Η απάντηση είναι πως... ναι μπορεί. Αυτό για το οποίο υπάρχουν ορισμένες αμφιβολίες, ωστόσο, είναι το αν θα μπορέσει να ψηφίσει τον εαυτό του.
Ας τα πάρουμε όμως από την αρχή. Ο Ντόναλντ Τραμπ κρίθηκε το απόγευμα της Πέμπτης ένοχος για συνωμοσία που είχε στόχο να εξαγοράσει τη σιωπή της Στόρμι Ντάνιελς, λίγες μέρες πριν τις εκλογές του 2016.
Όπως αποδείχτηκε, κάλυπτε τα ίχνη του σε επαγγελματικά αρχεία, με αποτέλεσμα να γίνει ο πρώτος πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ που καταδικάστηκε σε βαθμό κακουργήματος τη στιγμή μάλιστα που διεκδικεί μια δεύτερη θητεία. Η ομόφωνη ετυμηγορία για το «hush money» ήρθε λίγο μετά τις 17:00, μετά από σχεδόν δύο ημέρες συζήτησης από τους επτά άνδρες και τις πέντε γυναίκες που συγκροτούν το σώμα των ενόρκων και έγινε δεκτή από τον Τράμπ με... αμηχανία.
Σύμφωνα με όσα δήλωσε ο εισαγγελέας, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ «παραποίησε επανειλημμένως και με δόλο επιχειρηματικά αρχεία στη Νέα Υόρκη, με σκοπό να αποκρύψει επιζήμιες πληροφορίες από το εκλογικό κοινό κατά τις προεδρικές εκλογές του 2016».
«Το Μανχάταν φιλοξενεί τη σημαντικότερη επιχειρηματική αγορά στη χώρα. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε σε επιχειρήσεις της Νέας Υόρκης να χειραγωγούν τα αρχεία τους για να καλύψουν εγκληματικές συμπεριφορές […] Έχουμε την ευθύνη να διασφαλίσουμε ότι όλοι είναι ίσοι ενώπιον του νόμου», τόνισε επισημαίνοντας - μεταξύ άλλων πως «ο Τραμπ ενορχήστρωσε το σχέδιο "εξαγοράς της σιωπής" μέσω μιας σειράς πληρωμών, τις οποίες στη συνέχεια απέκρυψε με ψευδείς επιχειρηματικές καταχωρήσεις τους επόμενους μήνες».
Μπορεί ένας καταδικασμένος πρώην πρόεδρος να διεκδικήσει δεύτερη θητεία;
Όπως διαβάζουμε στο CNN, το αμερικανικό Σύνταγμα ορίζει μόνο τρεις απαιτήσεις για τους υποψήφιους προέδρους. Πρέπει να είναι γεννημένοι Αμερικανοί πολίτες, τουλάχιστον 35 ετών και κάτοικοι των ΗΠΑ για τουλάχιστον 14 χρόνια.
Ο Τραμπ πληροί και τις τρεις αυτές... βασικές προϋποθέσεις. Υπάρχει, ωστόσο, ένα ακόμη κριτήριο που ορίζεται στην 14η τροπολογία, βάσει του οποίου κάποιος που έχει ορκιστεί να υπηρετεί τη χώρα και στη συνέχεια συμμετάσχει σε εξέγερση δεν μπορεί πλέον να αναλάβει αξίωμα στις ΗΠΑ.
Το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ, όμως, αποφάνθηκε νωρίτερα φέτος ότι το Κογκρέσο θα πρέπει να ψηφίσει ειδικό νόμο που να επικαλείται αυτή την απαγόρευση - κάτι που δεν προβλέπεται να συμβεί σύντομα.
Ο δικαστής Juan Merchan όρισε πως οι ποινές του Τραμπ θα ανακοινωθούν στις 11 Ιουλίου, δηλαδή τέσσερις μόλις ημέρες πριν από την έναρξη του Εθνικού Συνεδρίου των Ρεπουμπλικάνων που έχει προγραμματιστεί να πραγματοποιηθεί στο Μιλγουόκι.
