Η αποστολή Artemis I - μια δοκιμαστική πτήση 25,5 ημερών χωρίς πλήρωμα γύρω από το φεγγάρι που είχε ως στόχο να ανοίξει το δρόμο για μελλοντικές αποστολές αστροναυτών - έφτασε σε ένα σημαντικό τέλος, καθώς το διαστημικό σκάφος Orion της NASA έκανε μια επιτυχημένη προσγείωση στον ωκεανό την Κυριακή.
Το διαστημόπλοιο ολοκλήρωσε το τελευταίο τμήμα του ταξιδιού του, πλησιάζοντας στο παχύ εσωτερικό στρώμα της γήινης ατμόσφαιρας, αφού διέσχισε 239.000 μίλια (385.000 χιλιόμετρα) μεταξύ Σελήνης και Γης. Κατέπεσε στις 12:40 μ.μ. ώρα Ελλάδας την Κυριακή στον Ειρηνικό Ωκεανό στα ανοικτά της Μπάχα Καλιφόρνια του Μεξικού.
Αυτό το τελευταίο βήμα ήταν από τα πιο σημαντικά και επικίνδυνα σκέλη της αποστολής.
Αλλά μετά την πτώση, ο Ρομπ Νάβιας, ο σχολιαστής της NASA που ηγήθηκε της εκπομπής της Κυριακής, χαρακτήρισε τη διαδικασία επανεισόδου "εγχειρίδιο".
"Είμαι συγκλονισμένος", δήλωσε την Κυριακή ο διοικητής της NASA Μπιλ Νέλσον. "Αυτή είναι μια εξαιρετική μέρα".
Η κάψουλα πέρασε στη συνέχεια έξι ώρες στον Ειρηνικό Ωκεανό, με τη NASA να συλλέγει πρόσθετα δεδομένα και να εκτελεί κάποιες δοκιμές πριν η ομάδα διάσωσης τη μετακινήσει. Αυτή η διαδικασία, όπως και η υπόλοιπη αποστολή, έχει στόχο να διασφαλίσει ότι το διαστημόπλοιο Orion είναι έτοιμο να πετάξει αστροναύτες.
Η κάψουλα αναμένεται να περάσει λιγότερο χρόνο στο νερό κατά τη διάρκεια της επανδρωμένης αποστολής, ίσως λιγότερο από δύο ώρες, σύμφωνα με τη Μελίσα Τζόουνς, τη διευθύντρια περισυλλογής για αυτή την αποστολή.
Ένας στόλος οχημάτων ανάκτησης - συμπεριλαμβανομένων σκαφών, ενός ελικοπτέρου και ενός πλοίου του αμερικανικού ναυτικού με την ονομασία USS Portland - περίμενε κοντά.
Ένας λογαριασμός της NASA στο Twitter επιβεβαίωσε ότι η κάψουλα βρισκόταν στο USS Portland στις 18:40 ώρα Ελλάδας.
"Αυτή ήταν μια δύσκολη αποστολή", δήλωσε στους δημοσιογράφους το απόγευμα της Κυριακής ο υπεύθυνος της αποστολής Artemis I της NASA, Mike Sarafin. "Και έτσι μοιάζει η επιτυχία της αποστολής".
Τι συνέβη
Το διαστημόπλοιο ταξίδευε περίπου 32 φορές την ταχύτητα του ήχου (24.850 μίλια την ώρα ή σχεδόν 40.000 χιλιόμετρα την ώρα) όταν χτύπησε στον αέρα - τόσο γρήγορα που τα κύματα συμπίεσης προκάλεσαν τη θέρμανση του εξωτερικού του οχήματος σε περίπου 5.000 βαθμούς Φαρενάιτ (2.760 βαθμούς Κελσίου).
"Η επόμενη μεγάλη δοκιμή είναι η θερμική ασπίδα", είχε πει ο Νέλσον στο CNN σε τηλεφωνική συνέντευξη την Πέμπτη, αναφερόμενος στο φράγμα που έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει την κάψουλα Orion από τη βασανιστική φυσική της επανεισόδου στη γήινη ατμόσφαιρα.
Η ακραία θερμότητα προκάλεσε επίσης τον ιονισμό των μορίων του αέρα, δημιουργώντας μια συσσώρευση πλάσματος που προκάλεσε μπλακ-άουτ στις επικοινωνίες για 5,5 λεπτά, σύμφωνα με τον διευθυντή πτήσης του Artemis I Τζαντ Φρίλινγκ.
Καθώς η κάψουλα έφτασε περίπου 61.000 μέτρα (200.000 πόδια) πάνω από την επιφάνεια της Γης, πραγματοποίησε έναν ελιγμό κύλισης που έστειλε για λίγο την κάψουλα πίσω προς τα πάνω - κάτι σαν να πηδάει μια πέτρα στην επιφάνεια μιας λίμνης.
Υπάρχουν δύο λόγοι για τη χρήση του ελιγμού παράκαμψης
Η είσοδος με παράκαμψη μας δίνει ένα σταθερό σημείο προσγείωσης που υποστηρίζει την ασφάλεια των αστροναυτών, επειδή επιτρέπει στις ομάδες στο έδαφος να συντονίζουν καλύτερα και ταχύτερα τις προσπάθειες ανάκτησης", δήλωσε ο Joe Bomba, επικεφαλής αεροθερμίας της Lockheed Martin για το Orion, σε μια δήλωση.
