Η Επιτροπή στην έκθεσή της επισημαίνει ότι η χώρα απομακρύνεται από τις ευρωπαϊκές αξίες, συρρικνώνοντας θεμελιώδη δικαιώματα και ελευθερίες και παρεμποδίζοντας σοβαρά την ελευθερία της έκφρασης. Παράλληλα, η έκθεση αφήνει αιχμές για την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας και καλεί την Άγκυρα να ανατρέψει αυτήν την αρνητική τάση.
Η Επιτροπή επισημαίνει ότι από την απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου του 2016, την οποία η ΕΕ καταδίκασε αμέσως, η Άγκυρα προχώρησε σε εκτεταμένες απολύσεις, συλλήψεις (άνω των 150 χιλιάδων πολιτών) και κρατήσεις, οι οποίες εξακολουθούν να εγείρουν σοβαρές ανησυχίες.
Όσον αφορά στα πολιτικά κριτήρια, η Επιτροπή επισημαίνει ότι το δημοψήφισμα που διεξήχθη τον Απρίλιο του 2017 για την τροποποίηση του Συντάγματος, δημιούργησε σοβαρές ανησυχίες, καθώς περιορίστηκε η βασική λειτουργία του Κοινοβουλίου, ενώ αυξήθηκε ο ρόλος του Προέδρου στην εκτελεστική εξουσία.
Συνεχίζοντας, η έκθεση επισημαίνει ότι «συνεχίζεται η σοβαρή παρεμπόδιση της ελευθερίας της έκφρασης». Καταγράφονται ποινικές υποθέσεις εναντίον δημοσιογράφων -από τους οποίους περισσότεροι από 150 παραμένουν υπό κράτηση- υπερασπιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, συγγραφέων ή χρηστών κοινωνικών μέσων μαζικής ενημέρωσης, καθώς και κλείσιμο πολυάριθμων μέσων ενημέρωσης ή διορισμός κυβερνητικών υπαλλήλων για τη διοίκησή τους. Όλα αυτά για την Επιτροπή προκαλούν σοβαρές ανησυχίες και βασίζονται κυρίως στην επιλεκτική και αυθαίρετη εφαρμογή του νόμου, ιδίως όσον αφορά στην εθνική ασφάλεια και στην καταπολέμηση της τρομοκρατίας.
Η έκθεση της Επιτροπής κάνει ιδιαίτερη αναφορά στις εντάσεις στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο, υπογραμμίζοντας ότι «δεν ευνοούν τις σχέσεις καλής γειτονίας και υπονομεύουν την περιφερειακή σταθερότητα και ασφάλεια».
Ειδικότερα, η έκθεση επισημαίνει ότι «οι διμερείς σχέσεις με αρκετά κράτη μέλη της ΕΕ επιδεινώθηκαν, περιλαμβανομένης ενίοτε επιθετικής και απαράδεκτης ρητορικής». Η Επιτροπή υπενθυμίζει, επίσης, ότι τον Μάρτιο το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο καταδίκασε έντονα τις συνεχιζόμενες παράνομες ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και το Αιγαίο και υπενθύμισε την υποχρέωση της Τουρκίας να σέβεται το διεθνές δίκαιο και τις σχέσεις καλής γειτονίας και να εξομαλύνει τις σχέσεις με όλα τα κράτη- μέλη της ΕΕ. Υπενθυμίζεται επίσης ότι «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξέφρασε την ανησυχία του σχετικά με τη συνεχιζόμενη κράτηση πολιτών της ΕΕ στην Τουρκία, συμπεριλαμβανομένων των δύο Ελλήνων στρατιωτικών, και ζήτησε την ταχεία και θετική επίλυση αυτών των ζητημάτων σε διάλογο με τα κράτη- μέλη».
H έκθεση τονίζει ότι η Τουρκία πρέπει να δεσμευθεί κατηγορηματικά σε καλές σχέσεις γειτονίας, διεθνείς συμφωνίες και στην ειρηνική διευθέτηση των διαφορών σύμφωνα με τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, προσφεύγοντας, ενδεχομένως, στο Διεθνές Δικαστήριο Δικαιοσύνης. Στο πλαίσιο αυτό, η ΕΕ εκφράζει σοβαρές ανησυχίες και παροτρύνει την Τουρκία να αποφύγει κάθε είδους απειλή ή δράση εναντίον ενός κράτους μέλους ή πηγή τριβών ή πράξεων που βλάπτουν τις σχέσεις καλής γειτονίας και την ειρηνική επίλυση των διαφορών.
