Περιορισμένος χρόνος και στενές προθεσμίες, δυσμενείς για το αρχικό πλάνο καιρικές συνθήκες, καθυστερημένες άδειες από διάφορους φορείς για την είσοδο σε συγκεκριμένες τοποθεσίες και εξαντλητικά ωράρια, είναι μόνο κάποιες από τις συνθήκες πίεσης, στις οποίες καλούνται συχνά να λειτουργούν οι κινηματογραφικές παραγωγές. Όλα αυτά δημιουργούν ένα ιδιαίτερα στρεσογόνο περιβάλλον εργασίας, μέσα στο οποίο καλούνται να συνεργαστούν πολλοί άνθρωποι με διαφορετικούς ρόλους, προσωπικότητες και τρόπους εργασίας. Και κάπως έτσι, η συλλογικότητα που αποτελεί τη δύναμη της κινηματογραφικής δημιουργίας μπορεί υπό πίεση να γίνει και πηγή εντάσεων και συγκρούσεων.
Το συγκεκριμένο θέμα βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης για την «Ομαδική δυναμική στους χώρους εργασίας του κινηματογράφου», που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Short Film Hub του 49ου Φεστιβάλ Ταινιών Μικρού Μήκους Δράμας.
Η Έλενα Χρηστοπούλου, που μετά από δύο δεκαετίες στο χώρο του κινηματογράφου απομακρύνθηκε, καθώς την είχε επιβαρύνει σε τέτοιο βαθμό ώστε να οδηγηθεί σε burnout, σήμερα, με τη νέα της ιδιότητα ως ολιστική θεραπεύτρια, επέστρεψε για να μοιραστεί όσα ανακάλυψε μέσα από τη δική της εσωτερική αναζήτηση και να βοηθήσει, ειδικά τους νεότερους κινηματογραφιστές, να αντεπεξέλθουν στο άκρως στρεσογόνο επάγγελμα που επέλεξαν.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Aπό την αποχώρηση μέχρι την αυτοκτονία
«Αυτό που είναι όμορφο στο σινεμά, δηλαδή η συλλογικότητα, μπορεί να γίνει και το πρόβλημα. Μπορεί να δημιουργήσει τριβές, συγκρούσεις, καβγάδες, οπότε επειδή υπάρχει και η επιθυμία για καλλιτεχνική δημιουργία και είναι αυτό το θελκτικό κομμάτι στο σινεμά, είναι αυτό που φέρνει και κρατάει πάρα πολύ κόσμο μαζί, ακόμα και όταν είναι αντίξοες οι συνθήκες», δηλώνει στο Αθηναϊκό/Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων η κ. Χρηστοπούλου. Άλλωστε, τα στοιχεία της έρευνας της ΜΚΟ Film + TV Charity επιβεβαιώνουν τα λεγόμενά της, καθώς 63% των συμμετεχόντων, εργαζομένων στον χώρο, δήλωσαν πως είχαν αρνητικές επιπτώσεις στον ψυχισμό τους, 65% είχαν σκεφτεί να αποχωρήσουν και δυστυχώς το 30% είχε σκεφτεί την αυτοκτονία.
Η προσέγγιση αυτή έχει ήδη βρει εφαρμογή σε αντίστοιχες δράσεις σε άλλα Φεστιβάλ. «Ξεκινήσαμε μία πρωτοβουλία στο Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης που λέγεται Decompression Room, ενός χώρου αποφόρτισης. Είναι ένας χώρος που μπορούν οι καλεσμένοι του φεστιβάλ να έρθουν να ησυχάσουν, να ακούσουν ήπια μουσική, να κλείσουν το κινητό για λίγη ώρα, να κάνουν διαλογισμό…», εξηγεί.
