Η εφημερίδα Birgün, στην έκδοσή της στο Διαδίκτυο, αναφέρει στον τίτλο της ότι «η Αγία Σοφία, που μετατράπηκε σε τέμενος, καταρρέει.
Πλάνα από θραύσματα σκυροδέματος που πέφτουν» και μεταδίδει βίντεο από κάμερα ασφαλείας, που κατεγράφη τον Σεπτέμβριο του 2022, στο οποίο φαίνονται θραύσματα που αποκόπηκαν από τον τρούλο να πέφτουν, με συνέπεια να προκληθεί αναταραχή στους επισκέπτες που βρίσκονταν εντός του μνημείου εκείνη την ώρα.
{https://www.youtube.com/watch?v=LleiXZ-Vcws}
Αρμόδιοι που επικαλείται η εφημερίδα υποστήριξαν ότι «τα κομμάτια πέφτουν από την οροφή λόγω της υγρασίας που δημιουργείται από το πλήθος, αλλά δεν λαμβάνονται προφυλάξεις».
Σχολιάζοντας το οπτικό υλικό ο πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου του Συνδέσμου Ιστορίας της Τέχνης (Sanat Tarihi Derneği STD), Σερίφ Γιασάρ, τόνισε ότι «αν η Αγία Σοφία δεν αποκατασταθεί, θα καταρρεύσει με τον πρώτο σεισμό.
Όταν η Αγία Σοφία ήταν μουσείο, δηλαδή πριν μετατραπεί σε τέμενος, υπήρχε ένα επιστημονικό συμβούλιο. Στην τελευταία συνεδρίασή του πριν καταργηθεί, το συμβούλιο αποφάνθηκε ότι «η Αγία Σοφία είναι 1.500 ετών και αν δεν αποκατασταθεί το συντομότερο δυνατό, θα καταστραφεί σε περίπτωση σεισμού. Στην Αγία Σοφία θα πρέπει να γίνονται δεκτές ομάδες όχι πλέον των 25 ατόμων».
Ακόμη και η αναπνοή από τους εκατοντάδες ανθρώπους που βρίσκονται ταυτόχρονα στην Αγία Σοφία μειώνουν τη διάρκεια ζωής του ιστορικού οικοδομήματος.
«Το μνημείο χρήζει άμεσης αποκατάστασης», είχε πει η επιστημονική επιτροπή. Εκείνη την εποχή, η Αγία Σοφία ήταν το μουσείο που έφερνε τα περισσότερα χρήματα με τους διαχειριστές του εκείνης της περιόδου να επισημαίνουν ότι «πρόκειται για την κότα που γεννάει χρυσά αυγά. Πώς μπορούμε να το κλείσουμε;».
Τώρα χιλιάδες άνθρωποι βρίσκονται εδώ κάθε μέρα και είναι πολύ επικίνδυνο. Πέφτουν κομμάτια και αυτό είναι επίσης γνωστό. Αν δεν αποκατασταθεί επειγόντως, ο θόλος μπορεί να καταρρεύσει πάνω στα κεφάλια των ανθρώπων. Κομμάτια πέφτουν από τα σημεία σύνδεσης.
Ο τρούλος πρέπει να αποκατασταθεί το συντομότερο δυνατό και η Αγία Σοφία πρέπει να κλείσει για λίγο. Φημολογείται ότι υπάρχουν μεγάλα προβλήματα στον επάνω όροφο της Αγίας Σοφίας. Οι επισκέπτες δεν μπορούν να εισέλθουν, παρά μόνο οι ειδικοί επιτρέπεται να ανέβουν στον επάνω όροφο».
Ο Τούρκος ειδικός εξήγησε επίσης: «Οι κίονες που στηρίζουν τον κύριο θόλο της Αγίας Σοφίας είναι ηλικίας άνω των 1.500 ετών. Οι κίονες αυτοί μεταφέρθηκαν από πολλές αρχαίες πόλεις. Η τελευταία μεγάλη και ολοκληρωμένη αποκατάσταση έγινε πριν από περίπου 500 χρόνια. Δυστυχώς, με αυτόν τον ρυθμό, κομμάτια θα συνεχίσουν να πέφτουν από τον τρούλο της Αγίας Σοφίας. Αν γίνει ο αναμενόμενος σεισμός της Κωνσταντινούπολης, θα καταρρεύσει πάνω στα κεφάλια μας».
Σύμφωνα με τον υπουργό Τουρισμού και Πολιτισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νουρί Έρσοϊ, η Αγία Σοφία έχει δεχθεί 21 εκατομμύρια επισκέπτες από τότε που μετατράπηκε σε τέμενος, πριν από τρία χρόνια.
Τον περασμένο Ιούλιο, ο Τούρκος υπουργός προανήγγειλε έργα ενίσχυσης της στατικότητας της Αγίας Σοφίας, στο πλαίσιο της αποκατάστασης σημαντικών ιστορικών μνημείων της Κωνσταντινούπολης.
Σύμφωνα με το εγκεκριμένο από την αρμόδια επιτροπή σχέδιο αποκατάστασης, πρώτα θα γίνει καθαρισμός του τσιμεντοκονιάματος, θα αφαιρεθούν οι γερασμένες μολύβδινες επιφάνειες στους θόλους και θα πραγματοποιηθούν εργασίες για την αποκατάσταση των ρωγμών και των σχισμών κάτω από τον θόλο.
Στη συνέχεια θα επισκευαστεί και θα τοποθετηθεί στη θέση του το μολύβδινο κάλυμμα. Επίσης θα αποσυναρμολογηθεί ο πρώτος μιναρές, ο επονομαζόμενος μιναρές του Βαγιαζίτ και, αφού ολοκληρωθούν οι επισκευές, θα τοποθετηθεί ξανά στη θέση του. Στους άλλους μιναρέδες, συνεχίζεται η μελέτη για τη στατική τους κατάσταση.