Σε ό,τι αφορά στο μεταναστευτικό, επισημαίνεται ότι η Τουρκία σημείωσε σημαντική πρόοδο και παρέμεινε δεσμευμένη στην εφαρμογή της Δήλωσης ΕΕ-Τουρκίας του Μαρτίου 2016 για την αποτελεσματική διαχείριση των μεταναστευτικών ροών κατά μήκος της οδού της Ανατολικής Μεσογείου.
Όσον αφορά στην εφαρμογή του χάρτη πορείας για την απελευθέρωση της βίζας, στις αρχές Φεβρουαρίου, η Τουρκία υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ένα πρόγραμμα εργασίας που περιγράφει τον τρόπο με τον οποίο η Τουρκία σχεδιάζει να εκπληρώσει τα επτά εκκρεμή κριτήρια αναφοράς για την απελευθέρωση από το καθεστώς βίζας.
Η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της Ε.Ε, Φεντερίκα Μογκερίνι, στους δημοσιογράφους στο Στρασβούργο, μετά τη δημοσιοποίηση της έκθεσης προόδου δήλωσε πως η Ε.Ε δεν σκοπεύει να ανοίξει νέα κεφάλαια στις ενταξιακές συνομιλίες της Τουρκίας.
Όλοι οι ομιλητές, στην συζήτηση στην Ολομέλεια, ζήτησαν από την Τουρκία την άμεση απελευθέρωση των Ελλήνων στρατιωτικών
Συζήτηση για την πρόταση ψηφίσματος που κατέθεσαν οι ευρωβουλευτές σχετικά με την έκκληση τους προς τη Τουρκία να απελευθερώσει άμεσα τους δύο Έλληνες στρατιωτικούς που είναι σε κράτηση άνευ βάσιμης κατηγορίας από τις τουρκικές αρχές, διεξήχθη σήμερα στην Ολομέλεια στο Ευρωκοινοβούλιο στο Στρασβούργο.
Στη πρόταση ψηφίσματος έχουν δώσει ευρωπαϊκή διάσταση δεδομένου ότι το θέμα θίγει την παραβίαση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου από πλευρά της Τουρκίας.
Η συζήτηση ξεκίνησε με τη τοποθέτηση του Επιτρόπου Ανθρωπιστικής Βοήθειας και Πολιτικής Προστασίας, Χ. Στυλιανίδη ο οποίος υπογράμμισε ότι δεν πρόκειται για ένα συνηθισμένο φαινόμενο επίλυσης. Τόνισε ότι το φαινόμενο αυτό αυξάνει τις εντάσεις μεταξύ ΕΕ και Τουρκίας.
« Ως υποψήφια χώρα, η Τουρκία είναι σημαντική χώρα για την ΕΕ αλλά απομακρύνεται από την ΕΕ και τις αρχές του κράτους δικαίου ».
Ο κ.Στυλιανίδης χαρακτήρισε τον διάλογο με τη Τουρκία όμως σημαντικότερο από ποτέ λόγω της κατάστασης στη Συρία. Υπάρχει συμφέρον για όλους να υπάρχουν καλές γειτονικές σχέσεις, είπε. Η ΕΕ καλεί την Τουρκία να αποφύγει τριβές με κράτη της ΕΕ πόσο μάλλον με κράτος γειτονικό και σύμμαχο στο ΝΑΤΟ, όπως είναι η Ελλάδα.
Κάλεσε τους πάντες να φροντίσουν να επιλυθεί το θέμα το γρηγορότερο. Τέλος, ο επίτροπος Χ. Στυλιανίδης υπογράμμισε ότι η όποια ανθρωπιστική βοήθεια εκ μέρους της Επιτροπής προς τους πρόσφυγες της Τουρκίας δεν πάει στο τουρκικό κράτος.