Είναι τεχνικά δυνατό, αν και μάλλον απίθανο για έναν καταδικασμένο με λευκό ποινικό μητρώο, ο Τραμπ να καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης.
Σύμφωνα με τον νομικό αναλυτή του CNN, Elie Honig, οι περισσότερες καταδίκες για κακούργημα κατηγορίας Ε - το λιγότερο σοβαρό είδος κακουργήματος στη Νέα Υόρκη - οδηγούν σε ποινές χωρίς φυλάκιση - συχνά σε συνδυασμό με αναστολή, πρόστιμα και κοινωνική εργασία.
Ως πρώην πρόεδρος, παράλληλα, Τραμπ απολαμβάνει ισόβια προστασία από τη Μυστική Υπηρεσία και θα συνεχίσει να έχει προστασία όπου κι αν βρίσκεται, σύμφωνα με τον Άντονι Γκουλιέλμι, επικεφαλής επικοινωνίας της Μυστικής Υπηρεσίας.
Στις ΗΠΑ τέλος υπάρχει προηγούμενο σε προεδρικές εκστρατείες - έστω και ανεπιτυχείς - που οργανώνονται από κελιά φυλακών.
Ο Γιουτζήν Ντεμπς - ηγέτης των Σοσιαλιστών - είχε διεξάγει την προεδρική του εκστρατεία το 1920 από την ομοσπονδιακή φυλακή της Ατλάντα, όπου εξέτιε ποινή κάθειρξης 10 ετών για εξέγερση, καθώς καλούσε τους Αμερικανούς να αντιταχθούν στην επιστράτευση στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο.
Το Ανώτατο Δικαστήριο, σε εκείνη την υπόθεση, είχε επικυρώσει την καταδίκη του, υποστηρίζοντας ότι καταδικάστηκε όχι επειδή αντιτάχθηκε στη στράτευση αλλά επειδή ενθάρρυνε τους ανθρώπους να μη συμμορφωθούν με αυτήν.
Θα μπορέσει ο Τραμπ να ψηφίσει Τραμπ;
Το πιο δύσκολο ερώτημα, σύμφωνα με το CNN, είναι το αν θα μπορέσει ο Τραμπ να ψηφίσει... τον εαυτό του.
Το δικαίωμα του Τραμπ να ψηφίσει στη Φλόριντα στις εκλογές του Νοεμβρίου θα εξαρτηθεί από το αν θα καταδικαστεί σε ποινή φυλάκισης και αν θα έχει ολοκληρώσει την έκτιση αυτής της ποινής φυλάκισης μέχρι τη διεξαγωγή των εκλογών.
Κάθε πολιτεία θεσπίζει τους δικούς της κανόνες. Το Βερμόντ και το Μέιν επιτρέπουν στους καταδικασμένους να ψηφίζουν από τη φυλακή. Σε πολλές πολιτείες πάλι το δικαίωμα ψήφου απολαμβάνουν μόνο όσοι καταδικαστούν σε ποινές με αναστολή.
Σημειώνεται πως ο Τραμπ είναι πλέον κάτοικος Φλόριντα - και οι ψηφοφόροι της Φλόριντα, το 2018, υποστήριξαν με συντριπτική πλειοψηφία σε δημοψήφισμα την επαναφορά του δικαιώματος ψήφου σε καταδικασμένους εγκληματίες. Όμως οι Ρεπουμπλικάνοι νομοθέτες που ελέγχουν την κυβέρνηση της πολιτείας καθυστέρησαν αρχικά και στη συνέχεια προχώρησαν με επιφύλαξη στην επαναφοράς του δικαιώματος ψήφου, απαιτώντας οι καταδικασμένοι να πληρώνουν όλα τα πρόστιμα και τα τέλη που σχετίζονται με την ποινή τους.
