Μετά από δύο μήνες, η κρίση στη Μέση Ανατολή είναι έτοιμη να διαταράξει σοβαρά την παγκόσμια οικονομία καθώς και την περιφερειακή σταθερότητα, εξαιτίας των επιθέσεων των Χούτι, μια επαναστατική σιιτική ομάδα στην Υεμένη, και την επιτυχή προσπάθειά τους να διακόψουν τη ναυσιπλοΐα μέσω της Ερυθράς Θάλασσας.
Οι επιθέσεις
Ενώ οι επιθέσεις των Χούτι κατά της εμπορικής ναυτιλίας ξεκίνησαν στις 19 Νοεμβρίου, κλιμακώθηκαν την περασμένη εβδομάδα, με τους αντάρτες της Υεμένης να εκτοξεύουν βαλλιστικούς πυραύλους κατά πλοίων σε πολλά διερχόμενα πλοία και να πλήττουν ένα (η πρώτη φορά που ένα τέτοιο όπλο χρησιμοποιείται με επιτυχία).
Καθώς κανένα από τα πλοία δεν είχε προορισμό το Ισραήλ ή δεν ανήκε σε ισραηλινές εταιρείες, οι επιθέσεις σηματοδότησαν ότι οι Χούτι εντείνουν τις προσπάθειές τους να ασκήσουν πίεση στο τοπικό εμπόριο ως μέσο για να αναγκάσουν το Ισραήλ να αναστείλει την εκστρατεία του στη Γάζα.
Οι ναυτιλιακές εταιρείες πήραν το μήνυμα
Πέντε από τις μεγαλύτερες ναυτιλιακές εταιρείες ανακοίνωσαν ότι θα ανακατευθύνουν τα πλοία μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων τους μακριά από το στενό Bab al Mandab, τη στρατηγική υδάτινη οδό από την οποία πρέπει να περάσουν τα πλοία στο δρόμο τους προς τη διώρυγα του Σουέζ και η οποία διακινεί πάνω από το 10% του παγκόσμιου εμπορίου.
Η κυκλοφορία μέσω της Ερυθράς Θάλασσας μειώθηκε κατά 35%
Το εμπόριο δεν έχει μπλοκαριστεί εντελώς, αφού τα περισσότερα πλοία μπορούν να επιλέξουν τη μακρύτερη αλλά ασφαλέστερη διαδρομή γύρω από την Αφρική, αλλά οι Χούτι αύξησαν το κόστος της ναυτιλίας παγκοσμίως, επιβάλλοντας πρόσθετο κόστος στο εμπόριο σε μια εποχή που τα προβλήματα στη Διώρυγα του Παναμά έχουν ήδη κάνει τη ναυτιλία πιο περίπλοκη και οι κεντρικές τράπεζες ανησυχούν για μια νέα πληθωριστική έξαρση.
Εάν ο «αποκλεισμός» των Χούτι συνεχιστεί, το κόστος για τους καταναλωτές και ο αντίκτυπος στα τοπικά κράτη θα είναι σημαντικός.
Εάν η Ερυθρά Θάλασσα κλείσει μακροπρόθεσμα, η Ευρώπη και τα κράτη της Μεσογείου θα υποστούν το μεγαλύτερο βάρος της ζημίας
Ορισμένες χώρες της Βόρειας Αφρικής, όπως η Τυνησία και η Αλγερία, είναι επίσης ιδιαίτερα ευάλωτες, καθώς πραγματοποιούν το μεγαλύτερο μέρος του ασιατικού εμπορίου τους μέσω της διώρυγας του Σουέζ.
Το Ισραήλ, ο κύριος στόχος των Χούτι, έχει ήδη υποστεί ζημιές καθώς έχει δει την κυκλοφορία μέσω του νότιου λιμανιού του, του Εϊλάτ, να σταματά, αν και το σχετικά μικρό μέγεθος του λιμανιού έχει καταστήσει τις συνολικές επιπτώσεις αρκετά διαχειρίσιμες.
Ο μεγάλος... χαμένος
Ο μεγάλος χαμένος μιας κλειστής Ερυθράς Θάλασσας είναι η Αίγυπτος, η οποία εξαρτάται από τα τέλη διέλευσης μέσω της διώρυγας του Σουέζ για το ένα τέταρτο των συναλλαγματικών της εσόδων.
Ο πρόεδρος της Αιγύπτου, Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, ο οποίος βρίσκεται ήδη υπό πίεση λόγω της ανθρωπιστικής κατάστασης στη Γάζα και της θνησιγενούς οικονομίας του, μπορεί να αντιμετωπίσει μεγάλη οικονομική πίεση εάν η κυκλοφορία μέσω της διώρυγας επιβραδυνθεί.
Μια μακροχρόνια διακοπή της κυκλοφορίας μέσω της Ερυθράς Θάλασσας θα επηρεάσει τις τιμές της ενέργειας, ιδίως για τους καταναλωτές στην Ευρώπη
Περίπου το ένα πέμπτο της διακίνησης μέσω της διώρυγας του Σουέζ είναι πετρέλαιο, είτε με πλοία είτε μέσω του αγωγού Sumed μέσω της Αιγύπτου, με τον συνολικό όγκο του αργού πετρελαίου και των διυλισμένων προϊόντων που μεταφέρονται με κάθε τρόπο να ανέρχεται σε σχεδόν 9 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως (bpd), περίπου το 12% του συνολικού θαλάσσιου εμπορίου.
