενο διαλόγου και να πυροδοτήσει νέες εστίες αποσταθεροποίησης στην ευρύτερη περιοχή.
Οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν αυξανόμενη διπλωματική πίεση, καθώς οι συνομιλίες με το Ιράν παραμένουν «παγωμένες», ενώ κράτη του Κόλπου εκφράζουν έντονη ανησυχία για το ενδεχόμενο ευρείας ανάφλεξης.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν το Ιράν θα επιλέξει να επιταχύνει το πυρηνικό του πρόγραμμα ως απάντηση ή αν θα ακολουθήσει άλλες μορφές αντίδρασης. Όπως και να έχει, η υπόγεια φύση των εγκαταστάσεων και η αποκεντρωμένη τεχνογνωσία της Τεχεράνης καθιστούν εξαιρετικά δύσκολη οποιαδήποτε απόπειρα οριστικής εξουδετέρωσης του προγράμματος.
Το συμπέρασμα είναι ότι, παρά τις σοβαρές απώλειες και τη στρατιωτική ένταση, το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν παραμένει ενεργό, διατηρώντας μια γεωπολιτική ισορροπία ιδιαίτερα εύθραυστη και απρόβλεπτη.