Ο αντιπρόεδρος του Ευρωκοινοβουλίου, Δ. Παπαδημούλης, χαιρέτισε την συνεργασία όλων των πολιτικών ομάδων για ένα κοινό ψήφισμα. και δεσμεύτηκε ότι δεν θα σταματήσει τον αγώνα έως ότου απελευθερωθούν οι δύο Έλληνες στρατιωτικοί, ζητώντας από την Επιτροπή και το Συμβούλιο να ασκήσουν πίεση στη Τουρκία και να λάβουν μέτρα.
«Ισχυρό, καθαρό και ομόφωνο μήνυμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς την ηγεσία Ερντογάν: Ολοκληρώσετε άμεσα τη δικαστική διαδικασία! Ελευθερώστε άμεσα τους δύο Έλληνες στρατιωτικούς! Αυτό δεν είναι απαίτηση μόνο της Ελλάδας, είναι απαίτηση ολόκληρης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Και της Κομισιόν. Και του Συμβουλίου», ανέφερε ο κ. Παπαδημούλης.
Σημειώνεται ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε σήμερα την ετήσια έκθεση προόδου για την Τουρκία στην οποία διαπιστώνεται η επιδείνωση της κατάστασης ως προς τη καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και του κράτους δικαίου, και όπως επισήμαναν πολλοί ομιλητές κινείται προς την κατεύθυνση αυταρχικού και αντιδημοκρατικού καθεστώτος.
Ο ευρωβουλευτής της ΝΔ Μ. Κεφαλογιάννης μίλησε για «πολιτική Ομηρεία που καταργεί κάθε έννοια κράτους δικαίου και καλής γειτονίας» καλώντας τον Τούρκο Πρόεδρο να εκπλήξει θετικά την Ευρωπαϊκή Κοινότητα.
Ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Στέλιος Κούλογλου εξέφρασε την ανησυχία του για τους δύο Έλληνες στρατιωτικούς, είπε όμως ότι δεν φοβάται για αυτούς γιατί τους έχει εμπιστοσύνη . «Οι δυο στρατιωτικοί όμως έχουν καταφέρει κάτι σπάνιο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Κατάφεραν να συνενώσουν όλες τις πολιτικές ομάδες. Και αυτό είναι ένα ισχυρό μήνυμα που πρέπει να δοθεί στην Τουρκία: Ότι όλοι μαζί εδώ ζητούμε την απελευθέρωσή τους. Και θα το πετύχουμε», τόνισε ο Στέλιος Κούλογλου.
Ας μην κοροϊδευόμαστε, δεν είναι διμερές ζήτημα αλλά μια συμπεριφορά που αγγίζει συνολικά τις ευρωτουρκικές σχέσεις. Γνωρίζουμε πολύ καλά τι επιδιώκει ο κ. Ερντογάν, ανέφερε στην παρέμβασή του ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ Ν.Ανδρουλάκης.
Απαιτούμε τη συμβολή των Θεσμών της Ε.Ε για την άμεση απελευθέρωση των δύο Ελλήνων στρατιωτικών-Ευρωπαίων πολιτών, χωρίς άλλη καθυστέρηση, δικονομικά προσχήματα και ανέξοδες διπλωματικές δηλώσεις», δήλωσε ο ευρωβουλευτής της ΛΑΕ, Ν. Χουντής.
Οι ευρωβουλευτές από άλλες χώρες στήριξαν στις ομιλίες τους όλοι ανεξαιρέτως την Ελλάδα καταδικάζοντας τη στάση της Τουρκίας ενώ αναφέρθηκαν σε πολλές παρόμοιες περιπτώσεις ομηρίας ευρωπαίων πολιτών από το τουρκικό καθεστώς κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου.
Επίσης πολλοί Έλληνες και Κύπριοι ευρωβουλευτές αναφέρθηκαν και στις λοιπές εντάσεις που προκαλεί η Τουρκία με συνεχείς παραβιάσεις του εναέριου χώρου στο Αιγαίο και της Κυπριακής ΑΟΖ.
Από όλους τους ομιλητές ζητήθηκε ομόφωνα η άμεση απελευθέρωση των Ελλήνων στρατιωτικών όπως και καταγράφεται στο ψήφισμα που θα τεθεί προς έγκριση την Πέμπτη 19 Απριλίου.