Μια πλήρης διακοπή των μεταφορών πετρελαίου μέσω της διώρυγας θα αποτελούσε σημαντική διαταραχή και θα αύξανε πιθανώς τις τιμές του αργού πετρελαίου το 2024.
Ενώ οι Χούτι θέλουν να επιδείξουν τις ικανότητές τους και να ενισχύσουν το περιφερειακό τους κύρος, όπως και ο προστάτης τους, το Ιράν, οι Χούτι θέλουν να πιέσουν το Ισραήλ να τερματίσει την επίθεσή του στη Γάζα και είναι πιθανό να συνεχίσουν τις επιθέσεις τους μέχρι να πραγματοποιηθεί αυτός ο στόχος.
Ένας τρόπος για να γίνει αυτό είναι να αυξηθεί η διεθνής πίεση στο Ισραήλ, με την Ερυθρά Θάλασσα να λειτουργεί ως μοχλός πίεσης, και είναι πολύ πιθανό οι Χούτι να συνεχίσουν τις επιθέσεις τους όσο το Ισραήλ παραμένει σε πόλεμο.
Μπορεί να αποδειχθεί δύσκολο να αποτρέψει κανείς τους Χούτι με στρατιωτική βία
Σε αντίθεση με τη Χεζμπολάχ, μια ομάδα που υποστηρίζεται από το Ιράν και αντιμετωπίζει άμεσο πόλεμο με το Ισραήλ, οι Χούτι δεν απειλούνται άμεσα, έχοντας πλέον φτάσει στα πρόθυρα της νίκης στον δεκαετή πόλεμό τους με τη Σαουδική Αραβία.
Αυτό είναι που καθιστά την κατάσταση αυτή δύσκολη τόσο για τις ΗΠΑ όσο και για τη διεθνή κοινότητα.
Εγκλωβισμένοι σε ορεινά οχυρά και εφοδιασμένοι με κεφάλαια, οι Χούθι είναι σε μεγάλο βαθμό εξοπλισμένοι με όπλα που προμηθεύει το Ιράν, συμπεριλαμβανομένων ακριβών μη επανδρωμένων αεροσκαφών και αντιπλοϊκών πυραύλων κρουζ και βαλλιστικών πυραύλων ικανών να πλήξουν ένα κινούμενο πλοίο σε απόσταση εκατοντάδων χιλιομέτρων.
Όλα αυτά υπεισέρχονται στον αμερικανικό τρόπο σκέψης, ο οποίος επί του παρόντος επικεντρώνεται στην αύξηση της διεθνούς ναυτικής παρουσίας γύρω από την Υεμένη, ώστε να αποτρέψει ή να αναχαιτίσει νέες επιθέσεις των Χούτι.
Οι αεροπορικές επιδρομές των ΗΠΑ, κατά τα πρότυπα των χτυπημάτων "αυτοάμυνας" που πραγματοποιήθηκαν στο Ιράκ και τη Συρία, δεν θα πλησίαζαν ούτε κατά διάνοια το είδος της ζημίας που υπέστη η ομάδα κατά τη διάρκεια του πολέμου της με το Ριάντ.
Μια διαρκής αεροπορική εκστρατεία θα υποβάθμιζε την ικανότητα των Χούτι, αλλά αυτό θα πήγαινε ενάντια στον άλλο βασικό στόχο των ΗΠΑ -την αποτροπή της κλιμάκωσης της περιφερειακής κρίσης σε σημείο που να εμπλακεί άμεσα το Ιράν.
Παρ' όλα αυτά, η κυβέρνηση Μπάιντεν θα αισθάνεται όλο και μεγαλύτερη πίεση να αναλάβει δράση όσο συνεχίζονται αυτές οι επιθέσεις και τα αποδιοργανωτικά αποτελέσματά τους.
Η συμμαχία των «10»
Τέλος, ο υπουργός Άμυνας των ΗΠΑ ανακοίνωσε χθες Δευτέρα, κατά την επίσκεψή του στο Τελ Αβίβ, τον σχηματισμό στην Ερυθρά Θάλασσα συμμαχίας 10 χωρών για την αντιμετώπιση των επανειλημμένων επιθέσεων των σιιτών ανταρτών Χούτι της Υεμένης εναντίον πλοίων που κατ’ αυτούς «συνδέονται» με το Ισραήλ.
Πέραν των ΗΠΑ, ο Λόιντ Όστιν διευκρίνισε, σύμφωνα με ανακοίνωση Τύπου που δημοσιοποίησαν οι υπηρεσίες του στο Πεντάγωνο, πως στη συμμαχία αυτή συμμετέχουν η Γαλλία, το Ηνωμένο Βασίλειο, το Μπαχρέιν, ο Καναδάς, η Ιταλία, η Ολλανδία, η Νορβηγία, η Ισπανία και οι Σεϊχέλες.