Η Lockheed είναι ο κύριος ανάδοχος της NASA για το διαστημικό σκάφος Orion.
"Με το διαχωρισμό της θερμότητας και της δύναμης της επανεισόδου σε δύο γεγονότα, η είσοδος με άλμα προσφέρει επίσης οφέλη όπως η μείωση των δυνάμεων g που υφίστανται οι αστροναύτες", σύμφωνα με τη Lockheed, αναφερόμενη στις συντριπτικές δυνάμεις που υφίστανται οι άνθρωποι κατά τη διάρκεια των διαστημικών πτήσεων.
Μετά τον ελιγμό παράκαμψης ακολούθησε άλλη μια διακοπή επικοινωνίας διάρκειας περίπου τριών λεπτών.
Καθώς ξεκινούσε την τελική του κάθοδο, η κάψουλα επιβράδυνε δραστικά, χάνοντας ταχύτητα χιλιάδων χιλιομέτρων την ώρα μέχρι να ανοίξουν τα αλεξίπτωτά της. Μέχρι τη στιγμή που θα έπεφτε, ο Orion θα έπρεπε να ταξιδεύει με περίπου 32 χιλιόμετρα την ώρα (20 μίλια την ώρα). Οι αξιωματούχοι της NASA, ωστόσο, δεν είχαν ακόμη ακριβή ταχύτητα πτώσης κατά τη συνέντευξη Τύπου στις 3:30 μ.μ. ώρα Ελλάδας.
Η θερμοκρασία στην καμπίνα του πληρώματος του Ωρίωνα διατηρούσε ζεστές θερμοκρασίες μεταξύ 60 και 71 βαθμών Φαρενάιτ με βάση τα δεδομένα, παρατήρησε ο Χάουαρντ Χου, διευθυντής του προγράμματος Ωρίωνα της NASA.
Αν και δεν υπήρχαν αστροναύτες σε αυτή τη δοκιμαστική αποστολή -μόνο μερικές κούκλες εξοπλισμένες για τη συλλογή δεδομένων και μια κούκλα Σνούπι- ο Νέλσον, ο επικεφαλής της NASA, τόνισε τη σημασία της απόδειξης ότι η κάψουλα μπορεί να κάνει μια ασφαλή επιστροφή.
Τα σχέδια της διαστημικής υπηρεσίας είναι να αξιοποιήσει τις σεληνιακές αποστολές Artemis σε ένα πρόγραμμα που θα στείλει αστροναύτες στον Άρη, ένα ταξίδι που θα έχει μια πολύ ταχύτερη και πιο τολμηρή διαδικασία επανόδου.
Το Orion ταξίδεψε περίπου 1,3 εκατομμύρια μίλια (2 εκατομμύρια χιλιόμετρα) κατά τη διάρκεια αυτής της αποστολής σε μια διαδρομή που έφτασε σε μια μακρινή σεληνιακή τροχιά, μεταφέροντας την κάψουλα μακρύτερα από ό,τι έχει ταξιδέψει ποτέ οποιοδήποτε διαστημόπλοιο που έχει σχεδιαστεί για να μεταφέρει ανθρώπους.
Ένας δευτερεύων στόχος αυτής της αποστολής ήταν η μονάδα εξυπηρέτησης του Ωρίωνα, ένα κυλινδρικό εξάρτημα στο κάτω μέρος του σκάφους, να αναπτύξει 10 μικρούς δορυφόρους.
Όμως τουλάχιστον τέσσερις από αυτούς τους δορυφόρους απέτυχαν μετά την εκτόξευσή τους σε τροχιά, συμπεριλαμβανομένου ενός μικροσκοπικού δορυφόρου σεληνιακής προσεδάφισης που αναπτύχθηκε στην Ιαπωνία και ενός ωφέλιμου φορτίου της ίδιας της NASA που προοριζόταν να είναι ένας από τους πρώτους μικροσκοπικούς δορυφόρους που θα εξερευνούσαν το διαπλανητικό διάστημα.
Στο ταξίδι του, το διαστημόπλοιο κατέγραψε εκπληκτικές εικόνες της Γης και, κατά τη διάρκεια δύο κοντινών πετάξεων, εικόνες της σεληνιακής επιφάνειας και μια μαγευτική "ανάδυση της Γης".
Με την επιτυχία της αποστολής Artemis I, η NASA θα εμβαθύνει τώρα στα δεδομένα που συλλέχθηκαν σε αυτή την πτήση και θα προσπαθήσει να επιλέξει το πλήρωμα για την αποστολή Artemis II, η οποία θα μπορούσε να απογειωθεί το 2024. Η ανακοίνωση του πληρώματος αναμένεται στις αρχές του 2023, δήλωσαν αξιωματούχοι της NASA το απόγευμα της Κυριακής.
Το Artemis II θα έχει ως στόχο να στείλει αστροναύτες σε παρόμοια τροχιά με το Artemis I, πετώντας γύρω από το φεγγάρι αλλά χωρίς να προσγειωθεί στην επιφάνειά του.
Η αποστολή Άρτεμις ΙΙΙ, που επί του παρόντος έχει προγραμματιστεί για εκτόξευση το 2025, αναμένεται να ξαναβάλει μπότες στο φεγγάρι και οι αξιωματούχοι της NASA έχουν δηλώσει ότι θα περιλαμβάνει την πρώτη γυναίκα και το πρώτο έγχρωμο άτομο που θα επιτύχει ένα τέτοιο ορόσημο.
