Από την άλλη, για την ελληνοκυπριακή και την ελληνική πλευρά αυτή είναι μια θλιβερή επέτειος. Η εισβολή δεν ήταν μόνο μια ιστορικής κλίμακας στρατιωτική ήττα που οδήγησε στον ακρωτηριασμό της Κυπριακής Δημοκρατίας και την προσφυγοποίηση χιλιάδων ανθρώπων. Ήταν μια ήττα για την οποία φέρει βαρύτατη ευθύνη η τότε ελληνική ηγεσία και οι ομοϊδεάτες της στην Κύπρο. Το πάτημα για την τουρκική απόβαση δόθηκε από το χουντικό πραξικόπημα εναντίον του Μακάριου. Ήταν οι «εθνικόφρονες» που έφεραν την εθνική καταστροφή.
Η πραγματικότητα της διχοτόμησης
Ένας διακεκριμένος Κύπριος δημοσιογράφος είπε στο Dnews ότι «η φιέστα θα μας απασχολήσει το Σάββατο και την Κυριακή όλα θα επανέλθουν στην κανονικότητά». Στην τόσο ιδιαίτερη κυπριακή κανονικότητα. Αυτόν τον μισό αιώνα η διχοτόμηση είναι η πραγματικότητα για το νησί. Μια χώρα έτσι κι αλλιώς πολύ μικρή, γίνεται ακόμα μικρότερη λόγω της διαίρεσής της. Πενήντα χρόνια μετά, τα τουρκικά στρατεύματα παραμένουν στο νησί και κανένας από όσους ξεριζώθηκαν το ’74 δεν έχει επιστρέψει στο σπίτι του.
Η διχοτόμηση είναι όμως η μία πλευρά της κυπριακής κανονικότητας. Η άλλη είναι το υψηλό υλικό βιοτικό επίπεδο χάρη στο τουρισμό και τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, η ένταξη στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η καθημερινότητα που κυλάει ομαλά ή τουλάχιστον δίνει αυτήν την αίσθηση σε έναν εξωτερικό παρατηρητή.
Οι διαπραγματεύσεις
Τις τελευταίες μέρες σημειώνεται μια νέα κινητικότητα στο Κυπριακό. Το 2017 στο Κραν Μοντανά Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι έφτασαν ένα βήμα πριν τη λύση, αλλά τελικά οι συνομιλίες ναυάγησαν. Μετά το ναυάγιο του Κραν Μοντανά είχαμε νέες εντάσεις με τις έρευνες για τους υδρογονάνθρακες στην κυπριακή ΑΟΖ. Έρευνες που τελικά δεν ανταποκρίθηκαν στις (υπερβολικές) προσδοκίες ου είχαν καλλιεργηθεί.
Τώρα φαίνεται ότι είναι πιθανή μια επανέναρξη των συνομιλίων στο ανώτερο επίπεδο, με αφετηρία μια πενταμερή διάσκεψη στη Νέα Υόρκη. Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτιέρες πιέζει πολύ προς αυτήν την κατεύθυνση. Βεβαίως, μιλάμε για «πιθανότητα» επανέναρξης των διαπραγματεύσεων. Ακόμα και αν οι διαπραγματεύσεις αρχίσουν κάποια στιγμή, είναι πολύ μεγάλη η απόσταση που πρέπει να καλυφθεί μέχρι την επιτυχή κατάληξή τους.
Η μη λύση
Πενήντα χρόνια μετά τον Αττίλα, απέναντι σε κάθε προσπάθεια εξεύρεσης λύσης στο Κυπριακό βρίσκεται αντιμέτωπη η λογική της μη λύσης. Είναι πολύ ισχυρή η άποψη πια (αν και συνήθως δεν διατυπώνεται δημόσια) ότι το σημερινό status quo παρά τα προφανή προβλήματά του, παρέχει ένα μίνιμουμ σταθερότητας και ασφάλειας το οποίο ενδέχεται να απειληθεί σε μια διζωνική δικοινοτική ομοσπονδία. Ασφαλώς η οικονομική ευημερία παίζει σημαντικό ρόλο στην απροθυμία να αναληφθεί το όποιο ρίσκο μιας λύσης. Επιπλέον, δεδομένου ότι η εθνική πλειοδοσία είναι πάντοτε εκλογικά επωφελής, το πολιτικό κόστος αποτελεί ανασταλτικό παράγοντα στην αποδοχή του συμβιβασμού που συνεπάγεται η λύση.
Ωστόσο, το κύμα αστάθειας που σαρώνει την ευρύτερη περιοχή μας από την Ουκρανία έως την Γάζα, θα έπρεπε να προβληματίσει τους οπαδούς της μη λύσης. Μια Κύπρος διαιρεμένη και με ξένα στρατεύματα στο έδαφός της είναι μια χώρα μειωμένης κυριαρχίας, εκ της φύσεως της ασταθής, και αδύναμη να ανταπεξέλθει στους κλυδωνισμούς του διεθνούς συστήματος -το είδαμε άλλωστε με τις πρόσφατες απειλές της Χεζμπολά. Επιπλέον, η διχοτόμηση μιας τόσο μικρής χώρας εμποδίζει τους κατοίκους της να αξιοποιήσουν πλήρως τις δυνατότητές τους. Η διχοτόμηση χαμηλώνει τον πήχη για τους Κυπρίους σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο. Περιορίζει τους ορίζοντες της ζωής τους.
Με πιο απλά λόγια, η μη λύση δεν είναι λύση.