Παράλληλα, η δράση επεκτάθηκε στις ομάδες που συμμετέχουν σε pitching, μια διαδικασία κατά την οποία οι δημιουργοί καλούνται να παρουσιάσουν μέσα σε λίγα λεπτά ένα κινηματογραφικό σχέδιο και να διεκδικήσουν την υποστήριξή του. «Πρόκειται για ομάδες που έχουν project, δηλαδή ταινίες που δεν είναι ακόμα έτοιμες. Οπότε τους κάνω κάποια εργαστήρια για το πώς μπορούν να διαχειριστούν το άγχος, προς αυτή την κατεύθυνση δηλαδή, για να μπορούν να κάνουν pitching την επόμενη μέρα με ένα πιο εύκολο τρόπο», σημειώνει
Από την ένταση στην αυτογνωσία
Η χθεσινή συζήτηση στο Short Film Hub, που πραγματοποιείται στον πολυχώρο πολιτισμού «Ελευθερία», μετακινήθηκε από τη διαχείριση της εξωτερικής συμπεριφοράς στην αναζήτηση όσων την προκαλούν. Μια διαφωνία, όπως υπογραμμίζει η κ. Χρηστοπούλου, δεν αφορά πάντα μόνο το ζήτημα που βρίσκεται εκείνη τη στιγμή στο τραπέζι. Μπορεί να συνδέεται με διαφορετικές αξίες, διαφορετικές εμπειρίες ή ακόμη και με το γεγονός ότι τα μέλη μιας ομάδας δεν διαθέτουν την ίδια εικόνα για μια κατάσταση. «Συνήθως η σύγκρουση ή η διαφωνία, αυτό που βγαίνει από το στόμα μου όταν έρχομαι σε μία αντιπαράθεση με έναν άνθρωπο, είναι η κορυφή του παγόβουνου. Από πίσω κρύβονται άλλα αίτια, άλλα παρελθόντα, δηλαδή μπορεί να έχει να κάνει με μία διαφωνία σε σχέση με τις αξίες μας», αναφέρει.
Ιδιαίτερη θέση στη συζήτηση είχαν οι νεότεροι δημιουργοί, για τους οποίους τα όρια μεταξύ των ρόλων δεν είναι πάντα ξεκάθαρα. Σε μικρές παραγωγές, άλλωστε, οι ίδιοι άνθρωποι μπορεί να αναλαμβάνουν περισσότερες από μία δουλειές, ενώ συχνά οι συνεργάτες είναι και φίλοι. Έτσι, η ανάγκη να ολοκληρωθεί μια ταινία μπορεί να κάνει ακόμη πιο δύσκολο το να τεθούν κανόνες και όρια. «Είναι λίγο ταμπού η ιεραρχία των ρόλων. Και τελικά ποιος θα κληθεί να πάρει τις αποφάσεις και πώς. Πολλές φορές μοιραζόμαστε τις δουλειές και μεταξύ φίλων, γιατί πρέπει να γίνει η ταινία κι εκεί περιπλέκεται ακόμα περισσότερο το ζήτημα», λέει.
Το βιωματικό μέρος της δράσης έδωσε σε όσους συμμετείχαν την ευκαιρία να στραφούν από το «τι έκανε ο άλλος» στο «τι συμβαίνει σε εμένα», παρατηρώντας τις σωματικές και συναισθηματικές αντιδράσεις τους όταν βρίσκονται μέσα σε μια σύγκρουση και αναζητώντας τι βρίσκεται πίσω από αυτές.
Η πίεση, πάντως, αποτελεί συστατικό της δημιουργικής διαδικασίας. Το όριο, σύμφωνα με την Έλενα Χρηστοπούλου, βρίσκεται στο σημείο όπου η πίεση γίνεται μόνιμη και μετατρέπεται σε τοξικότητα ή ακόμη και σε κακοποιητική συμπεριφορά. «Σαφέστατα η πίεση από μόνη της δεν είναι κακή και υπάρχει εγγενής στη δημιουργική διαδικασία. Το θέμα είναι όταν αυτή εκρήγνυται σε καθημερινή βάση και γίνεται τοξική και μπορεί να προκαλέσει παραβατικές συμπεριφορές ή κακοποιητικές συμπεριφορές στις οποίες δεν μπορείς να αντιδράσεις για πολλούς λόγους», τονίζει.
Το ζητούμενο, όπως προσθέτει, δεν είναι η εξάλειψη της σύγκρουσης, αλλά η δυνατότητα να την αναγνωρίζουμε και να αποφασίζουμε πώς θα σταθούμε απέναντί της. «Το πιο σημαντικό δεν είναι το τι συμβαίνει την ώρα της σύγκρουσης. Αλλά το πώς το παίρνεις μετά και το επεξεργάζεσαι, τι καταλαβαίνεις για τον εαυτό σου, πώς μπορείς να παρέχεις εσύ η ίδια στον εαυτό σου αυτό που χρειάζεται για να συνυπάρχεις με το περιβάλλον σου», καταλήγει.
Η δράση αποτέλεσε μία από τις πέντε συζητήσεις του φετινού προγράμματος του Short Film Hub, το οποίο υποστηρίζεται από το Γραφείο Δημιουργική Ευρώπη MEDIA.
Με πληροφορίες από ΑΠΕ - ΜΠΕ
